Duin en Daal

Op Duin en Daal ligt tegenwoordig één van de mooiste villaparken van Nederland. Daarin staat het achttiende-eeuwse rechthoekige herenhuis van de voormalige buitenplaats. In de negentiende eeuw is het wit gepleisterd. De huidige voorgevel was eigenlijk de rechter zijgevel van het huis. Het huis is in 1903 en 1907 naar het westen uitgebreid voor de bestemming van hotel. Tussen 1985 en 1988 is het geheel verbouwd tot zes woningen.

Het achttiende-eeuwse huis en het voormalige neo-gotische koets- of tuinmanshuis aan de Lage Duin en Daalseweg 15a zijn rijksmonument. Ze zijn particulier bezit en niet toegankelijk voor publiek.

In 1790 is de buitenplaats van 32 hectare al omgedoopt naar Duin en Daal. Door de stichter wordt het tot zijn dood in 1795 verhuurd, daarna biedt zijn weduwe het te koop aan. Een beschrijving bij de verkoop noemt het herenhuis, de stallen, het koetshuis, de tuinmanswoning en de fraai aangelegde weilanden en bossen. Uit het huis heeft men uitzichten op lanen, bossen en duinen. En vanaf de duinen kijkt men vrij uit naar de omliggende steden en de noordzee.

Het verbouwde en gerestaureerde Duin en Daal in Bloemendaal, 1988. Collectie Noord-Hollands Archief.

Na twintig jaar als logement te zijn gebruikt wordt Duin en Daal in 1824 gekocht door Bonaventura Cornelis de Lange van Wijngaarden. Hij breidt het grondgebied uit en laat het door (landschaps)architect Zocher jr. herinrichten in de Engelse landschapsstijl, met beboste heuveltoppen, een grote open weide en een waterpartij. Ten zuiden van de weide bouwt hij een jachthuis of koestal in Zwiterse stijl (nu Lage Duin en Daalseweg 31). Mogelijk ontwerpt Zocher ook de uitbreiding van het herenhuis naar het westen met een langgerekte wintertuin. Het huis kijkt naar het zuiden uit over de grote begraasde weide.

Duin en Daal

De volgende eigenaar, Jan Willem Arnold, geeft in 1856 de architect Abraham Nicolaas Godefroy opdracht tot de bouw van een koetshuis of tuinmanswoning. Vermoedelijk is dat nu het huis in neo-gotische stijl aan de Lage Duin en Daalseweg 15a. Het is in 1915 vergroot waardoor het nu een symmetrisch aanzien heeft.

Aan het einde van de negentiende eeuw houdt Duin en Daal op te bestaan als buitenplaats. Het huis wordt hotel en de rest van het terrein wordt ontwikkeld tot villapark. Leonard Anthony Springer maakt het ontwerp voor de aanleg daarvan en gaat zoveel mogelijk uit van de bestaande landschappelijke aanleg en kwaliteit van Zocher. Het resultaat is een prachtig landschapspark met monumentale villa’s. Dit alles verscholen in het groen, in een open dal en met beschutting door de duinenrij.

Duin en Daal

Hotel Duin en Daal wordt in 1972 een rusthuis van de Hervormde Gemeente Haarlem. Nadat die het huis in tien jaar later verlaten dreigt sloop van het hotelgedeelte. Dat wordt gelukkig afgewend door het particuliere initiatief tot de verbouw van het voormalige herenhuis met hotel tot zes woonhuizen.

Landschap Noord-Holland / Cultuurcompagnie

Publicatiedatum: 30/04/2012