Wonen op stand aan de Herengracht van Purmerend

Omstreeks 1835 zijn de stadspoorten van Purmerend gesloopt en de stadswallen geslecht. Op deze plek werd een stadsplantsoen aangelegd, waarlangs het comfortabel wonen was. Aan de Nieuwegracht verrezen dan ook statige herenhuizen. Wonen aan de stadsgracht was populair en omdat er binnen de stad geen ruimte was, ging men rond 1905 buiten de stadsgracht bouwen, aan de Herengracht.

Herengracht, van links naar rechts: nummers 14-13,12 en 11.

Herengracht, van links naar rechts: nummers 14-13,12 en 11. Beeld: Waterlands Archief.

Luxe stadsvilla

Langs de Herengracht werden onder architectuur luxe, royale en dure herenhuizen gebouwd. Met reden worden sommige van deze huizen ook wel ‘stadsvilla’ genoemd en de meeste zijn gemeentelijke monumenten. Het huis op nummer 14, van architect – en geboren Purmerender-  Jan Stuyt, springt er bovenuit. Stuyt ontwierp dit pand voor H.C. Oud. Oud was een invloedrijk Purmerender, bankier, raadslid en enige tijd wethouder. Hij was de vader van professor P.J. Oud (landelijk bekend politicus) en J.J.P. Oud, de bekende architect en lid van de invloedrijke kunst- en architectuurbeweging De Stijl.

Oude ansichtkaart van de Herengracht, 1910-1920.

Oude ansichtkaart van de Herengracht, 1910-1920. Beeld: Vereniging Historisch Purmerend.

Villa Maria

Even verderop, op nummer 17, ontwierp Jan Stuyt een ander architectonisch pareltje. Dit pand kreeg de naam ‘Villa Maria’ en werd gebouwd in opdracht van Frans Middelhoff, een rijke bankier in Purmerend en afkomstig uit de wolhandel. Middelhoff liet dit huis bouwen voor zijn zoon, terwijl hij zelf in de naastgelegen en gelijktijdig gebouwde villa Schoonoord (Herengracht 18) ging wonen. Beide huizen stammen uit 1907 en gelden als karakteristiek werk in het oeuvre van architect Jan Stuyt.

Herengracht 17: Villa Maria.

Herengracht 17: Villa Maria. Beeld: Waterlands Archief.

 

Herengracht. Links is Villa Schoonoord te zien.

Herengracht. Links is Villa Schoonoord te zien. Beeld: Waterlands Archief.

Purmerendse monumenten

Villa Schoonoord was een gezamenlijk ontwerp van Jan Stuyt en Jos Cuypers, zoon van de bekende architect Pierre Cuypers die onder meer het Rijksmuseum en het Centraal Station van Amsterdam ontwierp. Beide architecten werden vooral bekend vanwege hun monumentale katholieke kerken. Stuyt werkte in Amsterdam, maar liet in zijn geboorteplaats Purmerend behalve aan de Herengracht ook zijn sporen na door twee andere monumentale gebouwen: het stadhuis op de Kaasmarkt, nu Purmerends Museum en het pension van de St. Liduinastichting aan de Emmakade. Om de hoek links, aan de zogenaamde Korte Herengracht, heeft de eerder genoemde J.J.P. Oud een huis ontworpen. Bekend als ‘Huis Beets’, op nummer 23,  werd het gebouwd in 1910.

Auteur: Jan Dekkers (Vereniging Historisch Purmerend) / Redactie ONH.

Publicatiedatum: 27/06/2011

Aanvullingen

Vul deze informatie aan of geef een reactie.

Plaats een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Vereiste velden zijn gemarkeerd met *. Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.