Met bruggen en pontjes de Amstel oversteken

Wie in Ouderkerk aan de Amstel de Brugstraat inloopt om een brug te zien komt bedrogen uit. De brug is er niet meer. Wel vinden we aan het eind van de Brugstraat de remmingwerken en de oprit van het Jan Coevertveer. En toch… Wie ’s morgens vroeg, voordat de scholen beginnen goed luistert hoort misschien, nog geklepper van klompjes. Klompjes die steeds luider van de overkant komen en klompjes die steeds zachter klinken. Want hier begon ooit de oprit van de Lange Brug, die de Brugstraat in het Ouder-Amstelse deel van Ouderkerk met de Amstelzijde in het Amstelveense deel verbond. Er waren drie lagere scholen in Ouderkerk, basisscholen zeggen we nu. De protestants-christelijke was aan de overkant, de katholieke en de openbare waren aan deze zijde. ’s Morgens kwamen de katholieke en openbare kinderen uit het Amstelveense deel van Ouderkerk en de christelijke uit Ouder-Amstel elkaar op de brug tegen.

Geen brug meer

Uitzicht over de Amstel vanuit de Brugstraat in Ouderkerk. Aan de overkant de brugwachterswoning.
Foto Piet Roos.

Geen brug meerGeen brug meer

Er is al sprake van een brug in 1356. Het onderhoud van brug werd bekostigd uit de opbrengst van tolgeld. Er moest betaald worden voor personen, voertuigen en vee over de brug en voor schepen erdoor. De opbrengst was kennelijk niet toereikend, want in 1531 kwam de brug in verval en werd vooreerst niet meer gebruikt. In de plaats daarvan kwam er een pont. Dat was een brede, ondiepe schuit die voortgeboomd werd. Zo ondiep was de Amstel. Deze oeververbinding hield stand tot 1613.

Lange en Korte Brug

Er werd weer een brug gebouwd, die na 1649 de Lange Brug genoemd werd, omdat er toen ook een ‘Korte Brug’ over de Bullewijk kwam. Daarna lag er ononderbroken lange tijd een brug, met een lange oprit aan de Ouder-Amstelse kant en een beweegbaar deel bij de Amstelveense oever. De brug werd nogal eens verbouwd en was soms uitgerust als een enkele, soms als een dubbele ophaalbrug. De brug had dus een of twee klappen. De hoofdbrugwachter woonde in het mooie witte brugwachtershuis aan de Amstelveense kant. Daar was ook een magazijn ten behoeve van het onderhoud en de bediening van de brug. De brug was maar smal. Rijtuigen en handkarren konden elkaar niet passeren, zodat de brugwachter ook het verkeer moest regelen.

Lange Brug over Amstel

Luchtfoto van de Amstel en de brug van rond 1935. In het verlengde van de brug, rechts, loopt de Brugstraat.
Collectie Historisch Museum Ouder-Amstel.

Lange Brug over AmstelLange Brug over Amstel

Weer een pontje

Toen in 1937 de Provinciale weg werd aangelegd kwam daarin de huidige brug te liggen. De Lange Brug werd afgebroken, en gedeeltelijk weer opgebouwd in het Openlucht Museum te Arnhem. De Lange Brug werd toen weer een tijdlang vervangen door een pontje, dat dienst deed tot de jaren zeventig. Het was een kabelpont, die met handkracht en houten klossen langs een staalkabel werd voortgetrokken. Vooral de schoolgaande jeugd maakte er gebruik van. Het verkeer op de Provinciale weg nam zodanig toe, dat er ter ontlasting naast de brug een verhoogde, vaste noodbrug werd gelegd. Deze brug, een z.g. Baileybrug, lag er van 1969 tot 1976. Na het in gebruik nemen van rijksweg A9 werd hij weer weggehaald.

Dorpssmid knapt pont op

In 1995 werd de pont opgeknapt en weer in de vaart gebracht door de dorpssmid Jan Coevert. Sinds die tijd wordt de pont, door vrijwilligers bemand, op bepaalde zon- en feestdagen ingezet. En ook toen in 2010 de Provinciale brug voor onderhoudswerk een paar dagen afgesloten was. Het was weer vooral de schoolgaande jeugd, nu op weg naar vervolgonderwijs in Amstelveen, die zich liet overzetten. Nu niet met klompjes, maar met de fiets.

Auteur: Piet Roos

Wil je meer weten over de geschiedenis van Ouder-Amstel? Bekijk hier de openingstijden van Historisch Museum Ouder-Amstel en plan je bezoek.

Publicatiedatum: 12/04/2011

Aanvullingen

Vul deze informatie aan of geef een reactie.

Plaats een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Vereiste velden zijn gemarkeerd met *. Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.