De Israelische eetcultuur – een wereld op tafel

In 1972 vond een editie van de Wereldtuinbouwtentoonstelling Floriade plaats in Amsterdam, in het huidige Amstelpark. Er werd volop aandacht besteed aan producten uit Israël. Het Nederlandse publiek maakte voor het eerst kennis met typisch Israelische producten zoals bijvoorbeeld falafel en avocado’s. Het doe-het-zelf aspect van de falafelbar sloeg erg aan bij de bezoekers.

Falafel

Falafel. Filiaal van falaffelketen Maoz. Uit: Fotozuil Joods Leven in Amsterdam, 1999-2002, Anita Frank en Pauline Prior. Collectie Joods Historisch Museum Amsterdam.

Een Wereldkeuken

De keuken van Israël valt niet onder één noemer te vatten. Het is een mix van gerechten uit alle plaatsen waar joden hebben gewoond voordat ze zich in Israël vestigden en er hun lokale gerechten introduceerden. De keuken van Israël bestaat uit gerechten uit het Midden-Oosten, Noord-Afrika, het Middellandse Zeegebied en Centraal- en Oost-Europa. Israelische gerechten als falafel en choemoes (humus) en de via de VS geintroduceerde bagel worden vandaag de dag vaak geassocieerd met de joodse keuken.

In het kookboek De joodse keuken nieuwe stijl (1988) gaf Berthe Meijer (1938-2012) naast gerechten die traditioneel met de joodse keuken van Nederland werden geassocieerd, recepten voor Israëlische avocadosoep, Surinaamse pindasoep, Indiase viscurry, Griekse moussaka en Italiaanse spaghetti bolognese. Ook het onvolprezen The Book of Jewish Food (1997) van Claudia Roden laat zich lezen als een culinaire wereldreis.

 

Broodje Pom

Broodje Pom. Bron: http://www.alfa-en-omega.nl/menu-gerechten/broodgerechten/66987.html

Het Surinaamse broodje Pom

In Nederland wordt getwist over de joodse wortels van het Surinaamse broodje Pom. Toen Surinaamse immigranten in de jaren zeventig van de twintigste eeuw naar Nederland kwamen, werd pom – een gerecht gemaakt van kip, pomtajer en citrussap – hier geïntroduceerd. Het is algemeen bekend in Suriname, maar over de oorsprong bestaat discussie. Voor de één is het een joods gerecht, voor de ander is het creools. Wat vaststaat is dat het door de inmiddels kleine groep joden in Suriname nog altijd wordt gezien als het typische ovengerecht dat wordt klaargemaakt voor de sjabbat. Zij herkennen er een sjalet of hartige kugel in, waarbij de aardappel vervangen is door de wortelknol van de plaatselijke plant pomtajer. Pom – ondertussen ook verkrijgbaar in de fastfoodversie pomkroket – is ook in Nederland geliefd geraakt, zij het niet speciaal in joodse kring.

Mimoena

Mimoena. Gedekte tafel tijdens Mimoena. Foto: Shutterstock.

Mimoena

Marokkaanse couscous

In Amsterdam woont een kleine gemeenschap van Marokkaanse joden, afkomstig uit Israël en Marokko. Hun vaste feest- en sjabbatgerecht is uiteraard couscous. Sinds enkele jaren vieren zij ook in Nederland Mimoena. Marrokaanse joden nodigen op de avond van de laatste dag van Pesach hun buren uit voor de viering van dit feest, dat het naast het einde van Pesach ook het begin van de lente viert. Op Mimoena eet men naast allerlei verse en gedroogde vruchten ook het eerste gerecht dat gist bevat: moefleta, een soort pannenkoek die op smaak wordt gebracht met boter en honing.

Mimoena viering in Amsterdam

Mimoena viering in Amsterdam. Mimoena ten huize van A. Caspi. De heer Caspi legt aan Rabbijn I. Vorst en een onbekende uit wat het feest betekent. Joods Historisch Museum, aangekocht met steun van het Moos Cohenfonds

Mimoena viering in Amsterdam

Publicatiedatum: 21/02/2013

Aanvullingen

Vul deze informatie aan of geef een reactie.

Plaats een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Vereiste velden zijn gemarkeerd met *. Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.