De vier seizoenen volgens Maarten van Heemskerck

Maarten van Heemskerck (1498-1574) was een echte pionier. Hij maakte niet alleen schilderijen en tekeningen, maar ook honderden ontwerpen voor etsen en gravures. Zijn voorstellingen waren creatief en vernieuwend, maar zijn manier van werken was dat ook. Om op grote schaal prenten te kunnen maken, liet hij zijn ontwerpen door professionele graveurs in prent brengen. In zijn prentenserie ‘De vier seizoenen’ toonde Van Heemskerck zijn kennis van de klassieke literatuur. Hij beeldde de seizoenen af als personen, net als Ovidius deed in zijn beroemde Metamorfosen.

>

Gevelstenenboek bundelt boeiende verhalen over Haarlem

Het zojuist verschenen ‘Waar Haarlem in de gevel staat’ beschrijft gevelstenen die de tand des tijds hebben overleefd en stenen die in de loop der tijd uit het stadsbeeld zijn verdwenen. Maar het rijk geïllustreerde boek biedt vooral een schat aan verhalen uit de Noord-Hollandse provinciehoofdstad.

>

Het galgenveld in Heemstede

Eeuwenlang werden de lichamen van de misdadigers die in Haarlem ter dood gebracht waren, op Heemsteeds grondgebied tentoongesteld. Eerst in de duinen en vanaf 1631 aan het Spaarne.

>

Met de Blauwe Tram naar zee

Piepend en knarsend draaide de Blauwe Tram de Raadhuisstraat in. De rit ging van hartje Amsterdam naar Zandvoort aan Zee. Dankzij deze tram knarste sinds 1904 het strandzand in de hoofdstad. Op de laatste rit was het alsof een vertrouwde vriend afscheid nam. Eind augustus 1957, middernacht, was er op straat geen doorkomen aan.

>

De vrouw achter Pieter Teyler van der Hulst (1702-1778)

Iedereen in Haarlem kent wel Pieter Teyler van der Hulst (1702-1778) ofwel Teylers Museum. Als succesvolle zijdefabrikant en koopman liet hij bij zijn overlijden 2 miljoen gulden na. Voor die tijd was dat een godsvermogen, omgerekend naar nu is dat ongeveer 80 miljoen euro. In zijn befaamde testament stelde hij vijf directeuren aan, die het geld volgens zijn richtlijnen moesten besteden. Zo werd onder andere Teylers Museum en het Teylers hofje opgericht. Toch heeft niemand het nog over de vrouw die hem financieel heeft geholpen. Wie was de liefde van zijn leven?

>

Expositie over ‘umheimliche’ bunkers in Kennemerduinen

Fotograaf Bob Wielaard uit Heemstede vindt het helemaal niet erg als je zijn foto’s van bunkers in de Kennemerduinen ‘unheimlich’ noemt. Op zijn foto’s zien deze ‘fremdkörpers’ er vaak donker en duister uit.

>

Vrouwen in Verzet: Hendriek Breukelaar-Verburg

Hendriek Verburg wordt in 1905 geboren in het Noord-Hollandse dorpje Noord-Scharwoude. Ze is de dochter van Peter Verburg, de eigenaar van de conservenfabriek in het dorp. Als haar vader op jonge leeftijd sterft in 1924 neemt zij samen met een andere vrouw, mevrouw Edel, het roer over. Dat twee vrouwen een dergelijk bedrijf runnen is voor die tijd vrij uniek, en het zorgt ervoor dat Hendriek al op jonge leeftijd weet hoe ze een organisatie moet leiden. Als haar zus Grieke in 1930 overlijdt, trouwt Hendriek met Grieke’s weduwe, Harry, zoals wel vaker gebeurt in die tijd. Zo komt Hendriek in Haarlem terecht.

>

Koninginnedag: van gondeltocht tot ballonvaart

Aan het begin van de twintigste eeuw werden er op Koninginnedag allerlei Oudhollandse spelletjes gespeeld, zoals met een hoge hoed op over een touw springen. In steden als Haarlem en Hoorn vonden er ook vliegerwedstrijden en gondeltochten plaats. Een duik in de krantenarchieven laat ons zien hoe Koninginnedag vroeger werd gevierd.

>

De Haarlemse klopjes: borduren en bidden

Bijna niemand kent nog de klopjes van Haarlem. De zestiende-eeuwse kloppengemeenschap en hun schuilkerk Sint-Bernardus bestaat al lang niet meer. Toch waren deze ongehuwde katholieke vrouwen in heel Nederland bekend vanwege hun prachtige borduurwerk op kerkelijke gewaden en ander kerkelijk textiel. Stille getuigen van de vele geduldige handen, die bidden door te borduren.

