Het Spaanse Huis in Naarden

Het Spaanse Huis heeft heel wat oorlogen meegemaakt. Met het rampjaar 1572 waarbij honderden Naarders door Spaanse soldaten werden gedood als dieptepunt. Een van de gevelstenen herinnert daar nog aan.

Garnizoensbakkerij

Waarschijnlijk was het Spaanse Huis oorspronkelijk een gasthuiskerk en later was het enige tijd stadhuis. Het gebouw leed tijdens de Spaanse bezetting veel schade en het duurde meer dan dertig jaar eer die was hersteld. In de tussentijd was er een nieuw stadhuis aan de Markt herrezen en de vroedschap besloot uiteindelijk een waag in het Spaanse Huis onder te brengen. De waag was belangrijk in het economische leven van de stad. Hier werden wol, boter en granen gewogen.

De Franse bezetters hadden een chronisch tekort aan huisvesting. Het is dan ook niet vreemd dat grote gebouwen door hen werden opgeëist om er soldaten in onder te brengen. In 1809 werd de stadswaag door het stadsbestuur afgestaan aan de Fransen. Het gebouw bleef wel eigendom van de stad.

Na eerst als verblijfsplaats voor de soldaten te hebben gediend, veranderde het Spaanse Huis in 1813 in een garnizoensbakkerij. Twee grote bakovens werden in de achterzaal geplaatst. De ovens zijn 4 meter diep en ruim 3 meter breed. Om de ovens flink warm te stoken legde de bakker een groot houtvuur aan. Er konden maar liefst 1000 broden worden gebakken, goed voor 2000 rantsoenen van 0,75 pond. De vloerbroden werden een voor een in de oven gebracht. Met de hitte, de rook en het precieze werk was het al met al een moeilijk en zwaar karwei. Niet alleen brood maar ook jenever en wijn werden aan het garnizoen gegeven.

 

Tegenwoordig is in het Spaanse Huis het Weegschaalmuseum gevestigd.

 

Tekst: David Kips, Het Spaanse huis in Naarden: een monument van de vaderlandse geschiedenis, in De Omroeper 1997, nr. 1.

Publicatiedatum: 20/10/2011