Keti Koti: zes verhalen over vrijheid

Op 1 juli vieren we Keti Koti: de afschaffing van de trans-Atlantische slavernij in het Koninkrijk der Nederlanden. In heel Noord-Holland vinden op deze dag herdenkingen en vieringen plaats, onder meer in Haarlem, Alkmaar en de Zaanstreek. De provincie Noord-Holland plaatst elk jaar haar Spiegelboom op het Museumplein in Amsterdam, om samen het gesprek aan te gaan over het slavernijverleden. Wij hebben zes bijzondere verhalen over onderdrukking en vrijheid voor je op een rij gezet.

> 6 min

Keti Koti: geschiedenis van ons allemaal

Toen de slavernij in het Koninkrijk der Nederlanden op 1 juli 1863 werd afgeschaft, was daar in Nederland zelf niet veel van te merken. Terwijl in Paramaribo en Willemstad kanonschoten klonken, bleef het hier angstvallig stil. Hoe anders is dat tegenwoordig op 1 juli, als in de grote steden massaal Keti Koti wordt gevierd. Ook klinkt de roep om er een nationale feestdag van te maken steeds luider. Het slavernijverleden geldt niet langer als exclusief zwarte geschiedenis, maar als een gedeeld verleden van ons allemaal. Toch ging aan dat inzicht een lange weg vooraf.

>

Atlantische slavernij in beeld

In de zomer van 2022 presenteerde de provincie Noord-Holland een nieuwe Dreef-expositie in Paviljoen Welgelegen te Haarlem. De tentoonstelling ‘Verborgen Noord-Holland: Atlantische slavernij in beeld’ was samengesteld door historicus Alex van Stipriaan en kunstenaar Frederick Calmes. De makers namen je mee op reis en vertelden de verborgen verhalen over het slavernijverleden van de provincie. Door middel van historische objecten, informatieve teksten en moderne kunst kreeg de bezoeker een beter beeld van dit minder bekende deel van onze geschiedenis.

>

Koloniaal scheepswrak bevat zoveel meer dan scherven

Ruim twintig jaar geleden trof garnalenkotter Emmie een mysterieuze houten kist met kapmessen in haar net. Deze vondst vormde het begin van een lang onderzoek naar het zogenaamde ‘Schervenwrak’, dat in 1822 op de Rede van Texel verging. Het schip, dat met gereedschap en luxegoederen op weg was naar een suikerplantage in de koloniën, was in de zomer van 2022 onderwerp van een nieuwe tentoonstelling in archeologiemuseum Huis van Hilde.

>

Het Hofje van Staats en de Haarlemse textielindustrie

In de Haarlemse textielindustrie viel in de zeventiende eeuw veel geld te verdienen. Koopman IJsbrand Staats bouwde een enorm vermogen op met de handel in stoffen en garen. Hiermee kon hij in 1730 een hofje voor oudere vrouwen stichten aan de Jansweg.

>

Suiker in de koffie: genotsmiddelen uit Oost en West

Tijdens de zeventiende eeuw maakten Nederlanders kennis met allerlei exotische voedingswaren, zoals koffie, thee, suiker en specerijen. Deze goederen werden uit het verre Oost- en West-Indië aangevoerd door de VOC en de WIC, die de overzeese handel beheersten. Het waren echte luxeproducten, die alleen welgestelde Nederlanders zich konden veroorloven.

>

‘Slaven zijn kippen’ en andere verhalen over de slavernij

In een bijzondere tentoonstelling vol persoonlijke verhalen besteedde het Rijksmuseum tijdens de zomer van 2021 aandacht aan het Nederlandse aandeel in de slavernij.

>

Kerk aan zee

Aan het einde van de Zeedijk tussen Muiden en Muiderberg ligt de laatgotische Kerk aan Zee, die hier werd gebouwd rond 1350. De kerk heeft niet altijd zo dicht bij het water gestaan, maar door vele stormen kwam de zee steeds dichterbij, zoals in 1916, toen in één keer 100 meter van de kust werd afgeslagen. De aanleg van de dijk tussen de Zuiderzee en de kerk heeft erger kunnen voorkomen.

>