Heilzaam water in de Adelbertusbron in Eenigenburg

Ergens onder de terp van de Nederlands Hervormde Kerk in Eenigenburg stroomt de Sint-Adelbertusbron. Althans, volgens wijlen historicus Wim Klaas van Schoneveld uit Eenigenburg. Aan deze bron wordt dezelfde werking toegeschreven als aan het heilzame water in Lourdes.

Graf van Adelbert van Eenigenburg is bedevaartsoord

Het ontspringen van de bron is te danken aan Sint-Adelbertus, beter bekend als Adelbert van Egmond. Deze Adelbertus zou de inheemse ‘Friezen’ niet vanuit het klooster in Egmond hebben bekeerd tot het christendom, maar vanuit het klooster in Eenigenburg. Hij genoot veel sympathie onder de plaatselijke bevolking vanwege zijn vriendelijkheid en menselijkheid. Omdat hij erg gesteld raakte op Eenigenburg was zijn laatste wens daar begraven te worden. Vrijwel direct na zijn dood rond het jaar 740 werd er melding gemaakt van wonderbaarlijke gebeurtenissen. Hierdoor werd het graf een waar bedevaartsoort voor zowel katholieken als ‘heidenen’. Aldus het verhaal van Van Schoneveld.

De Heilige Adelbertus, metgezel van de bekende Willibrord en Bonifatius, afgebeeld op een ets uit 1750.

Beeld: Regionaal Archief Alkmaar.

De Heilige Adelbertus, metgezel van de bekende Willibrord en Bonifatius, afgebeeld op een ets uit 1750.De Heilige Adelbertus, metgezel van de bekende Willibrord en Bonifatius, afgebeeld op een ets uit 1750.

Van Eenigenburg naar Egmond

In de vroege middeleeuwen werd Eenigenburg vaak bedreigd door overstromingen van de nabijgelegen zeearm. Dit deed het kerkelijk bestuur in de tiende eeuw besluiten de kloosteractiviteiten en de stoffelijke resten van Adelbertus te verhuizen naar Hallum, het latere Egmond-Binnen. In de daar gelegen abdij moest de verering van Adelbertus worden geconcentreerd.

Eenigenburg vergeten

Het verhaal gaat dat bij de opgraving tijdens de verhuizing van de heilige water van onder de kist begon op te wellen. Dit moet het ontstaan van de Adelbertusbron zijn, met heilzaam water voor de bedevaartgangers die het graf al die tijd bleven bezoeken. Het was echter geen goede gedachte twee verschillende plaatsen te hebben voor de verering van Adelbertus. Om het nieuwe Egmond een centrale plaats te geven moest de geschiedenis in Eenigenburg vergeten worden. Kronieken werden door Egmondse monniken herschreven alsof alles zich had afgespeeld in en rond het huidige Egmond. Grond nabij de abdij in Egmond werd omgedoopt tot de Adelbertusakker, waarop de huidige Adelbertusput kwam te staan. Over een voormalig klooster in Eenigenburg werd niet meer gesproken. Hierdoor raakte de geschiedenis van Adelbert in Eenigenburg in de vergetelheid. Aldus nog steeds Van Schoneveld.

De echte Adelbertusbron

De originele Adelbertusbron van Eenigenburg, zo stelt Van Schoneveld, bleef eeuwenlang beschermd onder de hoofdterp waarop het huidige kerkje staat. Aan het eind van de vorige eeuw is het stromende water herontdekt. Dit blijkt nog altijd bijzondere eigenschappen te hebben. Een inwoonster van Eenigenburg gooit wel eens afvalwater in een put die in verbinding lijkt te staan met de bron. Want na enkele ogenblikken is het vuile water veranderd in kristalhelder water. En de put in Egmond-Binnen dan? Daar hebben zich nooit wonderen voorgedaan. Een teken voor Eenigenburg dat Adelbertus zich nog steeds verbonden voelt met het dorpje en zijn bewoners.

Auteur: Emmie Snijders.

Dit is een routepunt van de Religieus Erfgoed route Alkmaar.

Bron

Dit verhaal is gebaseerd op een theorie van wijlen historicus Wim Klaas van Schoneveld uit Eenigenburg. De juistheid van zijn beweringen wordt door historici betwist.

Publicatiedatum: 02/06/2011