De Enkhuizer Waag: geloof, hoop en liefde

Waaggebouwen zijn in veel Nederlandse steden te vinden. Oorspronkelijk diende de Waag voor het innen van belasting en het via een weegschaal wegen van goederen zodat er geen conflicten zouden ontstaan tussen koper en verkoper.

De Waag in Enkhuizen dateert van 1559 en heeft gedurende de afgelopen eeuwen uiteenlopende functies gehad. Uit haar vroegste jaren is zelfs het originele weegmechanisme bewaard gebleven. Het is een van de weinige gebouwen in Noord-Nederland uit de periode van de vroege renaissance. Het gebouw heeft zowel aan de voorzijde als de zijkant een topgevel, en de dakrand is versierd met vijf beelden die stuk voor stuk iets symboliseren: gerechtigheid, hoop, geloof, liefde en kracht. Op de voorgevel zijn tevens drie schilden te zien, namelijk het schild van Holland, het schild van Filips II en het schild van Enkhuizen.

Maarten Oortwijn, De waag aan de Kaasmarkt te Enkhuizen, ca. 1970-1990. Collectie Provinciale Atlas, Noord-Hollands Archief.

Vanaf 1636 was er ook een chirurgijnskamer gevestigd in de Waag, evenals een vergaderruimte en een collegezaal. Deze verdieping van de Waag werd ter beschikking gesteld aan de gilde van dokters en chirurgijns. De aanwezigheid van de chirurgijns is terug te zien in de gebrandschilderde ramen en het interieur. In de gebrandschilderde ramen van de chirurgijnskamer zijn de namen en de wapens aangebracht van de chirurgijns die in Enkhuizen actief waren tussen 1639 en 1654. In een wachtkamer op de verdieping van de chirurgijns is een kast beschilderd met de personen Hippocrates en Galenus, met in hun midden een geraamte en de spreuk: ‘Morst ultima linea rerum’: De dood is de uiterste grens der dingen.

Heden ten dage is het Waaggebouw het onderkomen van de historische vereniging Oud Enkhuizen.

Dit verhaal is onderdeel van het thema Goudkust: verhalen over sporen van de Gouden Eeuw aan de West-Friese kust. Bekijk hier alle verhalen binnen dit thema.