Duivekater

De duivekater of deuvekater is een traditioneel feestbrood, dat voornamelijk in de streek ten noorden van Amsterdam (Nieuwendam en Zaanstreek) wordt gebakken, vooral in de winterse feestperiode tussen Sint Nicolaas en Drie koningen. Het is een langgerekt ovaal, zoet witbrood. De echte Noord-Amsterdamse of Zaanse duivekater is een zogenaamd vloerbrood, dat wil zeggen op de plaat gebakken, dus niet in een bakvorm.

Het meisje met de speculaaspop in de vorm van Sinterklaas. De jongen wijst naar de schoorsteen, waar de kado’s uit zouden zijn komen. De jongen huilt omdat hij de roe in zijn schoen heeft gekregen. Details uit ‘Het Sint Nicolaasfeest’ van Jan Steen, 1665-1668. (foto: Wikimedia).

Offerbrood

De duivekater kent een oud-Germaanse geschiedenis. Er zouden vroeger offerbroden gemaakt zijn omdat er geen vleesoffers voorhanden waren. Of wilde men gewoon goedkoop uit zijn? Duivekaters komen al voor op schilderijen van Jan Steen uit de zeventiende eeuw. Een heel bekende bakkerij van duivekaters was tot 1974 te vinden bij de Nieuwendammersluis in Amsterdam-Noord. Gelukkig zijn nog steeds ambachtelijke duivekaters te krijgen, zoals in Purmerend en op de Zaanse Schans.

Publicatiedatum: 12/01/2011