Zaans groen bestaat niet en andere verhalen over Zaanse monumenten

De Zaanstreek telt bijna 600 monumenten. In een groot aantal wordt gewoond. Vijf jaar geleden betrokken journalist/schrijver Rosa Koelemeijer en haar partner een monumentaal huis in het centrum van Krommenie. Ze wilde weten hoe andere mensen in hun ‘monument’ woonden, want tijdens Open Monumentendagen stellen maar weinig particuliere huiseigenaren hun huis open. Koelemeijer mocht bij twaalf bewoners van monumentale woonhuizen een kijkje nemen, om erachter te komen hoe het is om in een molen, een pakhuis, een kerk of een houten koopmanshuis te wonen. Vervolgens maakte ze er een prachtig vormgegeven boek van.

>

Hilversum en Amsterdam worden buren

Eind dit jaar is het zo ver. Vanaf 1 januari 2027 worden Hilversum en Amsterdam buren. Bij de entree van landelijke dorpjes als Ankeveen, Kortenhoef en Nederhorst den Berg staat dan: ‘gemeente Hilversum’. De omroepstad schiet over de magische grens van 100.000 inwoners. Met dank aan het opnemen van de gemeente Wijdemeren.

>

Subsidie van bijna € 4,6 miljoen voor restauratie rijksmonumenten

De provincie Noord-Holland stelt in 2026 € 4.599.000 subsidie beschikbaar voor de restauratie van rijksmonumenten. Het gaat om monumenten die niet als woonhuis zijn gebouwd, zoals molens, kerken en boerderijen.

> 1 min

Waardering voor monumenteneigenaren

Op woensdag 18 maart kwamen in het Teylers Museum monumenteneigenaren bijeen die in 2025 subsidie hebben ontvangen van de provincie Noord-Holland voor het behoud van hun monument. Tijdens deze feestelijke bijeenkomst sprak de provincie haar waardering uit voor hun inzet voor het behoud van rijks- en provinciale monumenten in Noord-Holland. De bijeenkomst stond in het teken van erkenning, kennisdeling en het zichtbaar maken van onderhoud- en restauratieprojecten in de provincie.

> 1 min

70 jaar Stadsherstel: open monumenten

Ter gelegenheid van het 70-jarig jubileum stelt Stadsherstel elke week gratis een monument open binnen haar werkgebied: een straal van 45 kilometer rondom Amsterdam, waar de organisatie actief is in 36 plaatsen met het redden, restaureren en beheren van monumentaal erfgoed.

> 2 min

Monumentenbezit viert tienjarig jubileum

Monumentenbezit viert dit jaar zijn tienjarig bestaan. Wat in 2016 begon met de overdracht van 29 rijksmonumenten van het Rijk, is uitgegroeid tot een professionele landelijke beheerorganisatie met een unieke positie in de Nederlandse monumentensector. Inmiddels beheert Monumentenbezit 32 rijksmonumenten, samen goed voor ruim honderd gebouwen.

> 2 min

Het ARTIS-Aquarium heropent op zaterdag 13 juni 2026

ARTIS maakte gisteren bekend dat het nieuwe ARTIS-Aquarium op zaterdag 13 juni 2026 feestelijk opent voor het publiek. Na vijf jaar intensieve restauratie is het iconische rijksmonument uit 1882 klaar voor een nieuw hoofdstuk.

> 1 min

Vuurtoren Lange Jaap wordt gerenoveerd

Vuurtoren de Lange Jaap in Huisduinen (Den Helder) wordt gerenoveerd. Dat heeft minister Robert Tieman (Infrastructuur en Waterstaat) besloten. Onderzoek heeft uitgewezen dat het mogelijk is het beschadigde rijksmonument, officieel vuurtoren Kijkduin, te stabiliseren en te herstellen.

> 1 min

46 rijksmonumenten ontvangen subsidie voor restauratie

De provincie Noord-Holland heeft bijna €5 miljoen subsidie verdeeld voor de restauratie van 46 rijksmonumenten. Met de subsidie wil de provincie het behoud van rijksmonumenten in Noord-Holland via restauratie stimuleren.

> 1 min

Steun het nieuwe Dambuster-monument in Castricum

In 2026 krijgt Castricum een bijzonder eerbetoon aan de zeven jonge piloten die op 17 mei 1943 het leven lieten bij hun terugkeer van de beroemde Dambuster-actie. Hun Lancaster stortte neer in ons duingebied. Het bestaande stenen monument wordt verplaatst en verrijkt met iets uitzonderlijks: een imposant ijzeren silhouet van de volledige bemanning.

> 1 min

Peper en Zout definitief gemeentelijk monument

De Raad van State heeft de bezwaren tegen aanwijzing tot gemeentelijke monumenten van de kantoorvilla’s Weteringschans 26-28 in Amsterdam afgewezen. De eigenaar was in hoger beroep gegaan vanwege zijn vrees dat de beschermde status hem zou belemmeren om bij wisseling van huurders de gebouwen snel te kunnen aanpassen.

