Herengracht 479

Het dubbele huis Herengracht 479 is gebouwd in 1668, maar in latere perioden grondig verbouwd. In ±1725 (in ieder geval na 1721) vond de belangrijkste verbouwing plaats. Het huis kreeg een gevel en een interieur in de Lodewijk XIV-stijl.

Flink versoberd

Het huis heeft een lijstgevel met een met een deur- en raamomlijsting geaccentueerde middentravee. Er is een dubbele stoep, maar niet zo’n mooie als in het Grachtenboek is te zien; de oorspronkelijke dubbele stoep, voorzien van zogenaamde harpstukken is verloren gegaan. Ook de top is versoberd. De kroonlijst met grote consoles, prachtige in de Lodewijk XIV-stijl uitgevoerde exemplaren, is nog aanwezig, maar de attiek daarop niet meer. Volgens een 18de-eeuwse tekening van de Gouden Bocht van de Herengracht was er sprake van een fraaie attiek, bestaande uit een balustrade met siervazen en een versierd middenstuk met wapenschild. Zoals uit het Grachtenboek blijkt, was eind–18de eeuw wel nog de balustrade maar niet meer het opzetstuk aanwezig. Tegenwoordig is ook de balustrade verdwenen.

Gevel Herengracht 479

Foto: W. Schoonenberg / Digitaal Grachtenhuis

Gevel Herengracht 479Gevel Herengracht 479

De breedste gang en veel ornamenten

Herengracht 479 heeft een imposant interieur met misschien wel de breedste gang in een Amsterdams grachtenhuis (3.05m). Zoals gebruikelijk bij dubbele huizen ligt achter de in de middentravee aangebrachte ingangspartij de centrale gang die door het hele huis heenloopt naar de achtergevel. Aan beide zijden van de gang zijn twee kamers. De plaats van het trappenhuis is bij dubbele huizen vaak tussen een voor- en achterkamer aan één kant van het huis; in dit huis echter achteraan de gang, in een zogenaamde traptoren. Hierdoor wordt het perspectief van de gang op barokke wijze versterkt en krijgt ook de overgang naar de tuin een extra accent. Het stucwerk van gang en trappenhuis dateert uit ±1725 en is bijzonder rijk gedecoreerd in Lodewijk XIV-stijl. De gang heeft reliëfs met vazen boven de deuren. Ook het plafond van de gang is rijk geornamenteerd. Het trappenhuis heeft een fraaie houten trapleuning met flesbalusters in Lodewijk XIV. In de ronde hoeken zijn beelden op sokkels geplaatst die de vier seizoenen uitbeelden. Het vierde beeld, Bacchus (herfst), is van hout en aangebracht op een deur. In de rijk gedecoreerde koepel zijn de vier elementen uitgebeeld.

Herengracht 479

Linker-achterkamer: 17de-eeuwse plafondschilderingen.

Foto: W. Schoonenberg / Digitaal Grachtenhuis

Herengracht 479Herengracht 479

Verborgen plafondschilderingen

In de linker-voorkamer bevindt zich een plafondstuk van Jacob de Wit uit 1731, voorstellende Diana, godin van de jacht, in de hemel, vergezeld door diverse andere goden van de Olympus. In de hoeken zijn grisailles aangebracht. De linker-achterkamer heeft zeldzame laat–17de-eeuwse beschilderingen met vogels op balken en planken, uit de vroegste periode van het huis (aangebracht in of vlak na 1668). De linker-voor- en achterkamer hebben een interieur uit een latere verbouwing in Lodewijk XV-stijl uit 1761, met marmeren schouwen en stucplafonds. In de rechter-achterkamer bevindt zich ook nog een plafondbeschildering van G. van der Mijn, gedateerd 1761 (gerestaureerd door Milko den Leeuw). Het laat behalve een aantal putti de zonnegod Apollo zien, achter de teugels van een span met vier paarden. Echter, boven dit 18de-eeuwse plafond bevindt zich, verborgen, nog de 17de-eeuwse beschilderingen op balken en planken, vooral met vogels uit alle windstreken. Deze beschilderingen waren even te zien toen het plafondstuk tijdelijk was verwijderd. Ze dateren uit het laatste kwart van de 17de eeuw en vormden een ideale omgeving voor het kunst- en rariteitenkabinet van Nicolaes Witsen (1641–1717) die hier zijn indrukwekkende verzameling had ondergebracht.

Tuin en koetshuis

Achterin de tuin treffen we een schijnfaçade in Lodewijk XV-stijl uit 1761 waarachter zich het koetshuis in de Reguliersdwarsstraat bevindt. De decorgevel heeft een kroonlijst met een open balustrade en middenverhoging daarop met een zonnewijzer. Door de ramen heen is dat te zien.

Bouwgegevens

Gebouwtype: Woonhuis (dubbel huis)
Geveltype: Lijstgevel
Bouwstijl: Lodewijk XIV
Bouwjaar: 1668, 1725±

Monumentstatus: Rijksmonument

Meer informatie over dit grachtenpand is te vinden op de website van het Digitaal Grachtenhuis

Publicatiedatum: 18/03/2014

Aanvullingen

Vul deze informatie aan of geef een reactie.

Plaats een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Vereiste velden zijn gemarkeerd met *. Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.