Regionaal Archief Alkmaar

Collectie Jacob Boots naar Regionaal Archief

Een bijzondere aanwinst voor het Regionaal Archief Alkmaar: onlangs werd een collectie van de Bergense kunstenaar Jacob Boots in bruikleen ondergebracht bij het archief. Het gaat om een selectie aan werken op papier die Boots maakte van de late jaren veertig tot aan zijn overlijden begin 1969, en om krantenartikelen, documentatie over tentoonstellingen en filmmateriaal. De collectie is overgedragen door de weduwe van de kunstenaar, Anne Boots-Mooij, en hun zoon Brendan Boots.

2 min

Voorjaarsprogramma Regionaal Archief Alkmaar

Het Regionaal Archief Alkmaar presenteert dit voorjaar weer een afwisselend programma met cursussen, lezingen en inloopmiddagen voor iedereen met interesse in (kunst)geschiedenis, historische bronnen en familieonderzoek.

1 min

Nieuwe archiefstukken openbaar in 2026

Met ingang van 2026 worden bij het Regionaal Archief opnieuw honderden archiefstukken openbaar. Het gaat om documenten die tot nu toe niet of slechts onder voorwaarden konden worden geraadpleegd, maar die vanaf het nieuwe jaar voor iedereen toegankelijk zijn in de studiezaal. Onder deze vrijgegeven stukken zijn dossiers over de ondersteuning in de naoorlogse jaren van gezinnen van Nederlanders die gevangen zaten omdat ze tijdens de Tweede Wereldoorlog ‘fout’ zouden zijn geweest én bijzonder archiefmateriaal dat bijdraagt aan de geschiedenis van vrouwen in de regio.

2 min

Regionaal Archief Alkmaar viert jubileum

Op zondagmiddag 12 oktober viert het Regionaal Archief niet één, maar twee bijzondere verjaardagen: die van het archief zelf én van het oudste document in de collectie, een exemplaar van het Alkmaarse stadsrecht, dat dan zevenhonderd jaar oud is. Reden genoeg voor een feestelijk jubileumprogramma voor iedereen, met taart en toepasselijke cadeautjes voor de eerste honderd bezoekers.

2 min

Wieringermeerboerderij de Marnic Hoeve

In de kop van Noord-Holland ligt een bijzondere polder; de Wieringermeer. Vanaf 1927 werd met behulp van het vernuft van de Directie der Zuiderzeewerken, de hypermoderne gemalen Leemans en Lely en de noeste arbeid van vele landarbeiders deze polder gewonnen van de Zuiderzee en in gebruik genomen als akker- en veeteeltland. De pioniers van de polder kwamen uit het hele land en streken neer in de nagelnieuwe polder met haar zo kenmerkende boerderijen; de Wieringermeerboerderij. Vaak met klinkende namen zoals Goud na Zout, Marnic Hoeve, Golfzang of De Nieuwe Tijd.

Boekpresentatie: Het monumentale werk van Jaap Min

Het monumentale oeuvre van kunstschilder – glazenier Jaap Min (Bergen, 1914-1987) verschijnt in september in boekvorm, onder de titel ‘Beweging & begrenzing. Het monumentale werk van Jaap Min’. Velen kennen hem van zijn schilderijen, maar dit keer gaat het om zijn kunstobjecten aan gebouwen, zijn monumentale werk. Denk aan: wandschilderingen, muurplastieken, betonreliëfs, glas-in-loodramen, mozaïeken of gobelins. In het oude stadhuis van Alkmaar organiseert de Stichting Jaap Min op vrijdagmiddag 19 september een boekpresentatie. Het 1e exemplaar zal worden overhandigd aan wethouder Hoekzema en de auteur Doeke Sijens zal een praatje houden.

1 min

Unieke pop-uptentoonstelling Bergense kunstenaar Jaap Min

Tijdens Open Monumentendag opent ook het Regionaal Archief aan de Bergerweg dit jaar de deuren. Deze keer staat het thema Erfgoed & Architectuur centraal. In het markante gebouw van de voormalige ambachtsschool zijn daarom zaterdag 13 september originele blauwdrukken van Alkmaarse monumenten te bekijken. Als bijzonder hoogtepunt is er een unieke pop-uptentoonstelling met voorstudies voor monumentale werken van de Bergense kunstenaar Jaap Min.

2 min

Scans aanvragen uit een eeuwenoud familiearchief

Eeuwenoude documenten, notities, versjes en brieven van drie van de voornaamste families uit de Alkmaarse geschiedenis gewoon op je computer lezen: via de gratis service scannen-op-verzoek van het Regionaal Archief Alkmaar zijn nu ook scans aan te vragen uit het historische archief van de aan elkaar verwante families De Dieu, Fontein Verschuir en Van der Feen de Lille. Het is het eerste Alkmaarse familiearchief waarvoor deze service beschikbaar is.

3 min

Stuk van de maand: Een walvisgeraamte bij Lutjewinkel

Elke maand plaatst het Regionaal Archief Alkmaar een bijzonder archiefstuk uit de collectie in de schijnwerpers. Deze keer: een verslag van de vondst van een walvisgeraamte bij Lutjewinkel in 1654.

4 min

Stuk van de maand: Een ontroerende brief uit Batavia

Elke maand plaatst het Regionaal Archief Alkmaar een bijzonder archiefstuk uit de collectie in de schijnwerpers. Deze keer: een ontroerende brief die timmerman Jacob Valter in 1720 vanuit Batavia aan zijn vrouw en kinderen in De Rijp schreef.