> 1 min

Lancering Digitaal Monument Engelandvaarders

Op zaterdag 8 november vond in Sociëteit De Witte in Den Haag de viering van het tienjarig bestaan van Museum Engelandvaarders plaats. Op deze bijeenkomst werd het Digitaal Monument Engelandvaarders gelanceerd en hield Martijn Eickhoff, directeur van het NIOD, een boeiende toespraak.

> 2 min

Herdenking Oktoberrazzia Hilversum 1944-2025

Op 23 oktober a.s. staat Stichting Hilversum in de Oorlog stil bij de Oktoberrazzia van 23 oktober 1944. Op deze dag werden bijna 4000 Hilversumse mannen door de Duitse bezetter weggevoerd. Velen van hen kwamen via Kamp Amersfoort in Duitsland terecht. Zeker 80 van hen keerden nooit meer terug. Deze gebeurtenis heeft een diepe indruk achtergelaten op Hilversum. In het jaar waarin Nederland 80 jaar vrijheid viert, vindt Stichting Hilversum in de Oorlog het van groot belang deze gebeurtenis te herdenken.

> 1 min

Bijenschans Hilversum wordt weer monument

Hilversum gaat villa De Bijenschans toch aanwijzen als gemeentelijk monument. Eerder wees het stadsbestuur een monumentenaanvraag af. Erfgoedvereniging Heemschut ging met het Cuypersgenootschap (CG), de Hilversumse Historische Kring Albertus Perk en de Nederlandse Tuinen Stichting (NTS) tegen deze afwijzing met succes in bezwaar. Ook omwonenden spraken zich uit. Samen hebben de bezwaarmakers sloop van de historische villa en monumentale tuin althans voorlopig kunnen voorkomen. De eigenaren gaan tegen het besluit in beroep.

> 2 min

Open Monumentendag 2025 trok ruim 1,8 miljoen bezoekers

Afgelopen weekend bezochten naar schatting 1,8 miljoen bezoekers de ruim 6.000 gratis opengestelde monumenten en 1.250 activiteiten in Nederland tijdens de VriendenLoterij Open Monumentendag. Het wat wisselvallige weer weerhield mensen er niet van Open Monumentendag te bezoeken.

> 2 min

Feestelijke Open Monumentendag én nacht

Tijdens Open Monumentendag en -nacht openen op zaterdag 13 en zondag 14 september 50 monumenten hun deuren. Ontdek de monumenten waar Amsterdammers feestvieren, met elkaar tafelen en herinneringen maken. Vroeger en nu. Deze 39ste editie is extra feestelijk, omdat Amsterdam haar 750ste verjaardag viert. Daarom gaat het programma op zaterdag door tot in de late uurtjes. Een programma waar behalve een bezoek aan bijzondere monumenten óók van alles te beleven en te ontdekken valt.

> 2 min

Dwaal mee door weids Waterland

Over de rietvelden zweeft een bruine kiekendief op zoek naar een ochtendhapje. Kom hier biologische melk drinken, nodigt een bord langs de Broekergouw uit. In de verte luidt een kerkklok. Dwaal mee door het groene Waterland.

>

Zeven tips voor Open Monumentendag

Tijdens Open Monumentendag op 13 en 14 september krijg je de unieke kans om ruim 5.000 monumenten gratis te bezoeken. Weet jij al welk(e) monument(en) je gaat bezoeken? Om je op weg te helpen, hebben wij een aantal tips samengesteld voor verschillende soorten monumenten die je zeker niet wilt missen.

> 3 min

Open Monumentendag in het Nederlands Stoommachinemuseum

Het Nederlands Stoommachinemuseum, gevestigd in het voormalig stoomgemaal Vier Noorder Koggen bij Medemblik, is tijdens het Monumentenweekend op zaterdag 13 september gratis toegankelijk voor bezoekers. Het gemaal, één van de oudste nog intacte stoomgemalen van ons land, is een Rijksmonument en behoort tot het Industrieel Erfgoed. Het landelijk thema dit jaar is ‘Erfgoed & Architectuur gebouw(d) om te blijven’. Ga je dit weekend ook mee op stap om ons ‘levend erfgoed’ te verkennen?

> 1 min

Open Monumentendagen Zandvoort

In het weekend van 13 en 14 september is het in heel Nederland Open Monumentendag. Het thema is Architectonisch erfgoed. Architectuur is immers een belangrijk onderdeel van onze leefomgeving. Het stimuleert de zorg voor historische gebouwen en de monumentenzorg. De slogan ‘Gebouw(d) om te blijven’ benadrukt de waarde van de verscheidenheid aan historische gebouwen die ons land verrijken en nodigt uit om na te denken over de toekomst van dit erfgoed.

> 1 min