Een nieuwe en gemeenschappelijke Vleeshal

Op de plek van de oude joodse vleeshal naast het Hoogduitse synagogecomplex verrees in 1928 een nieuwe vleeshal. Het moderne gebouw beschikte over een hal met plek voor zestien particuliere slagers in afzonderlijke verkoopcellen. De hal werd uitgerust met een koelinstallatie en een modern ventillatiesysteem. In tegenstelling tot vroeger – toen de Portugese en de Hoogduitse gemeente elk een eigen vleeshal uitbaatte – maakten nu beide joodse gemeenten voor de verkoop van koosjer vlees gebruik van een gemeenschappelijke vleeshal. Het gebouw van architect Harry Elte, met een gevel in Amsterdamse School-stijl, werd in 1961 gesloopt. 

Vleeshal

Exterieur Israelietische Vleeshal Nieuwe Amstelstraat, circa 1939
Collectie Joods Historisch Museum

VleeshalVleeshal

De slacht zelf vond plaats in het abattoir. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was het verbieden van de onverdoofde slacht – een voorwaarde voor het verkrijgen van koosjer vlees – één van de eerste anti-joodse maatregelen van de Duitse bezetter, op 5 augustus 1940. De opperrabbijnen van Nederland stemden echter in met een uitzonderingsmaatregel die het gebruik van een elektrisch verdovingsapparaat toestond, waardoor de rituele slacht kon worden voortgezet en er nog tot in 1943 koosjer vlees kon worden verkocht. Er waren wel tal van beperkingen aan verbonden: zo werd het aantal winkels dat koosjer vlees mocht verkopen – en dan uitsluitend aan joden – in april 1942 teruggebracht tot 46 en waren vanaf dat moment ook joodse slagerijen buiten Amsterdam verboden. Het ritueel slachten van kippen viel ook onder het verbod op onverdoofde slacht, maar men slachtte kippen – net als voor de oorlog – nog lange tijd thuis. Tegenwoordig is er nog maar één koosjere slagerij in Amsterdam, Slagerij Marcus in de Waalstraat.

Maaltijdbereiding in vleeshal

Portretfoto van groep werkers met jodenster in de Vleeshal in de Nieuwe Amstelstraat die eten bereiden voor het kamp Westerbork, 1942
Joods Historisch Museum, collectie Jaap van Velzen

Maaltijdbereiding in vleeshalMaaltijdbereiding in vleeshal

Publicatiedatum: 21/02/2013