Je moet jezelf kietelen

Het eindeloze West-Friese land was inspiratiebron en podium voor de voorstelling MELK in juli 2011. Geïnspireerd op verhalen van West-Friese boeren over de schaalvergroting van de melkveehouderij ontwikkelde theatergezelschap Het 5e Kwartier voor Karavaan een theatrale belevenis met 5 acteurs, 70 muzikanten en 100 koeien. Na afloop van de voorstelling in Aartswoud praten drie boeren, Meindert, Jan-Dirk en Jaap, na aan de familietafel, de plek waar de voorstelling ook begon.

Theatervoorstelling MELK.

Theatervoorstelling MELK.Theatervoorstelling MELK.

De vrouw van Meindert voegt zich bij het drietal. ‘Ik praat nooit veel,’ zegt ze, ‘dat doet mijn man genoeg.’ Gezelligheid lijkt een belangrijk sleutelwoord in het bestaan van de West-Friese boeren. De boerderijen liggen afgelegen, maar dat verhindert hen niet veel gezamenlijke activiteiten te ondernemen. Het café, de kermis, de familie, de voetbal- en de toneelvereniging zijn belangrijke elementen in de besteding van de schaarse vrije tijd van de boer.

Gezelschapsleven

Dit gezelschapsleven blijkt zelfs een rem op emigratie. De zoons van Jan-Dirk hebben stage gelopen in Amerika. Op enorme bedrijven, meer dan tienduizend koeien. Voordat de jongens op reis gingen heeft Jan-Dirk hen op het hart gedrukt goed om zich heen te kijken en zich af te vragen of ze daar zouden willen boeren. Immers: vijfenzeventig procent van de boeren uit Californië hebben Nederlandse namen, dat zegt genoeg. De jongens kwamen terug met de vaste overtuiging dat ze daar, ondanks de ruimte en de mogelijkheden, nooit zouden kunnen aarden. Het sociale leven is er te schraal. Geen gezellige cafés, geen voetbal en geen kermis. Hard werken is prima, maar je moet jezelf wel kietelen.

Vroeger was niet alles beter

Er bestaat een oud gezegde: ‘boeren leven arm en sterven rijk’. Maar gelukkig wordt dat tegenwoordig gerelativeerd. Er wordt vandaag de dag ook stevig genoten: “een knappe auto, een badkamer die straalt, een week vakantie in de winter en heel soms in de zomer, als je het geregeld krijgt.” Wat de drie boeren betreft gaat de kreet dat vroeger alles beter was, niet op. Het was de tijd dat koeien enorme dikke knieën hadden, wanneer ze van oktober tot mei op stal hadden gestaan en het was de tijd dat je gedwongen het bedrijf in moest. Nu kunnen hun kinderen tenminste kiezen of ze de melkveehouderij willen doorzetten, of dat ze de wijde wereld in willen gaan, naar Engeland, Amerika of Rotterdam.

Een boer herken je

Vooruitgang is mooi, maar sommige dingen blijven zoals het was. Zoals de tekenen die Meindert in zijn kleinzoon herkent, waardoor hij bijna zeker weet dat in die jongen een boer zit. Hoeveel er ook verandert, een boer herken je, voordat hij het is.

Auteur: Saskia Goldschmidt / Het 5e Kwartier

Meer weten over de melkveehouderij: Rundveemuseum Aat Grootes in Aartswoud.

Publicatiedatum: 05/08/2011

Aanvullingen

Vul deze informatie aan of geef een reactie.

Plaats een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Vereiste velden zijn gemarkeerd met *. Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.