Dik Trom, water en de IJsselmeerdijk

Dik Trom hield van water. Als klein jongetje speelde hij het liefste buiten. Hij haalde de gekste capriolen uit, zoals met een wastobbe op het water varen terwijl hij nog niet kon zwemmen.

Dijk versterken

Je staat nu op de IJsselmeerdijk. De IJsselmeerdijk is erg belangrijk voor Zeevang. Zonder deze dijk zou Zeevang onder water staan. In het verhaal over de Etersheimerbraakpolder heb je kunnen lezen over vroegere dijkdoorbraken. Om te voorkomen dat dit nogmaals gebeurt, is het nodig om de dijk te versterken. Dat komt omdat ons klimaat verandert. Daardoor kan ook het water van het Markermeer vaker hoog komen te staan en met grotere kracht tegen de dijk duwen. Het hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier zorgt ervoor dat de dijk versterkt wordt. Hoe? Dat is nog een puzzel. Aan de dijk wonen en werken veel mensen, daarom denken bijvoorbeeld het gemeentebestuur en de inwoners van de gemeente Zeevang mee hoe de dijk sterker gemaakt kan worden.

De Koogbraak nabij Etersheim. Foto: Dqfn13, via Wikimedia.

Nieuwe plannen voor mens en natuur

Wonen aan het water kan dus gevaarlijk zijn, maar tegelijk willen ook veel mensen hun huis bouwen aan de oevers van meren en rivieren. Om al deze mensen te kunnen laten genieten van het water worden er nieuwe plannen gemaakt. Deze plannen zorgen er voor dat de natuur niet teveel verstoord wordt en dieren de ruimte krijgen om te leven. Zo zullen er nieuwe moerassen worden aangelegd. Dan duurt het een tijdje voordat planten gaan groeien en vogels en vissen hun weg hebben gevonden naar deze nieuwe plekjes. En als het dan klaar is, kan hier bij de dijk misschien wel een strandje komen waar je je tenen kan zien als je in het water staat, met visjes die om je enkels heen zwemmen. En even verderop duikt dan een eend onder water om een hapje eten te zoeken, zoals een mosseltje, kleine vis of waterplant.

Dik Trom gebruikt de wastobbe om bootje te varen op het water.

Verzonken dorp

Tegenwoordig zie je alleen water als je vanaf de IJsselmeerdijk het Markermeer in kijkt. Maar heel vroeger kon je ongeveer vijftig meter van de kunst vandaan het oude dorpje van Etersheim zien liggen. Dit dorpje kwam in de late middeleeuwen buiten de dijk te liggen en overstroomde daardoor vaak. In de zeventiende eeuw waren de inwoners het zat om steeds natte voeten te hebben en besloten ze achter de dijk te gaan wonen. Ze bouwden toen een nieuw dorp met een nieuwe kerk. De kerk staat er nog steeds. Bij een latere grotere overstroming is het oude, verlaten dorp met kerk en al verzwolgen door de zee. Daarom zie je er nu niets meer van.

Een dijkdoorbraak aan het begin van de 20ste eeuw Bron: Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier.

Stenen doodskist

In 2007 vond een groep duikers bij toeval een grote stenen kist in het water. Dit bleek een heel bijzonder object te zijn, namelijk een ‘sarcofaag’. Dat is een moeilijk woord voor een stenen doodskist waarin belangrijke mensen werden begraven. De sarcofaag is in de zomer van 2009 uit het water gehaald en onderzocht. Door dit onderzoek weten we nu veel meer over het leven in het middeleeuwse dorp van Etersheim. In 2011 werd de stenen kist naar de Grote Kerk in Oosthuizen gebracht om daar tentoongesteld te worden.

Sarcofaag uit Etersheim. Beeld: Wikimedia Commons.

Auteur: Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier en Werkmaatschappij Markermeer IJmeer, Redactie Oneindig Noord-Holland. Met medewerking van: Recreatie Noord-Holland, Landschap Waterland

Publicatiedatum: 02/05/2011