Amstelrust: een plaisante hofsteede

“Een zeer plaisante en extra welgesitueerde hofsteede, genaamd Amstel-Rust, met deszelfs capitaale hegte, sterke en weldoortimmerde heerenhuizinge, koetshuis en stallinge, tuinmans- en andere wooningen, orangene, menagenen, kabinet, vinkenhuis, loots, schuuren, stygers, schuitenhuis en vyvers.”
Zo wordt de buitenplaats omschreven in een verkoopadvertentie uit 1800.

Een van de laatste drie buitenplaatsen langs de Amstel

De Amstel telt in de zeventiende eeuw ongeveer 70 buitenplaatsen van notabelen! In 1700 zijn er daar nog 44 van over en op dit moment tellen we alleen nog Amstelrust, Oostermeer en Wester-amstel. Een gedeelte van het terrein van Amstelrust is in 1970 afgestoten voor de realisatie van de de Floriade van 1972. Het floriadeterrein is nu het Amstelpark. Aan het hoofdgebouw worden op dit moment bouwwerkzaamheden verricht.

Amstelrust. Via Wikimedia.

Een zeer plaisante en extra welgesitueerde hofsteede

Het bijna vierkante gebouw dat er nu nog staat, is rond 1724 in opdracht van de kruidenier Jan Steur gebouwd door architect Dortsman. Het draagt sinds die tijd de naam ‘Amstelrust’.

Zo’n honderd jaar eerder is het terrein het eigendom geweest van de Amsterdamse schepen Michiel Pauw. Deze doet het over aan de Amsterdamse notaris Sijbrant Cornelisz, die er de naam “Groenhoven” aan geeft. Als de buitenplaats In 1707 in handen komt van Sara Popta, is de buitenplaats bekend onder de naam “De Reduijt”. Vanaf 1724 breidt bovengenoemde Jan Steur de buitenplaats uit met tuin met een geometrische aanleg. Dijkgraaf Ameshoff verfraait het terrein op zijn beurt in de tweede helft van de 18e eeuw.

Slingerende waterpartij en zichtas

Behalve het huis en koetshuis is er niet veel over van de fraaie buitenplaats.. Tussen 1870 en 1880 is op Amstelrust kwekerij “De Tuinbouw” gevestigd. De bekende Leonard Springer heeft hier zijn eerste dienstverband. Op de kwekerij zijn naast kassen, kwekerijgronden en boomsingels ook voorbeelden van bloemperken aangelegd. In 1912 neemt de nieuwe eigenaar, Matthias Knoops, Springer in de arm om een nieuwe tuinaanleg te ontwerpen. Hij verandert de tuin in de landschapsstijl met een slingerende waterpartij en een wandelbos met slingerpaden. Voor het huis  ligt een grasveld met opgaande bomen en een niervormige waterpartij. Er is één zichtas over de Amstel.

Hofstede Amstelrust

Hofstede Amstelrust. Toebehoorende den Heer Steur op de Amsteldijk t.h.v. de huidige nummers 48-67, tussen de Kuipersstraat en de Tolstraat, ca. 1730. Collectie Stadsarchief Amsterdam.

Sportpark Amstelrust

In 1929 huurt Paul Charles Joseph Kiès, als journalist bekend onder het pseudonym De Amsterdammer Amstelrust om er een “sport- en recreatiecentrum voor de Amsterdamse arbeidersklasse” in te richten. Uit deze tijd stamt het (natuur)zwembad met betonnen bodem. Later is dit zwembad weer in het park opgenomen. Behalve het zwembad wrdt ook een kampeerterrein en een recreatiegebouw aangelegd.
De Stichting Sportpark moest na een jaar zijn deuren alweer sluiten omdat het failliet ging. In de periode hierna raakt Amstelrust langzamerhand in een toestand van verval.

Toekomstplannen

In 1999 komt Amstelrust in handen van de huidige eigenaar, de familie Wyler. Deze laat door Lodewijk Baljon landschapsarchitecten in 2001 een ontwerp maken voor het park. Het ontwerp, dat nog niet is uitgevoerd, grijpt terug op de classicistische oorsprong met rechte lijnen die de buitenplaats met de Amstel verbinden.

Amstelrust aan de Amsteldijk, 1938. Collectie Stadsarchief Amsterdam.

Buitenlust even kraakpand

Van maart tot en met mei 2005 is Buitenlust door krakers bezet geweest. Zij stelden het pand elke zondag open en verstrekten koffie en thee aan de bezoekers.

Rijksmonument en toegankelijkheid

Amstelrust is een rijksmonument. Daarbij behoort het hoofdgebouw, de historische tuin- en parkaanleg, het koetshuis en het toegangshek.
Het terrein is niet vrij toegankelijk.

Landschap Noord Holland / Cultuurcompagnie

Publicatiedatum: 30/04/2012

Aanvullingen

Vul deze informatie aan of geef een reactie.

Plaats een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Vereiste velden zijn gemarkeerd met *. Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.