Stadhuis van het welvarende Weesp uit de 18e eeuw

Bij het Grote Plein staat het stadhuis van een onmiskenbaar trotse stad. Het stadsbestuur wilde er bij de bouw van dit stadhuis geen twijfel over laten bestaan: Weesp is een welvarende stad. Een stad met allure. Hier trokken de bouwvakkers een stoer gebouw op dat de bezoeker imponeert. Althans van buiten, want wie binnentreedt, ziet daar een zwierige rococostijl.

Voor de opdracht om dit stadhuis te ontwerpen leek het stadsbestuur Jacob Otten Husly (1738-1796) de aangewezen architect. Met het inschakelen van de destijds nog betrekkelijk onbekende Husly als architect had het stadsbestuur van Weesp een goede keus gemaakt, want kort na het voltooien van dit gebouw won de architect de prijsvraag voor de bouw van een onderkomen voor het genootschap Felix Meritis in Amsterdam. En later tekende Husly het stadhuis voor Groningen, ook na het winnen van een prijsvraag.

Stadhuis met allure.

Het stadhuis van Weesp ligt aan het (in naam) Grote Plein. Het door Husly ontworpen stadhuis illustreert de allure die Weesp in de 18e eeuw bezat. Het koepeltje op het dak doet wat frivool aan bij al de strakke lijnen die de architect had getrokken. Op de voorgrond het hekwerk van de brug over de Oudegracht. Beeld: Jan Maarten Pekelharing.

Stadhuis met allure.Stadhuis met allure.

Strakke lijnen

Met de opdracht voor het stadhuis van Weesp haalde de dertiger Husly een van zijn eerste grote projecten binnen. Het in neoclassicistische stijl opgetrokken stadhuis verrees in de jaren 1771-1776. De door Husly gekozen opzet paste naadloos in de bouwstijl die opgang maakte tijdens de periode dat Lodewijk XVI in Frankrijk regeerde. Naar Lodewijk XVI  is de stijl genoemd met strakke lijnen, symmetrie en classistische elementen. Omdat hier ook recht werd gesproken, kreeg het stadhuis kerkers; de graaf van Holland had midden 14e eeuw aan Weesp stadsrechten verleend. Het stadsbestuur had voor de realisering van het stadhuis een lening uitgeschreven.

Welvarend

In de voorgaande eeuw was Weesp uitgegroeid tot een welvarende stad aan de Vecht. Vooral met zijn vele bierbrouwerijen en de branderijen had Weesp naam in binnen- en buitenland gemaakt. In de jaren dat aan het Grote Plein het stadhuis verrees, produceerden branderijstokers in de stad dagelijks wel 26.000 liter moutwijn (de basis voor het maken van jenever). De jeneverstokerijen draaiden goed, zij het dat concurrent Schiedam wel aan een inhaalslag was begonnen.

Gemeentemuseum

Husly gaf het stadhuis in Weesp een hardstenen onderbouw. De verdiepingen zijn met zandsteen bekleed. Opvallend is het balkon in het midden van de frontgevel. Van het balkon kijk je neer op het Grote Plein. Op het dak van het stadhuis staat een koepeltorentje. Wie het stadhuis binnenstapt, ziet het brede trappenhuis met in stuc uitgevoerde corinthische pilasters. De trap leidt naar de fraaie Burgerzaal en de Schepenzaal op de (eerste) verdieping. Hier valt het uitbundige rococo stucwerk op. Husly was van oorsprong een stucdecorateur. De vloer van de Burgerzaal bestaat uit fraai Italiaans en Belgisch marmer. Een etage hoger ligt de vroegere Vroedschapskamer met eiken betimmering en een marmeren schouw. Op die etage in dit rijksmonument is het Gemeentemuseum gevestigd. Dat museum laat zien hoe Weesp destijds bekend is geworden: dankzij porselein, chocolade, bier en brandewijn.

Bronnen

Onder meer:
A.J. Zondergeld-Hamer, ‘De Geschiedenis van Weesp – Van prehistorie tot de moderne tijd’.
‘Weesp Monumentenstad’, monumentenspecial van Historisch Weesp (ledenblad Historische Kring Weesp).
Gemeentemuseum Weesp.

Met dank aan Cees Pfeiffer (voorzitter Historische Kring Weesp).

Dit is een routepunt van de route Wandelen door Weesp.

Publicatiedatum: 09/04/2015

Aanvullingen

Vul deze informatie aan of geef een reactie.

Plaats een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Vereiste velden zijn gemarkeerd met *. Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.