Het Statenlogement van Hoorn

Hoorn heeft aan de Tachtigjarige Oorlog een prachtig staaltje van bouwkunst uit de Hollandse Renaissance te danken: het Statenlogement. Dit pand uit 1613 werd gebouwd om onderdak te bieden aan de Gecommiteerde Raden van het Noorderkwartier en Westfriesland. 

Tijdens de opstand tegen het Spaanse gezag ontstonden aparte besturen voor noordelijk en zuidelijk Holland. Vooral na de zeeslag van 1573, waarin de Hollanders de Spaanse generaal Bossu versloegen, lag de weg open om een eigen bestuur op te richten binnen de Hollandse staat. Nadat Haarlem werd belegd en in handen van de Spanjaarden kwam, waren deze steden afgesneden van de steden ten zuiden van het IJ. Daarom konden zij niet meer in de Staten van Den Haag verschijnen. Uit deze situatie ontstonden de Gecommitteerde Raden van Westfriesland en het Noorderkwartier. Vanaf 1574 kwamen Alkmaar, Hoorn, Enkhuizen, Edam, Monnickendam, Medemblik en Purmerend bij elkaar.

De Nieuwstraat te Hoorn omstreeks 1785. Rechts het Statenlogement, links de Grote Kerk. Collectie Provinciale Atlas, Noord-Hollands Archief.

Hoorn werd aangewezen als plek voor de vergaderingen voor de Gecommitteerde Raden. Er werd op verschillende plekken vergaderd, tot het Statenlogement in 1613 het definitieve onderkomen werd. Aan het pand kun je goed zien dat het een belangrijk gebouw was: de forse dubbele trapgevel is uitgevoerd in de stijl van de Hollandse Renaissance met rijke versieringen van zandsteen. Ook herinnert het Statenlogement nog aan de steden die er vroeger samen kwamen. Op de gevel zijn de wapens van Alkmaar, Hoorn, Enkhuizen, Edam, Monnickendam, Medemblik en Purmerend vereeuwigd.

Dit verhaal is onderdeel van het thema Goudkust: verhalen over sporen van de Gouden Eeuw aan de West-Friese kust. Bekijk hier alle verhalen binnen dit thema.

Publicatiedatum: 26/06/2019