BOEi: 25 jaar herbestemmen in Nederland

Erfgoedherbestemmer BOEi bestaat dit jaar maar liefst 25 jaar. Al een kwart eeuw houden de experts van BOEi zich bezig met het restaureren en herbestemmen van oude fabrieken, boerderijen, kerken en gevangenissen. Het lustrumjaar wordt met diverse publicaties en activiteiten gevierd.

In de jaren negentig van de vorige eeuw ontstond een toenemende interesse in industrieel erfgoed. Fabrieken, die er vaak al jaren leeg en verwaarloosd bij stonden, werden ineens als waardevolle historische gebouwen gezien. Die verschuiving in denken werd mede veroorzaakt door de Rijksdienst voor de Monumentenzorg, die in 1995 het industrieel erfgoed in kaart had gebracht. Niet voor niets werd het jaar daarop uitgeroepen tot Jaar van het Industrieel Erfgoed.

De roep om een professionele instantie die dit erfgoed kon behouden en ontwikkelen werd steeds groter. Zo ontstond uit een samenwerking tussen de Provincie Noord-Holland en enkele andere partijen de Nationale Maatschappij tot Behoud, Ontwikkeling en Exploitatie van Industrieel Erfgoed (destijds nog afgekort tot BOEie). De kennis en expertise van BOEi werd ingezet om niet alleen monumenten te restaureren en behouden, maar ook – heel modern – nieuw leven te geven door middel van herbestemming. Altijd met het unieke karakter van het gebouw in het achterhoofd.

Industrieel erfgoed: de oude Ringers chocoladefabriek in Alkmaar wordt herbestemd door BOEi. Foto: BOEi.

Markthal, badhuis en kerk

Door de jaren heen verbreedde BOEi haar blik van industrieel naar agrarisch en religieus erfgoed. Hiermee veranderde de maatschappij ook van naam, naar Nationale Maatschappij tot Restaureren & Herbestemmen van Cultureel Erfgoed B.V., met de afkorting BOEi als handelsnaam. De missie van BOEi kan tegenwoordig als volgt samengevat worden: ‘Het ontsluiten van Nederlands erfgoed voor burgers en het ontsluiten en doorgeven van haar verhalen aan navolgende generaties in Nederland door middel van restaureren en herbestemmen van cultureel erfgoed, met oog voor authenticiteit, duurzaamheid, kwaliteit en innovatie.’

Vandaag de dag draagt BOEi zorg voor de meest uiteenlopende projecten door heel Nederland. Zoals het herbestemmen van de monumentale Centrale Markthal in Amsterdam, tot horeca en evenementenlocatie in een nieuwe, opkomende wijk. Of het geven van advies inzake de verbouwing van een oud volksbadhuis in Hilversum tot twee ruime koopwoningen. Maar ook het bieden van een derde leven aan buurtkerk De Hoeksteen in Uithoorn, één van de laatste creaties van architect Gerrit Rietveld.

De Centrale Markthal in Amsterdam wordt momenteel gerestaureerd en herbestemd door BOEi. Foto: Sarah Remmerts de Vries.

BOEi viert feest

In het lustrumjaar 2020 zal een jubileumboek verschijnen, met daarin de 25 meest spraakmakende projecten die BOEi tussen 1995 en 2020 opgepakt heeft. Samen geven de projecten een beeld van de ontwikkeling van 25 jaar herbestemming. In het boek zijn, naast veel foto’s, interviews met zo’n 50 landelijke opiniemakers te lezen. Daarnaast zal BOEi ook 50 grondleggers van herbestemming interviewen voor een uniek videoproject: ‘De grondleggers’. Deze documentaire dient als een waardevol tijdsdocument, waar volgende generaties architecten, beleidsmakers en herbestemmers van kunnen leren.

Tot slot grijpt BOEi het 25-jarig bestaan graag aan om partijen uit te nodigen om actief ‘bij te dragen’ aan het herbestemmen van cultureel erfgoed. Ter inspiratie organiseert BOEi een aantal evenementen voor mensen binnen én buiten de erfgoedsector. Artikelen en activiteiten in het kader van het lustrumjaar kunnen het hele jaar door op deze pagina gevolgd worden.

Tekst: Sarah Remmerts de Vries

Publicatiedatum: 28/01/2020