5 min

Stuk van de maand: Broek uit Dachau

Elke maand plaatst het Regionaal Archief Alkmaar een bijzonder archiefstuk uit onze collectie in de schijnwerpers. Deze keer: Een broek uit concentratiekamp Dachau.

3 min

58.000 oude beelden van Heiloo straks online

Op 12 maart ondertekenden de Historische Vereniging Heiloo en het Regionaal Archief Alkmaar in aanwezigheid van burgemeester Mascha ten Bruggencate een overeenkomst die het de historische vereniging mogelijk maakt de eigen collectie met de software van het Regionaal Archief online voor iedereen zichtbaar te maken.

2 min

Vondst oudste tenue van vrouwelijke scheidsrechter

In Alkmaar is een handgemaakt tenue gevonden, dat in 1961 werd gedragen door Klaziena Laan tijdens haar debuut als voetbalscheidsrechter. Hieruit is het officiële tenue ontstaan van de eerste vrouwelijke scheidsrechters in het Nederlandse voetbal. Laan zelf behoorde tot de allereerste ter wereld, samen met Ineke Boom en Nel Rentenaar. De vondst werd gedaan door sporthistoricus Jurryt van de Vooren voor zijn boek De Vrouwen van ’61, dat in juni verschijnt. Dat gebeurt in samenwerking met het Regionaal Archief Alkmaar en Walburg Pers.

2 min

Voorjaar bij het Regionaal Archief Alkmaar

Dit voorjaar biedt het Regionaal Archief in Alkmaar opnieuw een gevarieerd publieksprogramma vol cursussen en activiteiten, met voor ieder wat wils. Naast vaste onderdelen, zoals de kennismaking met familieonderzoek en de beginnerscursus ‘Lezen van oud schrift’, is er een speciale bijeenkomst met tips over het zoeken naar personen in bronnen uit de Tweede Wereldoorlog. En, wegens succes herhaald: de cursus ‘Alkmaars Historie’.

2 min

Stuk van de maand: Grafschrift voor een koolmeesje

Elke maand plaatst het Regionaal Archief Alkmaar een bijzonder archiefstuk uit de collectie in de schijnwerpers. Deze keer: een brief uit 1719 met een grafschrift op een overleden koolmeesje.

3 min

Stuk van de maand: testament van een wereldreizigster

Elke maand plaatst het Regionaal Archief Alkmaar een bijzonder archiefstuk uit de collectie in de schijnwerpers. Deze keer: het testament dat Elisabeth van der Woude liet opmaken in Oude Niedorp, voordat ze eind 1676 naar Zuid-Amerika reisde.

3 min

Stuk van de maand: Een verzekering tegen kapers

Elke maand plaatst het Regionaal Archief Alkmaar een bijzonder archiefstuk uit de collectie in de schijnwerpers. Deze keer: een zeventiende-eeuws reglement van verzekeringskas de Zeevarende Buul uit Graft. De Zeevarende Buul (oftewel buidel) was een fonds waarbij vissers en zeevaarders uit Graft een verzekering konden afsluiten voor hun zeereis. In 1653 konden ze zich verzekeren tegen de belangrijkste gevaren van dat moment: Engelse kapers en ‘Turkse’ zeerovers, zo is te lezen in dit reglement. Het stuk laat ook mooi zien waar hun reizen zoal naartoe konden gaan.

2 min

Stuk van de maand: De plunderingen van twee zwagers

Elke maand plaatst het Regionaal Archief Alkmaar een bijzonder archiefstuk uit de collectie in de schijnwerpers. Deze keer: het Alkmaarse vonnis van twee plunderende zwagers uit 1689. De zwagers Aelbert Klaassen en Koenraet Koenen plunderden op meerdere avonden in 1689 vele schuren en opslagplaatsen.

2 min

Stuk van de maand: de buurtladder van Schoorl

Elke maand plaatst het Regionaal Archief Alkmaar een bijzonder archiefstuk uit de collectie in de schijnwerpers. Deze keer: afspraken uit 1746 over een gemeenschappelijke ladder in Schoorl. Op 22 maart 1746 lieten de buren van de buurt Straat in Schoorl in dit document samen optekenen dat voortaan niemand van buiten de buurt zomaar zonder bericht hun gemeenschappelijke ladder mocht meenemen. Daarop stond een boete, bepaalden ze. Het is een eenvoudig stuk van maar één bladzijde, maar het spreekt wel tot de verbeelding: je kunt je gemakkelijk voorstellen wat er zich allemaal had afgespeeld dat de buren het nodig vonden deze regel op te stellen.

2 min

Stuk van de maand: Drenkeling reanimeren? Tabaksrook in de anus!

Elke maand plaatst het Regionaal Archief Alkmaar een bijzonder archiefstuk uit de collectie in de schijnwerpers. Deze keer: achttiende-eeuwse methoden om drenkelingen te reanimeren, onder meer via tabaksrook in het achterwerk. Op 28 januari 1769 wees het Alkmaarse stadsbestuur de Alkmaarders op de modernste methoden om drenkelingen te reanimeren die niet meer in leven leken te zijn. Dit stuk bevat een afschrift van de bekendmaking. Die was volgens de stadsbestuurders nodig omdat veel Alkmaarders achterhaalde ideeën hadden over reanimatie. Dat had een drenkeling al bijna het leven gekost.

2 min