Elsenhove, bekende boerderij in minder bekende polder

Elsenhove is bekend in Amstelveen en omstreken. Deze boerderij ligt in een recreatiegebied aan de voet van de A9. Hier scharrelen boerderijdieren. En - voor kinderen minstens zo belangrijk - Elsenhove heeft een avontuurlijke speeltuin.

Al in 1612, de tijd van de Tachtigjarige Oorlog, moet hier een boerenwoning hebben gestaan, die in 1737 de naam Elsenhove kreeg. Hoewel, misschien was het Elstenhove. Er was namelijk sprake van dat de nieuwe eigenaar de hoeve noemde naar zijn vrouw, Gerula van der Helst. In officiële akten ging de boerderij echter al gauw Elsenhove heten. Elsenhove in de Middelpolder.

Middelpolder: 'open en knus'

Het bovenland van de Middelpolder. Landschap Noord-Holland noemt het hier ‘open en toch knus’. De Middelpolder lijkt soms wel een schilderij. Foto: Willem de Vlaming- http://wdv-photography.weebly.com/

Woonwijken

Anders dan Elsenhove is de Middelpolder een tamelijk onbekende grootheid in Amstelveen. Toch rust vrijwel deze hele stad ten noorden van de A9 op de bodem van deze polder. De Middelpolder loopt namelijk van de Amstel in het oosten tot aan de Amsterdamseweg in het westen. Elsrijk, het lage deel van Randwijck, Bankras en Kostverloren – al deze wijken van Amstelveen liggen in de Middelpolder.

Turf

De Kalfjeslaan vormt de noordelijke grens van de polder waar in de negentiende eeuw veel turf is gestoken. En om de polder na al het verkopen van de turf weer droog te malen, verrees er een stoomgemaal bij de Amstel. Voordien hielden enkele watermolens het water op peil. Rond het jaar 1000 zijn boeren begonnen het land in deze polder te ontginnen.

Afdalen naar Elsenhove

In Amstelveen, aan de Bankrasweg ligt speelboerderij Elsenhove. In het uitgeveende deel van de Middelpolder. Komend over het bruggetje moet je enkele meters naar beneden als je naar Elsenhove wilt. Het bruggetje ligt over de brede vaart die rond de uitgeveende Middelpolder is gegraven.

Bij Elsenhove kun je goed zien tot hoe diep hier turf  is weggebaggerd. De Bankrasweg, waaraan de speelboerderij staat, loopt op het niet weg gegraven bovenland. De boerderij ligt aanzienlijk lager.
Een educatieve grondwatermeter op het bovenland toont hoe diep het grondwater hier nu onder je voeten staat.

Weg naar Schiphol

Vlakbij boerderij Elsenhove reden in 1936 de eerste auto’s tussen Amstelveen en Ouderkerk over een toen nieuwe provinciale weg. Dit zou lange tijd een drukke route van en naar Schiphol zijn. De parkeerplaats van Elsenhove is aangelegd waar ooit (tot de komst van de A9) deze provinciale route liep.

Amstelveen – Burgemeester van Son weg. Beeld: Noord-Hollands Archief

En nu, na alle veranderingen die de Middelpolder in de loop van de eeuwen heeft ondergaan, vind je er een natuurterrein vol vogels. Met name op het bovenland. Daar zie je vaak de kievit, evenals de grutto, tureluur en grote zilverreiger. Soms ook een lepelaar en een ooievaar. Vogelaars hebben er bovendien blauwborsten gesignaleerd. In het riet zingt de snor mee.

Stilte

Zo vlakbij de stad is in de polder met creatieve groene vingers een stiltegebied gecreëerd. Wandel- en fietspaden doorkruisen dit recreatiegebied. Er zijn eind jaren ’90 ook plasjes en poelen gegraven en natuurvriendelijke oevers aangelegd. Je ziet in het voorjaar en de zomer hoe pinksterbloemen, kattestaarten, watergentiaan en zwanenbloemen de Middelpolder opfleuren. Dit natuur- en recreatiegebied is in beheer bij Landschap Noord-Holland en het Groengebied Amstelland.

Knus

Landschap Noord-Holland noemt het groene deel van de Middelpolder ‘open en toch knus’.  Dat knusse is te danken aan de bomen die langs de Amstel staan, met name rond het oude buitenplaatsen Wester-Amstel en Oostermeer.
Niets herinnert meer aan de vuilverbrandingsinstallatie die in 1939 in de buurt van Elsenhove aan de vroegere provinciale weg stond. Toen was de afstand tussen Amstelveen en Ouderkerk groter dan nu. Er lag zoveel open polderland tussen beide dorpen dat je er best een vuilverbranding kon bouwen, vond het gemeentebestuur destijds. Van die installatie is alleen in historische boeken iets terug te vinden. Elsenhove daarentegen is nog springlevend. Dankzij de gemeente Amstelveen die hier in 1976 de –  nu druk bezochte – speelboerderij inrichtte.

Publicatiedatum: 13/08/2014