Jac. P. Thijsse en de Diemerzeedijk

'Hele ritsen van zwarte zeeëenden dobberen op de baren, een zwarte streep op het vale zeetje en als ze opvliegen lijkt het, of er een groote zwarte slang over het water kruipt.’ De bioloog en natuurbeschermer Jacobus Pieter Thijsse schrijft deze observaties al in 1915 op terwijl hij aan de Diemerzeedijk bij Amsterdam staat. Thijsse is een van de grondleggers van ons bewustzijn van natuur- en landschapswaarden.

Langs de Zuiderzee. Bron: het Geheugen van Nederland

Natuurliefhebber

Thijsse was een groot natuurliefhebber en bestudeerde onder meer het vogelleven. Britse volgelkundigen brachten Thijsse op het idee om zijn eerste publicaties over vogelwaarnemingen in een Brits tijdschrift te plaatsen. Met een schoolhoofd in Amsterdam schreef Thijsse een serie boekjes over de Nederlandse natuur.

Toen de gemeente Amsterdam het plan opvatte om het Naardermeer vol te storten met huisvuil protesteerde Thijsse hiertegen. Hij gebruikte hiervoor zijn contacten in de wereld van de media en de wetenschap. Uiteindelijk leidde zijn initatief tot de oprichting van de Vereeniging tot Behoud van Natuurmonumenten.

Jac P. Thijsse tijdens de Opening van het Zuiderzeepark aan het einde van de Valentijnskade te Amsterdam. Bron: Gahetna

De Diemerzeedijk

De Diemerzeedijk, waar Jac. P. Thijsse zoveel over schreef en graag wandelde werd in de dertiende eeuw aangelegd en is onderdeel van de IJdijken. De dijk loopt van Amsterdam tot voorbij Muiden en moest het land tegen de Zuiderzee beschermen. De zeedijk is in de loop van de eeuwen diverse keren doorbroken. Hierdoor kwam het achterliggende land onder water te staan. De dijk heeft daarnaast meerdere keren een rol gespeeld in de verdediging van Amsterdam. Aan het eind van de 19de eeuw werd Fort Diemerdam aangelegd als onderdeel van de Stelling van Amsterdam.

De Diemerzeedijk in 1938. Bron: het Geheugen van Oost

‘Langs de Zuiderzee’

“Als je den rechten zeeburgerdijk hebt afgewandeld en de Rijnkanaalbruggen gepasseerd, dan ligt de Zuiderzee ineens open voor je…” In 1914 verschijnt het Verkade-album van Jac. Thijsse, ‘langs de Zuiderzee’. In dit album vertelt Thijsse over de pittoreske dopjes, steden en landschappen die hij aantreft op zijn wandelingen rond de binnenzee; de Zuiderzee. Hij loopt als een van de laatsten in 1914 een rondje om de echte Zuiderzee, voor deze een paar jaar later IJsselmeer wordt en deels wordt drooggelegd.

Door: Eva van Dijk.

Jac. P. Thijsse op zijn 75ste verjaardag, op 25 juli 1940. Bron: Europeana

Publicatiedatum: 18/05/2012