De Hollandsche Schouwburg

De Hollandsche Schouwburg aan de Plantage Middenlaan heeft een beladen geschiedenis. Het gebouw begon als theater in een uitgaansbuurt, maar veranderde in de Tweede Wereldoorlog in een deportatieplaats voor Amsterdamse joden. Tegenwoordig is het gebouw zowel een monument ter nagedachtenis aan de slachtoffers van de jodenvervolging als een educatief centrum.

De Hollandsche Schouwburg.

Foto Joods Historisch Museum (Jeroen Nooter).

De Hollandsche Schouwburg.De Hollandsche Schouwburg.

Deportaties

In 1942 begonnen de deportaties steeds meer vorm te krijgen. De bezetter zocht daarom naar een plek van waaruit deze deportaties werden uitgevoerd. Vlakbij het hart van de Amsterdamse Jodenbuurt werd de Hollandsche Schouwburg hiervoor bestemd. Joodse Amsterdammers werden opgeroepen om zich te verzamelen in het theater, om vervolgens op transport te worden gesteld naar Westerbork. Van daaruit werden ze naar diverse concentratiekampen vervoerd. Velen overleefden de kampen niet. De beheerder van de schouwburg, Walter Süskind, werd bekend doordat hij samen met medewerkers ongeveer 600 kinderen uit de schouwburg liet ontsnappen via de crèche aan de overkant van de straat.

Walter Süskind.

Collectie Joods Historisch Museum.

Walter Süskind.Walter Süskind.

Oorlogsmonument

Dertien jaar na de oorlog werd besloten het gebouw als oorlogsmonument in te richten. Het leidde tot een uitgebreide restauratie waarbij de voorgevel werd opgeknapt. Op de plek waar het toneel stond is een pyloon opgericht. De schouwburgzaal zelf is een binnenplaats geworden. In het gebouw is een gedenkruimte gekomen met een eeuwige vlam. Hier worden alle joodse slachtoffers herdacht. Daarnaast zijn er regelmatig wisselende tentoonstellingen en educatieve activiteiten.

Wachten op de binnenplaats van de schouwburg.

Collectie Verzetsmuseum Amsterdam.

Wachten op de binnenplaats van de schouwburg.Wachten op de binnenplaats van de schouwburg.

Oorspronkelijk een theater

Zoals de naam en de vorm van het gebouw aangeven was de Hollandsche Schouwburg oorspronkelijk gebouwd als theater. In 1893 werd dit geopend onder de naam Artis Schouwburg; het theater stond namelijk op de plek waar Artisdirecteur G.F. Westerman tot zijn dood in 1890 had gewoond. Na slechts een paar jaar werd de naam veranderd in Hollandsche Schouwburg. Het gebouw ligt in de Plantagebuurt, waar in de 19e eeuw diverse theaters en een Panoramagebouw stonden.

Namenwand met de 6700 familienamen in de gedenkruimte van de Hollandsche Schouwburg.

Foto Joods Historisch Museum.

Namenwand met de 6700 familienamen in de gedenkruimte van de Hollandsche Schouwburg.Namenwand met de 6700 familienamen in de gedenkruimte van de Hollandsche Schouwburg.

Publicatiedatum: 04/05/2012