D’Corendrager: pakhuis bij haventje aan Amstel

Aan de Kerkstraat 46, hartje Ouderkerk aan de Amstel, staat een opvallend pand met gepleisterde gekoppelde topgevels. In het midden prijkt een gevelsteen: D’ Corendrager. Het gebouw doet denken aan een pakhuis. D’Corendrager is inderdaad een van de zeventiende-eeuwse pakhuizen in het dorp.

De Ouderkerkse pakhuizen lagen in de buurt van het haventje aan de Amstel. Dat was een strategische plek, want daardoor konden korendragers gemakkelijk het graan van boord naar het pakhuis sjouwen. Het pand is in de negentiende eeuw witgepleisterd, maar over dit rijksmonument is weinig bekend. Zo is het onbekend wanneer de gevelsteen is geplaatst; misschien toen het pand werd gerenoveerd. Op het ogenblik is het pand, waar veel Ouderkerkse families hebben gewoond, een kantoor van een sportorganisatie.

Pakhuis met gekoppelde topgevels aan de Kerkstraat. Het is duidelijk dat dit hoge gebouw in hartje Ouderkerk in een vorig leven een pakhuis is geweest. Tussen de gekoppelde topgevels is de gevelsteen aangebracht. Beeld: Marry en Piet de Boer.

Regeling korendragers in Groot Placaatboek

In het Groot Placaatboek (Utrecht) dl 3, 939 a van 1598 wordt bepaald dat ‘Die koorndragers (zullen) hebben en genieten van het last koorn indifferenter, dat syluyden bearbeyden ende dragen zullen uyt het schip inde kelder, ofte uyt de kelder on het schip, oock van het overstorten van het eene schip in het andere, 6 stuyv.’ Met andere woorden: het is voorbehouden aan de korendragers om het koren uit het schip in de kelder te brengen, of omgekeerd, of van het ene schip naar het andere.

De pakhuizen in Ouderkerk. Foto: Monumenten Ouder-Amstel.

Andere werkzaamheden

Als te Amsterdam de korendrager tevens lid was van de ‘Kleyne Gangh’ mocht hij ook bepaalde werkzaamheden verrichten die aan de korenstorters waren voorbehouden. In die stad was het hun ook toegestaan, met uitsluiting van alle andere dragers, specerijen, ‘die in open zakken gedraagen worden’, te vervoeren.

Gevelsteen herinnert aan de korendrager. Gebouw D’Corendrager dateert uit de 17e eeuw. En de gevelsteen toont dat je hier destijds korendragers kon zien sjouwen. Beeld: Marry en Piet de Boer.

Gilde bleef lang bestaan

Hoewel de gilden in 1798 werden opgeheven, bleef dat van de korendragers desondanks bestaan tot 1916. Een gevelbeeld, in verschillende uitvoeringen, zag men op pakhuizen, maar ook wel op herbergen. In het Amsterdam Museum is een houten beeld van de korendrager te zien.

Auteur: Mark Homan

Publicatiedatum: 26/04/2011