De Plantage: een groen lustoord

De Plantagebuurt in Amsterdam ligt op steenworp afstand van het drukke centrum, maar heeft een totaal ander karakter. Statige gebouwen, veel groen en met de aanwezigheid van Artis en de Hortus is het een buurt waar veel Amsterdammers, zowel klein als oud zich ontspannen. Het gebied is al vanaf zijn ontstaan een plek gewest voor vermaak.

19e-eeuwse bebouwing.

19e-eeuwse bebouwing.19e-eeuwse bebouwing.

Stadsuitbreidingen

De Plantage is ontstaan tijdens de stadsuitbreidingen van Amsterdam in de 17e eeuw. In die tijd werd Amsterdam vanwege de bevolkingsgroei in verschillende stadia uitgebreid of ‘uitgelegd’. Tijdens de Vierde Uitleg in 1663 werd een gebied ten oosten van de huidige stad bestemd om bij de stad te trekken. Er bleken echter te weinig kopers te zijn voor deze buurt, deels omdat de kavels te drassig bleken te zijn. De Plantage ging daarop een eigen leven leiden. Vaste bewoning was niet toegestaan, maar Amsterdammers konden er wel tuinen kopen, flaneren en theedrinken.

Amsterdam 2e helft 17e eeuw.

Amsterdam 2e helft 17e eeuw.Amsterdam 2e helft 17e eeuw.

Lusthof

Illegale tapperijen openden echter ook hun deuren. Om dit tegen te gaan bepaalde het stadsbestuur dat alleen in de Stadsherberg drank geschonken mocht worden. Maar dit hielp niet. Ook stond het gebied lange tijd bekend als een plek waar veel bordelen waren. Het stadsbestuur probeerde van alles, maar lange tijd bleef de Plantage bekend staan als een lusthof. In de negentiende eeuw werd vaste bebouwing toegestaan en veranderde het karakter van de Plantage.

Panorama Amsterdam.

Panorama Amsterdam.Panorama Amsterdam.

Theaterbuurt

In de negentiende eeuw veranderde de Plantage in een statige buurt met grote stadsvilla’s. Ook werden er diverse theaters geopend, zoals de Artis Schouwburg (de latere Hollandse Schouwburg), Theater Tivoli en de Parkschouwburg in het Wertheimpark. Ook was er aan de Plantage Middenlaan een panoramagebouw gevestigd. De meeste gebouwen zijn echter gesloopt, maar het groene karakter van de buurt is nog altijd behouden gebleven.

Publicatiedatum: 07/05/2012