In de jaren ’60 was de kermis ongekend populair. “Daar moest je gewoon geweest zijn”, vertelt liefhebber en kenner Jan Boots in deze aflevering van Ons Dorp. De attracties werden groter en spectaculairder. Zo kwam begin jaren ’60 voor het eerst de achtbaan naar Alkmaar. En ieder jaar kwam er wel een nieuwe attractie bij die hoger of sneller ging dan de vorige.
>Gemeentearcheoloog Michiel Bartels deed onderzoek naar de geschiedenis van en rondom de zeedijk op Texel. Hij neemt ons eeuwen terug in de tijd naar de allereerste zeedijk, om ons vervolgens via de Paalwormencrisis van 1731 en de watersnoodramp van 1953 mee terug te nemen naar het heden. Texel is een schatkamer voor de archeologie!
>In deze video vertelt Peter Sluisman, conservator van het Edams Museum, over een belangrijke ontdekking over Michiel de Ruyter in relatie tot zijn overlijden. Vier van zijn kapiteins, die meeliepen in de rouwstoet, liggen begraven in de grote kerk van Edam.
>Het zand spuit op in het duingebied van Callantsoog bij een motorcrosswedstrijd in de jaren ’50. Het publiek stroomt toe voor dit unieke evenement. Dit moet ook toen wel bijzonder zijn geweest, want er komen duizenden mensen op af. Jacob Vos uit Callantsoog filmde de motorcross in het duin en heel wat andere sportieve evenementen in zijn dorp. Zoals de ‘vriendschappelijke’ voetbalwedstrijd in het eerste jaar van de Tweede Wereldoorlog van het lokale elftal tegen Duitse soldaten.
>Bijna 75 jaar geleden zijn het tientallen vrouwen die voor grote verandering zorgen bij de krijgsmacht. Het zijn pioniers, deze vrouwen die zich tijdens de Tweede Wereldoorlog vrijwillig melden bij de strijdkrachten. Ze schrijven geschiedenis en maken de weg vrij voor volgende generaties vrouwen bij het Ministerie van Defensie.
>Het Noord-Hollands Archief heeft veel collecties en hierdoor ook veel verhalen in huis. Eén van die collecties is de Provinciale Atlas Noord-Holland, die het archief beheert voor de provincie Noord-Holland. Regelmatig licht het archief een object uit deze prachtige collectie uit om het verhaal erachter te vertellen. In deze video laat Mart van de Wiel een bijzonder stuk zien uit het archief: een tekening van Johannes Hermanus Koekkoek, van de doorijzing van het Noordhollandsch Kanaal. Het gaat om een originele tekening uit 1830. Dat jaar had een uitzonderlijk koude winter. Daardoor was het kanaal dichtgevroren en kwamen de binnenschepen vast te zitten. Koekkoek legde vast wat hij bij de Willemsluis aantrof: een grote groep mannen die het ijs in stukken zaagden en weghaalden. Mart vertelt ons wat we van deze tekening kunnen leren. Ook laat hij zien hoe de tekening werd verwerkt tot een prent, die ook in de collectie is. De tekening en de prent zijn gedigitaliseerd en zijn te bekijken in de Beeldbank van het Noord-Hollands Archief.
>Vanaf de jaren twintig en dertig kreeg het welbekende busbedrijf de NACO (Nederlandsche Auto Car Onderneming) uit Alkmaar, heel wat concurrentie te verduren. Een van die lokale vervoersbedrijven was Schalkwijk in Bergen. De bussen van Schalkwijk reden tussen Alkmaar en Camperduin en beroemd op de lijn was een bus die na de oorlog met Marshallhulp in handen kwam van het bedrijf en die al snel de bijnaam stofzuiger kreeg. Piet Mooij (100) herinnert zich nog goed waarom dat was. Hij was jarenlang de vaste chauffeur op de stofzuiger.
>Hoe zag het leven er 100 jaar geleden uit? Het Youtube kanaal van Rick88888888 toont oude filmbeelden in kleur, waardoor oude beelden opeens heel relateerbaar worden. Deze promotiefilm over het dorp Bergen (Noord-Holland) werd op 10 augustus 1919 gemaakt door cameraman van Albert Frères o.l.v. de journalist Dirk Klomp. In de Alkmaarsche Courant van zaterdag 16 augustus 1919 schrijft Klomp een uitgebreid verslag van de opnames in Bergen en Bergen aan Zee die op één dag gemaakt werden: “Het doel van de filmopname was, om den vreemdelingen elders met het mooie Bergen bekend te maken en het spreekt vanzelf, dat wij ons met de opname geenszins tot het centrum bepaalden”.
>Maritiem- en Juttersmuseum Flora is een interactief en educatief familiemuseum voor jong en oud. In het museum zijn strandvondsten te vinden van wel meer dan 75 jaar oud. Het museum is verdeeld in verschillende ruimtes waar de bezoeker van alles leert over de wereld van het strandjutten.