>

Frits van Eeden, de wandelende museumdirecteur

Wie kent nog de bloembollenkweker die twee musea zou leiden? Natuurpionier Jac. P. Thijsse bewonderde hem. Ontmoet de man die op zolder pijlen uit Borneo had liggen. En die rond 1900 geld bijeenbracht voor plantenonderzoek in Suriname. Wie kent nog Frits van Eeden? De grote bewonderaar van ‘onkruid’ die een lintje kreeg.

>

Damsluizen in de Haarlemmerringvaart bij Halfweg en Vijfhuizen

In de Ringvaart van de Haarlemmermeerpolder liggen twee damsluizen die bij de Stelling van Amsterdam horen. Deze sluizen moesten vroeger helpen om het gebied nabij Haarlem gemakkelijker onder water te zetten bij een vijandelijke aanval.

>

Royals in de schoolbanken: hoe een Javaanse kroonprins op het lyceum in Haarlem belandde

Waar kom je tegenwoordig nog een prins in het wild tegen? In de jaren 1930 was het antwoord: op het Gemeentelijk Lyceum in Haarlem. Daar ging kroonprins Dorodjatun van Yogyakarta naar de middelbare school. Haarlemmers kenden hem als ‘Sultan Henkie’.

>

De lotgevallen van de christelijke school voor de werkende stand in de Barteljorisstraat

Van 1875 tot en met 1903 was er een lagere school voor christelijk onderwijs in de Barteljorisstraat in Haarlem gevestigd. Deze school was een van de vele scholen die in de tweede helft van de 19de eeuw werden opgericht, toen de schoolstrijd nog in volle gang was. Het oprichten van een bijzondere school was niet eenvoudig want bijzondere scholen kregen voor 1889 geen cent subsidie. Besturen moesten zelf maar zien hoe zij de financiële eindjes aan elkaar knoopten. Dick van Gijlswijk dook in de geschiedenis van deze Haarlemse christelijke school voor de werkende stand.

>

Teylers zet 18e-eeuwse schilder Wybrand Hendriks in het zonnetje

Wybrand Hendriks (1744-1831) was een van de eerste beheerders van Teylers Museum in Haarlem. Maar hij kon ook prachtig schilderen. En daarom wijdt het museum nu een tentoonstelling aan hem.

>

Open Monumentendag: ONH in Paviljoen Welgelegen

Tijdens Open Monumentendag op zondag 10 september is de redactie van Oneindig Noord-Holland te vinden in het Provinciehuis van Noord-Holland. Bezoekers kunnen meedoen aan een spannende geschiedenisquiz over Lodewijk Napoleon, Paviljoen Welgelegen verkennen of de redactieleden het hemd van het lijf vragen over de geschiedenis van Noord-Holland. Dit doet de redactie natuurlijk geheel in stijl, in Napoleontische kleding!

> 2 min

Portret Paviljoen Welgelegen terug naar Paviljoen Welgelegen

Paviljoen Welgelegen verwelkomt na meer dan 200 jaar één van haar vroegste ‘portretten’. De Provincie Noord-Holland is sinds kort in het bezit van dit schilderij, dat de Vlaamse schilder Hendrik de Cort maakte in opdracht van Henry Hope, de man achter het paviljoen. Maar had De Cort het landhuis zelf eigenlijk wel eens gezien?

>

Herrie maken en uitslapers plagen

Zo vroeg mogelijk zo veel mogelijk herrie maken en uitslapers plagen: dat is Luilak, een eeuwenoude traditie die je in grote delen van Noord-Holland terugziet.

>

Het verdwenen prijsboek

Fokke van der Meer (1936) is geboren en getogen in Amsterdam en woont sinds 1963 in Noorwegen. Toen hij in 1998 met vervroegd pensioen ging wist hij precies wat hij zou gaan doen: onderzoek naar de geschiedenis van zowel Noorwegen als Amsterdam. Van prijsboeken had hij nog nooit gehoord totdat er in 2006 één opdook in Trondheim. Deze bijzondere boeken waren de beloning voor de beste leerlingen aan de Latijnse scholen in Nederland. Meneer van der Meer vertelt ons er meer over in dit verhaal.

>

Bevrijdingspop door de ogen van Fotopersbureau De Boer

Op 5 mei vindt Bevrijdingspop weer plaats! Sinds de eerste editie in 1980 is het uitgegroeid tot het grootste benefietfestival van Nederland. En in navolging van Haarlem worden tegenwoordig in nog dertien andere plekken bevrijdingsfestivals georganiseerd.

>

Vrouwelijke schrijvers voor het voetlicht in Teylers Museum

Van paternalisme tot slutshaming. Vrouwelijke schrijvers uit de vroegmoderne tijd kregen het zwaar te verduren. In de tentoonstelling Spaar ze allemaal! in Teylers Museum worden deze verhalen – van vaak vergeten auteurs – voor het voetlicht gebracht.

>