Het prachtige Entrepotdok

Bij het zien van de prachtige huizen aan het Entrepotdok is het bijna niet voor te stellen dat ze ooit tot sloop veroordeeld waren. De vierentachtig monumentale pakhuizen werden tussen 1708 en 1829 gebouwd. De pakhuizen werden in de jaren 70 van de twintigste eeuw aangetast door brand en achterstallig onderhoud en kwamen daarom op de slooplijst terecht. Gelukkig werden de woningen toch gerestaureerd en omgebouwd. Tegenwoordig zijn de pakhuizen aan het Entrepotdok een beschermd monument.

De poort van het voormalig Entrepotdok

De poort van het voormalig EntrepotdokDe poort van het voormalig Entrepotdok

Entrepotdok

De 84 pakhuizen dienden voor de Franse tijd als op- en overslagruimte van goederen. Voor doorvoergoederen op de Amsterdamse markt moest men eigenlijk invoer- en uitvoeraccijnzen betalen. Om dit te omzeilen werd het Algemeen Rijksentrepot ingericht. Tot 1895 werden in deze loodsen goederen tijdelijk onder douanetoezicht opgeslagen, zodat over deze goederen geen invoerrechten betaalt hoefde te worden. Accijns hoefde namelijk pas betaald te worden op het moment dat de goederen op de markt gebracht worden. Het woord entrepot betekent dan ook ‘verzegelde opslagplaats’. De lading ligt daar ‘entre’ of ‘tussen’ herkomst en bestemming.

Het Entrepotdok in 1850. Bron: het Geheugen van Nederland

Het Entrepotdok in 1850. Bron: het Geheugen van NederlandHet Entrepotdok in 1850. Bron: het Geheugen van Nederland

Pakhuizen

De pakhuizen dienden dus als tussenopslag voor goederen op doorreis. Het complex werd hiervoor geheel afgesloten. Het poortgebouw kwam aan het Kadijksplein te staan en een nieuwe muur verscheen aan de Laagte Kadijk. De pakhuizen hier zijn genoemd naar Nederlandse en Belgische steden, de namen staan nog steeds op de gevels. Vanaf 1892 raakte het Entrepotdok zijn douanefunctie kwijt omdat de gemeente een nieuw blok pakhuizen liet bouwen. Het Entrepotdok werd nu een normale goederenopslag.

De pakhuizen aan het Entrepodok. Bron: INNL

De pakhuizen aan het Entrepodok. Bron: INNLDe pakhuizen aan het Entrepodok. Bron: INNL

Ombouw tot sociale huurwoningen

Als het dok aan het eind van de 19de eeuw zijn functie als stapelplaats verliest, staan de gebouwen lang leeg. Het complex komt in handen van het gemeentebestuur en de eerste ideeën ontstaan om de pakhuizen om te bouwen tot (sociale huur-) woningen. Hoewel veel van de pakhuizen verwaarloosd zijn, blijkt uit onderzoek dat het fundament van de meeste pakhuizen goed genoeg is om ze bewoonbaar te maken. De bestaande ruimten zijn zoveel mogelijk benut en de karakteristieken van het complex gerespecteerd.Door: Eva van Dijk

Het Entrepotdok

Het EntrepotdokHet Entrepotdok

Publicatiedatum: 21/05/2012