Buitenrust

In 1727 koopt de Lakenkoopman Jan Hooft het terrein dat bij een boedelscheiding wordt omschreven als tuin ‘met opstal, getimmerte, bepotinge en beplantinge’. In 1777 koopt Jan Ananias Willink de buitenplaats. In de koopakte wordt gesproken over de naam 'Buitenrust'.

Buitenrust. Beeld: Noord Hollands Archief

Van buitenplaats naar schoolgebouw

Het rijksmonumentale Buitenrust is beter bekend als het ROC Nova College. Als u voor het schoolgebouw staat, is het linker deel het vroegere buitenhuis. De bomen naast, en het parkeerterrein voor de school liggen op de vroegere tuin van de buitenplaats. Tijdens de aanleg was de huidige verkeersbrug niet aanwezig.

Buitenrust. Beeld: Noord Hollands Archief

Jan Ananias Willink geeft in 1789 architect Pierre Esaie Duyvené de opdracht om het huidige buitenhuis te ontwerpen en te bouwen. Duyvené heeft Willink waarschijnlijk al ontmoet in 1787. In dat jaar krijgt Duyvené de opdracht van het patriottische leesgezelschap Doctrina et Amicitia om het nieuwe pand van de vereniging aan de Keizersgracht in te richten en te meubileren. Willink is dan als Amsterdamse bankier lid van het genootschap.

a439396a02a25ac7754b27e8eff714af152f2879

Buitenrust, P.J. Lutgers, 1840. Beeld: Noord-Hollands Archief

Het ontwerp

Duyvené ontwerpt een eenvoudig rechthoekig bakstenen buitenhuis in Lodewijk XVI-stijl. Het huis is twee bouwlagen hoog (begane grond en eerste verdieping) onder een schilddak. De voorzijde van het huis heeft vijf traveeën. Een travee is een rij van vensters en/of deuren boven elkaar. Op iedere verdieping is een venster per travee geplaatst. Het middelste travee is een risaliet (een licht uitstekend geveldeel)  met daarin de hoofdentree. De entree wordt door blokken omlijst. De achterzijde heeft ook een symmetrische indeling. De erkervormige uitbouw gaf de salon vrij zicht op het Spaarne. Uit het ontwerp en op oude tekeningen blijkt dat de drie ramen op de begane grond in de erker vroeger openslaande deuren zijn geweest met een halfrond bovenvenster. Voor de erker lag een klein terras in de vorm van een halve cirkel, dat uitstak in het Spaarne.

597d4bfbb8ba10f31843c91d12829a530f3ac5de

Buitenrust, J. van Breemen, 1911. Beeld: Noord Hollands Archief

Buitenrust na Willink

50 jaar na de aankoop van de buitenplaats overlijdt Jan Ananias Willink. In 1827 wordt het huis met de tuin gekocht door Francona Antoinetta Coenradina Paauw, weduwe van Hendrik Jacob Koenen sr. Zij overlijdt in 1846. In 1918 koopt de gemeente Haarlem de buitenplaats Buitenrust. Bij de aanleg van de Buitenrustlaan wordt de tuin opgeofferd. Ook de bijgebouwen waaronder een koetshuis en een koepel worden gesloopt. Buitenrust is tegenwoordig het bestuursgebouw van het ROC Nova College. Een statig representatief onderkomen, dat altijd de positie van zijn bewoners heeft uitgestraald.

De website http://www.buitenplaatseninnederland.nl/ geeft een overzicht van Nederlandse Buitenplaatsen, waaronder Buitenrust.

Landschap Noord-Holland  / Cultuurcompagnie