Herengracht 218-220

Dit vroege type dubbel huis bestaat uit een huis (Herengracht 220) met zijhuis (Herengracht 218). Het zijhuis werd apart verhuurd, maar is in 1920 met het hoofdhuis samengevoegd. De twee huizen hebben trapgevels van ongelijke grootte. De bijnaam van dit dubbele huis luidt, om deze reden, ‘Vader en Zoon’. De gevels hebben grote trappen met klauwstukken: een voorbeeld van de Amsterdamse renaissance. Herengracht 218–220 is in eigendom van het R.C. Maagdenhuis (de vroegere eigenaar van het gelijknamige pand aan het Spui).

Gevel Herengracht 218-220

Foto: W. Schoonenberg / Digitaal Grachtenhuis

Gevel Herengracht 218-220Gevel Herengracht 218-220

Sporen uit het verleden

De restauratie van 1990 ging niet verder dan de panden te behoeden voor verval. Deze opzet past goed in de zienswijze van de monumentenzorg aan het begin van de 21ste eeuw: het gebouw bewaren zoals het is, alleen technisch verval wordt hersteld. Vanuit deze gedachte werd de definitieve opzet met meer restauratieve elementen ontwikkeld, waarmee geprobeerd is anachronistische elementen te verwijderen. In de jaren twintig van de vorige eeuw heeft de toenmalige architect IJsbrand Kok zeer specifiek en tijdgebonden elementen aangebracht, hetgeen in zijn tijd een algemeen aanvaarde aanpak in de monumentenzorg was. De elementen die Kok erin heeft aangebracht zijn inmiddels weer grotendeels verwijderd en daardoor wordt het huis tijdlozer. Eén gedeelte, waarin alle specifieke elementen vertegenwoordigd zijn, is echter bewaard ter herinnering aan Koks restauratie. Het hoofdhuis heeft een fraai interieur uit verschillende perioden. De sobere gewelfde gang loopt langs een fraai 17de-eeuws binnenplaatsje. Aan deze binnenplaats ligt, in het souterrain, een antieke keuken en bijkeuken. De bijkeuken heeft nog de originele koperen pomp. Vanuit de keuken gaat een trap naar een drijvende kelder: een kelder die met de grondwaterstand op een neer kon bewegen. De kelder is geheel betegeld.

Jaartalsteen in drijvende kelder, Herengracht 218-220

Foto: W. Schoonenberg / Digitaal Grachtenhuis

Jaartalsteen in drijvende kelder, Herengracht 218-220Jaartalsteen in drijvende kelder, Herengracht 218-220

Een verdwenen steen komt weer tevoorschijn

Tijdens de restauratie werd een herdenkingssteen ontdekt met de volgende tekst: Anthony Blok van Beek, de eerste steen geleyt. den 20 junius 1702. Het was bekend dat deze steen gemetseld was tijdens de bouw van het nieuwe achterhuis in 1702, maar men had aangenomen dat hij verdwenen was. De steen kwam tevoorschijn bij het verwijderen van een stookinstallatie. De zaal uit ±1790 is in een overgangstype van Lodewijk XVI-stijl naar empire. Vanuit de zaal kijkt men naar de tuin, waar een tuinhuis uit ±1750 staat, in rococo-stijl .

Bouwgegevens

Gebouwtype: Woonhuis
Geveltype: Trapgevel
Bouwstijl: Amsterdamse Renaissance
Bouwjaar: 1616±
Opdrachtgever/eerste gebruiker: in 1930 door gemeente gekocht, Historisch-Economische Bibliotheek door Kok ontworpen, thans R.C. Maagdenhuis – kantoor

Monumentstatus: Rijksmonument

Meer informatie over dit grachtenpand is te vinden op de website van het Digitaal Grachtenhuis

Publicatiedatum: 17/02/2014