Bomen groeien op het dak van bastion Katten

Het lijkt een curieuze benaming voor een verdedigingswerk: Katten. Het bastion bij de Oude Haven in Naarden dankt die naam aan de ‘ kat’, dat is een verhoging op het fort. Van die positie konden verdedigers de vijand beter bestoken. De andere bastions in deze vesting kennen in plaats van een ‘kat’ een ‘saillant’, een uitstekende punt om de aanvallers te beschieten.

In dit noordoostelijk hoekje van Naarden startte in de 17e eeuw de bouw van wat de vesting moest worden. Zo vlak bij de Zuiderzee was dit een kwetsbare plek. In 1871 viel het besluit het fort Ronduit aan het strand van de zee uit te breiden en te verzwaren. Dat fort ligt tussen bastion Katten en de kust. Via een bedekte (beschermde) weg konden de manschappen er vanuit de vesting heen. De afstand bedraagt enkele honderden meters.

Zeepoort vesting Naarden

Vanuit de Oude Haven in Naarden kon je via de zeepoort uitvaren. Deze zeepoort ligt naast het bastion Katten.

Zeepoort vesting NaardenZeepoort vesting Naarden

In juni 1874 is de eerste steen gelegd voor de in aanbouw zijnde werken bastion Katten en het Ronduit. Ondanks de gure noordwesten wind die dag, woonde een heel gezelschap de plechtigheid bij. Sprekers zeiden te hopen dat deze vestingwerken ‘nimmer tot hare doeleinden’ gebruikt moesten worden.

Retranchement

Bij het optrekken van fort Ronduit is gebruikgemaakt van een verdedigingswerk van vroeger op deze strategische plek, een ‘retranchement’ uit 1786. Ronduit is in 1874 versterkt in het kader van de aanleg van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Het fort zou Naarden beschermen bij aanvallen vanaf de Zuiderzee en de buitendijkse gronden. Bij dreigend gevaar was gerekend op een stevige bezetting: de keuken was afgestemd op wel 180 ‘gasten’. De kazerne bevatte ook een ziekenverblijf, berekend op zeven gewonden.

Luchtfoto van de vesting Naarden

Luchtfoto van vestingstad Naarden en omgeving, geschoten voor 1929. Toen is namelijk rijksweg 1 aangelegd en die staat niet op deze (militaire) luchtfoto. Goed is te zien hoe fort Ronduit vlakbij de Zuiderzee is gebouwd.Collectie Noord-Hollands Archief

Luchtfoto van de vesting NaardenLuchtfoto van de vesting Naarden

Vanuit de Oude Haven in de beschermde stad kon je via de zeepoort (nog te zien naast het bastion Katten) uitvaren. De directe verbinding van Naarden met de zee – nu Gooimeer – is inmiddels verdwenen. Daar loopt nu rijksweg A1. Heel toepasselijk hebben de parkeerplaatsen op de A1 ter hoogte van Naarden de namen Bastion en Ronduit gekregen. Vanaf de A1 valt fort Ronduit duidelijk te herkennen.  

Water oppompen

Na de steenlegging in 1874  groeide bastion Katten uit tot een complex met een kazerne en o.a. een kanonremise. In de kazerne konden ongeveer honderd militairen onderdak vinden. Onder het fort was een grote bak gebouwd waarin regenwater werd opgevangen met oog op de watervoorziening van de manschappen. Bovendien was er een put geslagen om water uit een wel op te pompen. Fort Ronduit kende ook dergelijke regenwaterbakken.

Groen dak bastion Katten

Groen dak bastion KattenGroen dak bastion Katten

Publicatiedatum: 24/12/2013

Aanvullingen

Vul deze informatie aan of geef een reactie.

Plaats een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Vereiste velden zijn gemarkeerd met *. Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.