Identiteit Haarlemmermeer op schrift gesteld

De Haarlemmermeer is een gebied met een bijzondere geschiedenis: een polder onder de zeespiegel, die rond 1852 is drooggelegd. De mentaliteit van de eerste pioniers is er nog goed te proeven. Onlangs is er een nieuwe publicatie verschenen over de identiteit en de cultuurhistorie van de Ringdijk en Ringvaart rondom de polder.

Aan de randen van de Haarlemmermeerpolder liggen een weg en water: de Ringdijk en de Ringvaart. In 2016 en 2017 heeft de gemeente met meer dan 500 bewoners van alle dorpen aan de Ringvaart gesproken over wat er verbeterd zou kunnen worden. De belangrijkste voorstellen voor verbetering worden daadwerkelijk uitgevoerd, zodat het gebied aantrekkelijker, leefbaarder en veiliger wordt.

Daarnaast zijn er in de zomer van 2019 vijf bijeenkomsten met bewoners en omwonenden geweest over de monumentale kwaliteiten van de Ringvaart en de Ringdijk. Deze bijeenkomsten werden georganiseerd door de gemeente Haarlemmermeer in samenwerking met Marinke Steenhuis en Isabel van Lent van Bureau SteenhuisMeurs, dat adviseert en ondersteunt over cultuurhistorie en gebiedsontwikkeling. In opdracht van de gemeente heeft SteenhuisMeurs een visie ontwikkeld en kernwaarden opgesteld over de identiteit van deze plek.

‘Aan den Haarlemmermeerpolder’. , ca. 1920-1930. Collectie , Noord-Hollands Archief.

Pionierskarakter

Marinke Steenhuis: “De kernwaarden zijn bepalend voor het karakter van de Ringdijk en de Ringvaart als geheel. En ze geven richting aan toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen. Kernwaarden gaan over het ruimtelijke karakter en de historische identiteit van de Ringdijk en over de mentaliteit van de bewoners. De vijf kernwaarden zijn als volgt omschreven: De rand van de badkuip, de Ringdijk als parelsnoer, lange lijnen in het landschap, dorpseigen identiteit en pionieren aan de vaart.”

Pionieren in de Haarlemmermeerpolder betekende in de negentiende eeuw keihard werken om te overleven. Na het temmen van de ‘waterwolf’ moest het nieuwe land nog helemaal worden ontgonnen. Zo kwam 18.000 hectare modderige grond in handen van particulieren. Onder barre omstandigheden moesten pioniers hun eigen boontjes zien te doppen. In ‘de Meer’ gold het recht van de sterkste. Leven was overleven. Steenhuis: “Deze instelling van eigengereidheid, doorzettingsvermogen, ondernemerschap en vernieuwingsdrang is nog altijd kenmerkend voor de huidige bewoners.”

Het rapport ‘Ringvaart en Ringdijk Haarlemmermeer: Narratief en kernwaarden’.

Narratief en kernwaarden

De identiteit van de Ringvaart en Ringdijk is opgetekend in een nieuw rapport, dat uit negen verhaallijnen bestaat. Hierin komen onder meer de droogmaking van de polder, de eerste kolonisten en de impact van Schiphol aan bod. Isabel van Lent: “De samenhangende structuur van de Ringdijk vormt de kapstok, de dorpen daarlangs hebben hun eigen DNA en verhalen.”

Benieuwd geworden naar het rapport? De publicatie is voor iedereen in te zien en kan via deze link gedownload worden.

Bron: Gemeente Haarlemmermeer

Publicatiedatum: 22/01/2021