Hoeveel sluizen telt IJmuiden?

Toen het Noordzeekanaal werd gegraven werden er meteen plannen gemaakt voor een sluis bij het toen nog niet bestaande IJmuiden. Door de groei van de schepen bleek de sluis al snel te klein en een nieuwe grotere sluis volgde. Dit herhaalde zich tot op de dag van vandaag enkele keren waardoor er een waar sluizencomplex is ontstaan. Hieronder zijn de sluizen beschreven, van klein naar steeds groter.

Zuidersluis (1876)

Al tijdens de aanleg van het Noordzeekanaal waren er discussies over de sluizen. De Amsterdamse haven wilde een zo groot mogelijke sluis, maar de overheid, die betaalde, was terughoudender. Door een onderzoekscommissie werd geadviseerd om twee schutsluizen aan te leggen en een uitwateringssluis. De raad volgde het advies en besloot tot de aanleg van twee sluizen, waarvan de grootste 12 meter breed, 7,75 meter diep en 120 meter lang werd. Het waren dubbelkerende zeesluizen met puntdeuren, waardoor ze zowel bij eb als bij vloed te gebruiken waren. De meeste schepen van die tijd konden de grote sluis zonder problemen passeren.

Het huidig sluizencomplex in IJmuiden

Het huidig sluizencomplex in IJmuiden Bron: Wikimedia Commons

Middensluis (1896)

Niet lang na de opening speelden er twee problemen. Ten eerste was de eerste grote sluis te krap voor de nieuwe schepen. Ten tweede voldeed het gemaal aan de andere kant van het kanaal, bij Schellingwoude niet. Tijdens het spuien konden de twee sluizen niet gebruikt worden voor de scheepvaart, wat zorgde voor lange wachttijden. Daarom werd nog geen tien jaar na de opening van de eerste sluis een ontwerp gemaakt voor een derde en grotere sluis: 205 meter lang, 25 meter breed en 8,50 meter diep. Voor de zekerheid werd de lengte zelfs gerekt tot 225 meter en de diepte tot 10m. De nieuwe sluis werd verder landinwaarts gelegd om schepen minder bloot te stellen aan de zeedeining. De sluis werd in 1896 in gebruik genomen en was tot de opening van de sluis in het Panamakanaal in 1913 de grootste ter wereld.

De Opening van de Noordersluis

De Opening van de Noordersluis Bron: Beeldbank Noord-Hollands Archief

Noordersluis (1929)

Ook de Middensluis voldeed al snel niet meer aan de eisen en in 1921 werd besloten weer een nieuwe sluis aan te leggen die zeven jaar later klaar was. Het werd wederom de grootste schutsluis ter wereld: 400 meter lang, 50 meter breed en 15 meter diep. Hij kwam nog verder landinwaarts te liggen en er werd een nieuw toeleidingskanaal gegraven, om te zorgen dat de grote schepen zonder te veel hinder voor de sluis konden komen. Door dit nieuwe kanaal kwam het fort bij IJmuiden, dat was aangelegd als kustfort om de sluizen te beschermen, op een eiland te liggen. Pas vanaf 1960 kon de sluis optimaal gebruikt worden nadat het Noordzeekanaal was verdiept en verbreed.

Het schip de Stella in de Noordersluis in IJmuiden

Het schip de Stella in de Noordersluis in IJmuiden Bron: Flickr

De nieuwe sluis (2019)

In 2029, 100 jaar na de aanleg, bereikt de Noordersluis zogezegd het einde van zijn technische levensduur. Omdat ook deze sluis ondertussen te klein is geworden voor de huidige scheepvaart zal er wederom een nieuwe sluis worden gebouwd. De nieuwe sluis wordt 500 meter lang, minimaal 65 meter breed en 18 meter diep en komt tussen de Noorder- en Middensluis te liggen. Op deze manier kan de Amsterdamse havenregio haar internationale allure behouden, wat niet alleen belangrijk is voor Amsterdam en Noord-Holland maar ook voor de Nederlandse economie en die van Europa. Het besluit is in december 2014 genomen en de bedoeling is dat de sluis in 2019 gerealiseerd is.

Auteur: Saskia Groeneboer

Bronnen

IJmuiden Actueel
Rijkswaterstaat – Water – Plannen en Projecten
Port of Amsterdam – Nieuwe Grote Zeesluis
NPO Geschiedenis – Bouw Noordersluis IJmuiden

Publicatiedatum: 06/05/2015

Aanvullingen

Vul deze informatie aan of geef een reactie.

Plaats een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Vereiste velden zijn gemarkeerd met *. Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.