Brugstraat zonder brug

Wie in Ouderkerk aan de Amstel de Brugstraat inloopt om een brug te zien komt bedrogen uit. De brug is er niet meer. Wel vinden we aan het eind van de Brugstraat de remmingwerken en de oprit van het Jan Coevertveer. Ook zien we een lier met daarop een kabel die in het water verdwijnt, of, als de pont in gebruik is, waarlangs het veer voortgetrokken wordt.

Hier begon ooit de oprit van de Lange Brug, die de Brugstraat in het Ouder-Amstelse deel van Ouderkerk met de Amstelzijde in het Amstelveense deel verbond. Er is al sprake van een brug in 1356. Het onderhoud van de brug werd bekostigd uit de opbrengst van bruggeld. Er moest betaald worden voor personen, voertuigen en vee die over de brug gingen, en voor schepen die er dóór gingen.

Lange Brug over Amstel.

Tussen 1775 en 1800 tekenden H.P. en J. Schouten het dorpje Ouderkerk. Links de Amstel met de Lange Brug die de Amsteldijk (rechts) verbindt met het dorp (links). Beeld: collectie Beeldbank Stadsarchief Amsterdam.

Lange Brug vervangt pont

De opbrengst was kennelijk niet toereikend, want in 1531 kwam de brug in verval en werd vooreerst niet meer gebruikt. In de plaats daarvan kwam er een pont. Dat was een brede, ondiepe schuit die voortgeboomd werd. Zo ondiep was de Amstel. Deze oeververbinding hield stand tot 1613. Op den duur voldeed dit veer niet meer. Er werd weer een brug gebouwd, die na 1649 de Lange Brug genoemd werd, omdat er toen ook een ‘Korte Brug’ over de Bullewijk kwam.

Ophaalbrug

Daarna lag er ononderbroken lange tijd een brug, met een lange oprit aan de Ouder-Amstelse kant en een beweegbaar deel bij de Amstelveense oever. De brug werd nogal eens verbouwd en is soms uitgerust als een enkele, soms als een dubbele ophaalbrug. De brug had dus een of twee klappen. Toen in 1937 de Provinciale weg tussen Amstelveen en Diemen werd aangelegd, kwam daarin de huidige brug te liggen.

Amstel kabbelt bij Brugstraat.

Uitzicht over de Amstel vanuit de Brugstraat in Ouderkerk. Aan de overkant pronkt het witte brugwachtershuisje. Beeld: Piet Roos.

Pont vervangt Lange Brug

De Lange Brug werd afgebroken, en gedeeltelijk weer opgebouwd in het Openlucht Museum te Arnhem, in de Zaanse buurt. De Lange Brug werd toen weer een tijdlang vervangen door een pontje, dat dienst deed tot de jaren zeventig. Het was een kabelpont, die met handkracht en houten klossen langs een staalkabel wordt voortgetrokken. In 1995 werd de pont opgeknapt en weer in de vaart gebracht door de dorpssmid Jan Coevert. Sinds die tijd wordt de pont, door vrijwilligers bemand, op bepaalde zon- en feestdagen ingezet. Aan de Amstelveense kant van de Amstel, aan de Amstelzijde, staat het fraaie witte brugwachtershuis, zeventiende-eeuws van oorsprong en gerestaureerd in de jaren zestig van de twintigste eeuw.

Auteur: Piet Roos

Publicatiedatum: 27/04/2011