Ankeveen: Ankeveensche Vaart

De ‘Ankeveensche Vaart’ verbond ’s-Graveland met het achterliggende land via Ankeveen met de Vecht bij Nederhorst den Berg. De vaart werd aangelegd in 1640 en liep vanaf de ’s-Gravelandse Vaart bij de Klapbrug langs de Herenweg, het Stichts End met een aftakking tot de Dammerkade en het Bergse Pad tot de Vecht. De vaart bleef actueel tot 1940. Nadien is de vaart teruggebracht tot een smal slootje maar de oplettende bezoeker kan nog duidelijk hier en daar de sporen ervan herkennen.

Gouden Eeuw

Tijdens de Gouden Eeuw belegden veel rijke kooplieden uit Amsterdam hun geld in het droogleggen van polders en het bouwen van buitenplaatsen. In 1625 werden plannen ontwikkeld om de zandheuvels en moerassen in het westen van het Gooi te ontginnen en hierop buitenplaatsen te bouwen. Om de ontginning van het terrein mogelijk te maken was een goede vaarverbinding met Amsterdam en Utrecht via de Vecht noodzakelijk.

Vaarten

Het graven van vaarten die dan weer in verbinding stonden met de Vecht beleefde begin 17de eeuw een hoogtepunt en de keuze was dan ook vaak snel gemaakt. Nadat al in 1634 ‘ten dele’ de ’s-Gravelandse Vaart langs de noordkant van Ankeveen gereed was gekomen besloot men in 1640 nog een tweede vaart aan te leggen maar nu langs de Herenweg, Stichts End (met een aftakking tot aan de Dammerkade) richting de Vecht bij Nederhorst den Berg.

‘Wegwijzer’

De ‘Wegwijzer voor de binnenscheepvaart’ uitgave 1934 deelt ons hierover het volgende mee: ‘De Ankeveensche Vaart strekkende vanaf de ’s-Gravelandse Vaart bij de Klapbrug in ’s-Graveland over Ankeveen tot nabij de Nieuwe Vecht bij Nederhorst den Berg. Vaartje voor kleine schepen tot ong. 10 ton en 0,60 m. diepgang, door de plassen van den Stichtsch-Ankeveensche-Polder. Lengte 6 km. Breedte van 5 tot 10 m (in het dorp Ankeveen slechts 3 m.). Diepte: ong. 1 m. onder den normalen waterstand. 1 Schutsluis. 5 Beweegbare bruggen, minstens wijd 3,20 m., en 1 vaste brug, wijd 3,40 m, hoog ong. 2 m. Geen bruggeld. Voetpad of weg langs de vaart. In beheer bij het Bestuur van den Stichts-Ankeveensche-Polder. Stoom- en motorvaart verboden’.

Slechts een rijtje knotwilgen

Als bijzonderheid mag worden opgemerkt dat de Vaart met een grote boog achter de westkant van de dorpskern doorliep waarmede duidelijk bewezen wordt, in tegenstelling enkele mededelingen in al eerder verschenen publicaties, dat het dorp er al was voordat de vaart werd aangelegd. De Vaart heeft thans haar glorie verloren. Een rijtje knotwilgen helemaal aan de zuidwestkant van de Herenweg, onder de rook van ’s-Graveland, wijst anno 2012 nog iets van haar oorspronkelijke ligging aan, maar overigens is er zowel langs de Herenweg als het Stichts End niet veel meer van over dan een armetierig slootje.

Publicatiedatum: 24/05/2013