De bakermat van V&D

In 2012 vierde V&D het 125-jarig bestaan. Het kleine winkeltje van Anton Dreesmann in de Amsterdamse Jordaan was het begin van het grootste warenhuisconcern van Nederland dat tot 2016 heeft bestaan.

Anton Dreesmann

De uit Duitsland afkomstige katholieke Anton Dreesmann (1854-1934) kwam in 1871 naar Amsterdam waar hij via een neef een baan en onderdak had geregeld. Na zeven jaar gewerkt te hebben als winkelbediende en winkelchef begon Anton op 28 september 1878 in de Tweede Rozendwarsstraat 24 zijn eerste eigen manufacturenwinkel.

De benodigde ƒ2000,- leende hij van een oom. Anton had een voor die tijd nieuwe handelsvisie die gericht was op lage, vaste prijzen à contant zonder enige korting. De zaken gingen daardoor voorspoedig en hij kon het zich al snel financieel veroorloven om naar een echtgenote uit te zien. Op 6 augustus 1879 trouwde Anton (24) met Helena Tombrock (19), de oudste dochter van een welgestelde katholieke manufacturier uit Franeker. Daags na het huwelijk opende Anton een nieuwe tweede zaak in de Rozenstraat 145 op de hoek van de Tweede Laurierdwarsstraat, schuin tegenover de eerste winkel.

Plaquette ter ere van W. Vroom en A.C.R. Dreesmann.

Vervaardigd ter gelegenheid van het vijftigjarig bestaan van N.V. Vroom en Dreesmann.

Plaquette ter ere van W. Vroom en A.C.R. Dreesmann.Plaquette ter ere van W. Vroom en A.C.R. Dreesmann.

Willem Vroom

Anton Dreesmann onderhield goede contacten met andere ondernemers, onder wie Willem Vroom (1850-1925). De katholieke Vroom was op 31-jarige leeftijd met een eigen dienstbode naar Amsterdam verhuisd waar hij, met geleend geld, aan de Leliegracht 36 een eigen zaak had gekocht. De zaak liep redelijk, althans genoeg om hem en zijn dienstbode te kunnen onderhouden.

Anton Dreesmann heeft de ‘energieke, godsdienstige en zeer vlijtige zakenman’ Willem Vroom vervolgens in contact gebracht met de zussen van zijn vrouw en op 10 januari 1883 trad Willem Vroom (32) in het huwelijk met Francisca Tombrock (20). Anton voelde zich verantwoordelijk voor zijn zwager en zocht een nieuwe winkel op een betere locatie waar Willem meteen begon met een grote uitverkoop tegen vaste prijzen en tegen contante betaling. De omzet van deze winkel steeg sterk en aangemoedigd door dit succes hanteerde ook Willem vanaf 1885 het systeem van lage, vaste prijzen à contant zonder korting.

Begin van de samenwerking

Beide zwagers hadden ieder hun eigen goedlopende manufacturenwinkels waar voornamelijk familieleden werkten, die na deze leertijd later de kans kregen om elders in het land een ‘eigen’ V&D-vestiging te openen. Toen beide ondernemers voor een neef op zoek waren naar een geschikte locatie werd het pand aan de Weesperstraat 70 in Amsterdam aangeboden. Het zou echter pas een jaar later vrij komen. Toen de neef inmiddels op een andere locatie was begonnen, werd het pand opnieuw aangeboden. In zijn memoires schreef Anton Dreesmann het begin van de samenwerking als volgt: “Toen zeide ik hem spontaan: ‘Het is zoo bijzonder mooi gelegen, willen we het samen nemen?’ Mijn zwager antwoordde na even nadenken: ‘Ja, dat is goed’ en zoo werd in mei 1887 de eerste zaak van Vroom & Dreesmann geopend.”

Vroom & Dreesmann

Willem Vroom was ouder dan Anton en daarom ging de zaak Vroom & Dreesmann heten. Dit was het begin van de formele samenwerking, waarna de Amsterdamse zaken in 1890 in één combinatie werden samengevoegd. Met zes eigen zaken in Amsterdam werd het tijd om buiten de hoofdstad nieuwe vestigingen te openen. Na Rotterdam (1892) volgden successievelijk Nijmegen (1895), Arnhem (1896), Haarlem (1896) en Utrecht (1898). Het kleine zaakje in de Amsterdamse Jordaan waar het allemaal begon zou uitgroeien tot het grootste warenhuisconcern van Nederland dat in 2012 het 125-jarig bestaan vierde.Op 31 december 2015 ging Vroom & Dreesmann failliiet. De winkels bleven in 2016 nog enige tijd open voor een laatste uitverkoop die tevens een leegverkoop was. Op 23 april 2016 sloot het laatste warenhuis definitief.

Auteur: Philippe Hondelink.

Publicatiedatum: 18/06/2011