Het oude Raadhuis van Amstelveen

Op deze foto zie je het raadhuis van de gemeente Nieuwer Amstel, de voorganger van de gemeente Amstelveen, uit 1892, aan de Amsteldijk 67 in Amsterdam. Net als de pastorie van de dorpskerk en café 't Hert in de Dorpsstraat is dit gebouw opgetrokken in een architectonische stijl die destijds erg populair was. Typisch voor deze architectonische stijl is de symmetrische vormgeving, met de entree in het midden en de ramen aan weerszijden. Vroeger was de gemeente Nieuwer Amstel veel groter dan Amstelveen nu, en liep door tot ver in het huidige Amsterdam-Zuid. De gemeente had haar raadhuis expres op de grens van haar grondgebied laten bouwen, om de gemeente Amsterdam te imponeren. Dat is helaas niet gelukt, want al twee jaar na de bouw, in 1894, werd het grondgebied geannexeerd door de gemeente Amsterdam en trok het gemeentebestuur van de gemeente Nieuwer-Amstel zich noodgedwongen terug in het oude dorp. Daar werd direct gestart met de bouw van een nieuw raadhuis aan de Dorpsstraat 75.

Oude raadhuis barstte uit zijn voegen

Wanneer je dit oude raadhuis vergelijkt met het huidige raadhuis, dat direct achter het oude dorp ligt, zie je grote verschillen in de vormgeving van beide gebouwen. Ten eerste is het huidige raadhuis vele malen groter dan het oude raadhuis. Daar zijn verschillende redenen voor. Tussen de bouw in 1898 van dit oude raadhuis en de bouw van het nieuwe raadhuis in 1980 was het oude raadhuis al veel te klein geworden voor alle werknemers van de gemeente. Toen het werd gebouwd in 1898 was er net een groot deel van het grondgebied geannexeerd door de gemeente Amsterdam: de gemeente Nieuwer-Amstel ging in korte tijd van 30.000 inwoners naar 5000 inwoners. Het raadhuis hoefde niet groot te zijn. Enkele decennia later was dat totaal anders. Amstelveen was enorm gegroeid, en het raadhuis barstte letterlijk uit zijn voegen. Buiten het raadhuis waren er een heleboel gebouwen in het oude dorp ook in gebruik als afdeling van de gemeente. Alleen de burgemeester en de wethouders zaten in het oude raadhuis. In de jaren zeventig zat in de pastorie bijvoorbeeld de afdeling bouwen, op de hoek van de Stationsstraat zat de afdeling cultuur, in de marechausseekazerne zat de afdeling jeugd, sport en recreatie en in het oude postkantoor zat de afdeling voorlichting.

Nieuwe raadhuis functioneel vormgegeven

Een ander verschil zit hem in de architectuur van de twee gebouwen. Het oude raadhuis lijkt veel ouder dan het nieuwe raadhuis, maar dat is niet zo: beide gebouwen zijn gebouwd in 1980! Het oude raadhuis is echter een directe kopie van het raadhuis dat hier is gebouwd in 1898, maar als gevolg van verzakkingen moest worden afgebroken.
Ook is duidelijk dat men in 1898 hele andere zaken mooi vond dan in 1980. Waar het oude raadhuis rijk versierd is met tegeltableaus, baksteenornamenten en natuurstenen elementen, is het huidige raadhuis bijna niet versierd. Het is vooral een functioneel vormgegeven gebouw dat plaats moest bieden aan honderden ambtenaren. Het is gebouwd naar ontwerp van architectenbureau Maaskant, van Dommelen en Kroos. Zij stonden bekend om hun rationalistische en functionalistische ontwerpen en vonden dat alle uiterlijke kenmerken afspiegelingen moesten zijn van functionele elementen: ‘Form Follows Function’. Schoonheid was geen doel op zich: er zijn dus geen versieringen toegepast in de architectuur zonder dat deze een directe functie hadden.

Voormalige raadhuis gemeente Nieuwer-Amstel, gebouwd in 1892 aan de Amsteldijk.

In 1896 werd dit gebied geannexeerd door de gemeente Amsterdam. Het gebouw is ontworpen door architect Roelof Kuipers.

Voormalige raadhuis gemeente Nieuwer-Amstel, gebouwd in 1892 aan de Amsteldijk.Voormalige raadhuis gemeente Nieuwer-Amstel, gebouwd in 1892 aan de Amsteldijk.

Dit is een routepunt van de wandelroute Het oude dorp Amstelveen.

Publicatiedatum: 19/11/2014