De Stadhuistoren van Haarlem

Wel eens omhoog gekeken en gezien welke windvaan er op de toren van het Stadhuis van Haarlem staat? Dat is een zeemeermin! In 1403 strandde er tijdens een storm een zeemeermin in het Purmermeer bij Edam. Haarlem, als grootste stad van Holland, eiste het wonder gewoon op en zo kwam zij in Haarlem te wonen. Men leerde haar spinnen en bidden en zij zou hier nog jaren hebben geleefd. Toen ze overleed, werd ze gewoon in de kerk begraven.

Lees volgende verhaal

Bijzondere toren

Er is nog meer over de toren te vertellen. In het Museum Boijmans van Beuningen hangt het schilderij ‘Christus voor Pilatus’, dat door deskundigen wordt beschouwd als de oudste afbeelding van het Stadhuis van Haarlem. Behalve de ons nog steeds bekende delen van het gebouw, zoals de Vierschaar (waar recht werd gesproken), staat er ook een toren op. Waarschijnlijk stond deze niet op het dak, maar tegen het gebouw aan. In 1465 is de toren gesloopt, waarom is onbekend, maar er werd meteen begonnen aan de bouw van een nieuwe.

Belangrijke functie

Een toren had in die tijd namelijk een belangrijke functie. Bij een naderende vijand of beginnende brand werden de klokken geluid, maar ook als er een vonnis werd voltrokken op het schavot. Helaas is deze toren in 1772 gesloopt, het houtwerk was vergaan. Vele jaren later was het de eerste gemeentearchivaris mr. A.J. Enschede die het openlijk betreurde dat de toren was verdwenen. In 1905 kreeg architect L.C. Dumont als directeur van Openbare Werken de opdracht de zuidwestgevel van het Stadhuis te restaureren.

Betrouwbare reconstructie

Ook Dumont was er voor de toren te herbouwen. Aan de hand van afbeeldingen op schilderijen en prenten was hij in staat een betrouwbare reconstructie op te maken. Helaas, misschien vanwege de kosten, B&W keurde het plan af. Het werd niet eens aan de gemeenteraad voorgelegd. Gelukkig was Dumont bestuurslid van de Vereniging Haerlem en samen met de toenmalige voorzitter Joh. de Breuk, die tevens wethouder was, werd besloten onder particulieren geld in te zamelen.

Een nieuwe toren

Er werd liefst 7000 gulden opgebracht en op 1 april 1915 kon de nieuwe toren worden opgeleverd. In het Stadhuis is nog altijd een glas-in-loodraam te vinden waarop deze schenking wordt vermeld. Uiteraard zal de Historische Vereniging Haerlem dit jaar met een tentoonstelling aandacht schenken aan het feit dat het Haarlemse Stadhuis al weer 100 jaar een toren heeft, met zeemeermin.

Written by:

Other posts by

Oneindig Noord-Holland maakt verborgen verhalen zichtbaar samen met:

Bekijk het gehele partneroverzicht