>Erfgoed journaal Haarlemmermeer brengt iedere twee maanden nieuws, tips en weetjes rond erfgoedlocaties in Haarlemmermeer avontuurlijk in beeld. In het vijfde Erfgoed journaal komen de volgende onderwerpen aan bod: Kindergidsen leiden je rond bij Cruquius Museum en Historisch Museum. Open Monumentendag 2022; erfgoed Haarlemmermeer zoekt vrijwilligers. Fortengids Gijs Dirkslager ontvangt De Klaverman op het Fort bij Aalsmeer. Historische Haagse tram in NTM in Nieuw-Vennep (en rijdend in Den Haag!). Uittip: nostalgisch polderschooltje Historisch Museum toont het onderwijs van tòen. Uittip: Red Ball Express Experience bij CRASH ’40-’45 in Aalsmeerderbrug. Uittip: Filmhuis Pier K Nieuw-Vennep presenteert Maand van het Nederlandse film-erfgoed.
>Driedaags staatsiebezoek van Koningin Elizabeth aan Nederland. Ze reist samen met Koningin Juliana en de prinsessen Beatrix en Irene langs Amsterdam, Aalsmeer, Scheveningen, Den Haag. Delft en Rotterdam. Daar bezoeken ze onder andere het Nationaal Monument op de Dam, het Rijksmuseum, Asschers diamantmaatschappij, het Gemeentemuseum en de Technische Universiteit.
>Op Kasteel Radboud wordt hard gewerkt aan het Graventapijt, de successiereeks van het Huis van Holland. In de middeleeuwen is het heel belangrijk om te laten zien hoe lang jouw familie al aan de macht is en van wie je afstamt. Dat gebeurt vaak via wandtapijten met je voorvaderen. Het Graventapijt is speciaal ontworpen voor Kasteel Radboud door middeleeuws deskundige Marius Bruijn en wordt door enthousiaste vrijwilligers met ambachtelijke steken geborduurd.
>Deze video gaat over het monumentale stoomgemaal uit 1849 de Cruquius, nu Haarlemmermeermuseum De Cruquius. De film vertelt de geschiedenis van de droogmaking van het Haarlemmermeer en de werking van het gemaal. Stoomgemaal de Cruquius heeft de grootste stoommachine ter wereld en wordt internationaal erkend als technisch wereldwonder.
>Op de jaarlijkse Dag van het Texelse Schaap in Den Hoorn kunnen toeristen alles te weten komen over de schapen op het eiland. Het Texelse ras is beroemd over de hele wereld. Ter promotie van de Texelaar werd in de jaren ’40 uitgebreid gefilmd hoe ze werden gefokt en geschoren. Een schaap was toen per scheerbeurt goed voor wel 5 kilo wol. Het oude ras was in die tijd nog niet gekruist met andere rassen en schapenhouder Jaap Lap kijkt ervan op hoe groot de rammen van zijn grootvader waren.
>Het Rijksmuseum deed uitgebreid onderzoek naar een zeldzame 17e-eeuwse Nederlands lakkast. Er werd een methode ontwikkeld voor het verwijderen van de dikke vernis die de rijkdom van de oorspronkelijke decoratielagen verborg. Beschadigde delen in de zwarte lak werden geretoucheerd. In deze video vertelt conservator Elise Andersson over het restauratieproject, terwijl senior curator Reinier Baarsen de kunsthistorische facetten bespreekt.
>Museum Van Loon dankt zijn naam aan de familie Van Loon, de laatste bewoners van het grachtenhuis en oprichters van het museum. De familie heeft in haar verleden vele buitenplaatsen in haar bezit gehad. Deze video gaat over de geschiedenis van Buitenplaats Leyduin en de familie Van Loon.
>Tegenwoordig hebben vaandels en standaarden voornamelijk een ceremoniële functie. Maar tot het einde van de negentiende eeuw speelden ze voor veel legers een belangrijke rol op het slagveld. Militaire eenheden gebruikten vaandels en standaarden om berichten door te geven en hun positie te bepalen. Door deze functie waren ze ook een bron van toewijding en trots.
>In de jaren 1960 maakte de firma Ring Verkoop Systeem een serie dorpsfilms om reclame te maken voor hun spaarzegels. Er werd gefilmd in winkels, bij bedrijven, bij verenigingen en op scholen. Het eindproduct werd aan de lokale bevolking vertoond in een zaaltje, waar ze zichzelf, hun kind, hun vereniging of de plaatselijke middenstand konden bewonderen op het scherm. Ruim 50 jaar later leveren deze films een prachtig tijdsbeeld op van het dagelijks leven in de jaren 1960. In deze video uit de collectie van Beeld & Geluid zien we Purmerend in 1965.
>Charlotte Kleyn is culinair historica en conservator van de Gastronomische Collecties bij Allard Pierson, de collecties van de Universiteit van Amsterdam. Ze schrijft een wekelijkse column in Trouw en regelmatig artikelen voor Het Parool. Aan de hand van de rijke stillevens van de Leidse schilder Pieter de Ring (1615/20-1660), die in de Pieterskerk Leiden werd begraven, vertelt Charlotte Kleyn over de historische gastronomische cultuur in het Nederland van de 17e eeuw.
>In 1667 voer Michiel de Ruyter over de ketting bij Chatham en vernietigde een groot deel van de Engelse vloot die daar voor anker lag. Dit was een van de de meest gewaagde Nederlandse maritieme operaties ooit. In deze video blikt Adri van Vliet, historicus van het Nederlands Instituut voor Militaire Historie terug op de Nederlandse aanval op de Britse oorlogsvloot.
>