Stichting Historisch Schoten (Haarlem-Noord) heeft een boekje uitgebracht met ruim honderd bijzondere zwart-wit foto’s over Haarlem in de Tweede Wereldoorlog. De foto’s geven vooral een beeld van het laatste oorlogsjaar en de bevrijding van Haarlem en omstreken. Ton van Beelen, bestuurslid van de stichting, stelde het boekje samen.
>Gebouw C, het ‘Muizenfort’ in de vesting Muiden, verdedigde een monding van de Vecht. Dit was een aantrekkelijk punt voor de vijand om een aanval op Holland en Amsterdam in te zetten. Het fort was daarom onderdeel van zowel de Nieuwe Hollandse Waterlinie als de Stelling van Amsterdam. Nu het gevaar is geweken, verwelkomt het fort gasten uit binnen- en buitenland.
>Op het slagveld is het mistig van de kruitdampen. In de verte buldert een kanon, maar dichterbij knallen de musketten om je heen. Omdat je door de mist niet veel ziet, ga je op gehoor af om de kogels te ontwijken. Dan boort zich iets in je schouder. Als je naar de pijn grijpt, ziet je hand rood van het bloed. Geen fataal schot, maar vechten gaat niet meer. Op naar de ziekenboeg!
>Dat de Tweede Wereldoorlog niet alleen een ding is van senioren, bewijst de 22-jarige Robin Gouwswaard uit Nieuw-Loosdrecht. Hij bezit al 5.000 voorwerpen over Hilversum en omgeving in de oorlog.
>De (vernieuwde) stelling van Amsterdam is aangelegd tussen 1881 en 1914. Zij wordt gevormd door een ring van vijfenveertig verdedigingswerken waarmee de hoofdstad kon worden verdedigd door het land buiten de stelling ongeveer een halve meter onder water te zetten (inundatie). Dat is te ondiep voor schepen en te diep voor man en paard. Fort Hoofddorp maakt daarvan deel uit.
>Aan de Van Lennepweg in Aerdenhout stond op het landgoed Kareol een grote villa. De eigenaresse stemt er, bij het begin van de Tweede Wereldoorlog, mee in dat het Rode Kruis de villa in gebruik neemt als herstellingsoord voor gewond geraakte militairen. Later ook voor burger- en oorlogsslachtoffers die baat hebben bij de geleverde zorg.
>De Romeinen zijn nooit noordelijker gekomen dan het fort bij Velsen, een vooruitgeschoven post van de Limes (grens) ter hoogte van de rivier de Rijn. Of toch wel? De ontdekking van een Romeinse wachttoren op het Provily sportpark in Krommenie wijst op de aanwezigheid van Romeinse soldaten in de Zaanstreek.
>In 1918 en 1919 teisterde een griepvirus ons land, dat meer doden teweegbracht dan alle slagvelden van de Eerste Wereldoorlog bij elkaar. De Spaanse Griep begon bij de soldaten in de loopgraven, maar verspreidde zich in hoog tempo onder de rest van de bevolking en maakte miljoenen slachtoffers. Medische kennis ontbrak, overheden wisten zich geen raad met deze wereldwijde pandemie.
>Vier dagen na het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog, op 1 augustus 1914, kondigde de Nederlandse regering de mobilisatie af. Binnen een paar dagen werden 200.000 man onder de wapenen gebracht. De Stelling van Amsterdam kreeg een bezetting van zo’n 10.000 man. De soldaten die de forten gingen bemannen, werden voor een groot deel ingekwartierd bij particulieren. Zo werden ook soldaten ingekwartierd in de Beemster, met als gevolg dat er spoedig voedseltekorten ontstonden. Met name de boerenfamilies die dichtbij de forten woonden, werden onevenredig zwaar belast.
>Tijdens de mobilisatie moest een groot aantal soldaten een lange periode gevoed worden. Het eten moest goedkoop en gemakkelijk in grote hoeveelheden klaar te maken zijn. Het recept van ‘Rats, kuch en bonen’ voldeed aan deze voorwaarden en dit werd regelmatig aan de soldaten geserveerd.
>