De Mozes en Aäronkerk: ontstaan uit twee schuilkerken

Nadat het katholieke Amsterdam tijdens de Alteratie in 1578 uiteindelijk protestants was geworden, was het voor katholieken niet meer mogelijk hun geloof in openbare kerkgebouwen te uiten. In plaats daarvan verzamelden zij zich in schuilkerken, waar het Ons’ Lieve Heer op Solder het bekendste overgebleven voorbeeld van is. Maar ook aan de Jodenbreestraat, in het Mozes en het aangrenzende Aäron huis werd het katholieke geloof gepredikt. In 1841 verrees op deze plek, ontstaan uit de twee schuilkerken, de Mozes en Aäronkerk.

De Mozes en Aäronkerk in 1891 – Jacob Olie – Stadsarchief Amsterdam

De Mozes en Aäronkerk in 1891 – Jacob Olie – Stadsarchief AmsterdamDe Mozes en Aäronkerk in 1891 – Jacob Olie – Stadsarchief Amsterdam

Neoclassicisme door Suys

Het neoclassicistische kerkgebouw uit 1841werd ontworpen door T.F. Suys. Suys was één van de bekendste bouwmeesters uit het begin van de 19de eeuw en werkte onder andere als hofarchitect aan het hof van Koning Willem I. Het Koninklijk Paleis en de Hallepoort in Brussel zijn van zijn hand. Als men door de zuilengalerij de kerk betreedt komt men in een driebeukige, door Corinthische zuilen gedragen ruimte terecht. Hier zijn het hoogaltaar, de beelden van de heilige Antonius en Fransiscus en het altaarstuk van Jacob de Wit (1695-1754) nog afkomstig van de oorspronkelijke schuilkerken.

Bouwtekening Mozes en Aäronkerk (1837) – T.F. Suys – Stadsarchief Amsterdam

Bouwtekening Mozes en Aäronkerk (1837) – T.F. Suys – Stadsarchief AmsterdamBouwtekening Mozes en Aäronkerk (1837) – T.F. Suys – Stadsarchief Amsterdam

Demping van grachten

Deze tekening van Springer uit 1843 toont de kerk vlak na de bouw, toen nog met water voor de deur. In 1880 werden zowel de Houtgracht als de Leprozengracht gedempt. In plaats daarvan kwam een groot marktplein, het Waterlooplein. Voor die tijd was de markt gevestigd op de Jodenbreestraat. Door de demping van de beide grachten verloor de Mozes en Aäronkerk een groot gedeelte van haar grandeur, maar toch staat de kerk vandaag de dag nog trots overeind.

Mozes en Aäronkerk (1843) – Cornelis Springer – Stadsarchief Amsterdam

Mozes en Aäronkerk (1843) – Cornelis Springer – Stadsarchief AmsterdamMozes en Aäronkerk (1843) – Cornelis Springer – Stadsarchief Amsterdam

Fransiscanen in Amsterdam

Boven de ingang van de kerk staat het beeld  van Fransiscus van Assisi, symbool voor fransiscanen of minderbroerders. De volgelingen van Fransiscus van Assisi – franciscanen – hadden als doel alles te schenken wat zij hadden en als bedelaars door het leven te gaan. De Amsterdamse franciscanen noemde deze kerk dan ook naar Sint Antonius van Padua, een belangrijke fransiscaan. De herinnering aan de schuilkerken was echter sterker en de namen Mozes en Aäron bleven behouden.

De Mozes gevelsteen – Martin Alberts – Stadsarchief Amsterdam

De Mozes gevelsteen – Martin Alberts – Stadsarchief AmsterdamDe Mozes gevelsteen – Martin Alberts – Stadsarchief Amsterdam

Publicatiedatum: 17/01/2012

Aanvullingen

Vul deze informatie aan of geef een reactie.

Plaats een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Vereiste velden zijn gemarkeerd met *. Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.