Duivendrechtse scholieren halen herinneringen op

Open Monumentendag 2011 was een bijzondere dag voor Tetje Bakker (1917), Joop Bart (1920) en alle andere oud-leerlingen van de St. Joannesschool in Duivendrecht. Toen kreeg de oude gedenksteen van hun school uit 1913 een plaats in een nieuw kunstwerk. Op de oorspronkelijke plek van de school. Het gebouw zelf staat er niet meer: gesloopt. Toch is het gelukt de bewuste gedenksteen te redden van de ondergang. Het hele verhaal valt te lezen op de website van Duivendrecht Destijds, een initiatief van de Stichting Oud-Duivendrecht.

Niet alleen hun school van destijds aan de Rijksstraatweg is verdwenen, ook de woningen waar Tetje en Joop met hun ouders en broers en zusters hun jeugd doorbrachten zijn er niet meer. Zelf woonden de oud-leerlingen anno 2011 nog in hun geboortedorp.

Netjes zitten in de klas.

De klas van Tetje Bakker op de St. Joannesschool te Duivendrecht omstreeks 1929. Beeld: collectie Stichting Oud-Duivendrecht.

Netjes zitten in de klas.Netjes zitten in de klas.

Herbouwd

Hun kinderen en kleinkinderen bezochten dezelfde school, zij het dat de school in de jaren zeventig van de vorige eeuw is herbouwd in een nieuw dorpscentrum. De katholieke school vierde in 2013 haar eeuwfeest. Oud-leerlingen vertellen van vroeger op Duivendrecht Destijds, in het hoofdstuk Naar School.

Zwaaien naar de koeien

Marion Kiewik herinnert zich nog goed hoe ze in 1956 dacht: “Eindelijk ben ik groot, ik mag naar de kleuterschool, de eerste kleuterklas! Het is achter het huis van de pastoor, daar bij de kerk met de twee torens. Je kunt er ook buiten spelen, in die grote groene tuin. En zwaaien naar de koeien. Juffrouw Corry is een lieverd. Helemaal als ze me komt opzoeken in het ziekenhuis; ik loop naast mijn sloffen van trots.”

St. Joannesschool uit 1913.

De St. Joannesschool, gebouwd in 1913, was een imposant gebouw – zeker voor toenmalige Duivendrechtse begrippen. De school stond aan de Rijksstraatweg. Het schoolgebouw is gesloopt, maar de gedenksteen uit 1913 keerde terug naar de oude plek. In een plantsoen bij het spoorwegstation en de Urbanuskerk. Beeld: collectie Stichting Oud-Duivendrecht.

St. Joannesschool uit 1913.St. Joannesschool uit 1913.

NS-station

Bij een bezoek aan de pastorie van de Duivendrechtse Urbanuskerk bij de lancering van de Monumentenkaart en de QR-wandelingen in de gemeente zag Marion de serre van haar kleuterklas terug. “Wat lijkt ‘t klein… daar kan nooit veel speelgoed in gepast hebben. Gelukkig is de tuin er nog. Maar de grazende koeien zijn verdwenen, het blikveld wordt geheel gevuld met de staal- en glasconstructie van het NS-station, je kunt het bijna aanraken. ’t Had weinig gescheeld of kerk en pastorie hadden daar voor moeten wijken…”

“Nu hoor ik er echt bij”

In 1957, zo vertelt Marion, leverde haar zus haar af aan de overkant van de Rijksstraatweg, bij de St. Joannesschool. Marion wist toen: “Nu hoor ik er echt bij, ik ga naar de grote kleuterklas, in een echt lokaal in een echte school. Zuster Adriani is er de baas en er zijn allemaal leuke spullen om mee te spelen. We knippen en plakken dat het een lust heeft. De hoogste klas met meester Bekema komt binnen bereik.” Nu in 2011, aldus Marion, is haar school “jammerlijk gesneuveld voor de vooruitgang. Niets meer dat eraan herinnert. Ja toch, de eerste steen. Vanaf september pronkt die op zijn oorspronkelijke locatie. En meester Bekema, die is er ook nog. Ik ben mijn jeugd nog niet helemaal kwijt.”

Gedenksteen gered

In mei 1913 had deze gedenksteen een plaats gekregen in de toen nieuwe St. Joannesschool. Bij de sloop van het gebouw redde Mientje Schipperijn de steen, die na haar dood in handen kwam van de pastorie. Bij een renovatie werd deze gedenksteen aangeboden, Corrie Werkman-Hiep tikte hem op de kop en schonk het aandenken aan de Stichting Oud-Duivendrecht.

Kunstwerk

In 2011 keerde de steen terug naar de oude plek. Als onderdeel van een kunstwerk dat kwam te staan in het plantsoen bij station Duivendrecht en de St. Urbanuskerk. Tal van instanties en vrijwilligers hebben zich ingespannen om de gedenksteen terug te brengen naar de plek waar de Joannesschool stond. De school van Marion Kiewik, Tetje Bakker en Joop Bart. De heer A. Bekema – naamgever van de huidige school aan het Zonnehofplantsoen – onthulde op 10 september 2011 de gedenkwaardige steen samen met kinderen van de school.

Emmer als toilet

Het was ook de school van Wim Eijk. Deze Duivendrechtse Wim is nu aartsbisschop. Hij vertelt in Duivendrecht Destijds onder meer: “Ik herinner me nog goed waar mijn plaats was: rechts naast de zwarte schouw. Via de achtertuin en de serre kwamen we in deze dependance van de kleuterschool. Achter in de serre was een provisorische toiletgelegenheid, die bestond uit een emmer met oude gordijnen eromheen. Het is vreemd te beseffen dat dat nog geen vijftig jaar geleden is: nu zou zo’n klaslokaal zijn afgekeurd.”

Publicatiedatum: 19/08/2011