De Oude Pijp

In het oudere, noordelijke deel van De Pijp zijn de eerste huizen gebouwd in de jaren zeventig en tachtig van de negentiende eeuw, de tijd die bekend staat om haar ‘revolutiebouw’. Goedkope woningen voor arbeidersgezinnen en kleine middenstanders die door particuliere opdrachtgevers werden gebouwd. Ook toen al gold ‘tijd is geld’, en de huizen werden snel en met goedkope materialen gebouwd. Om lastige grondonteigeningen te voorkomen, volgden de straten de bestaande sloten en verkaveling van de weilanden. De lange rechte straten kregen zo de vorm van een pijp, waarschijnlijk heeft de wijk hier zijn naam aan te danken.

Dit deel van de Pijp is het levendigste deel van de buurt, met veel winkels, restaurantjes en horeca, bijvoorbeeld rondom de Frans Halsstraat en de Albert Cuypstraat. Deze laatste straat is vanwege de dagelijkse markt de grote publiekstrekker van de Pijp. Naast vele Amsterdammers trekt de stad ook meer en meer buitenlandse toeristen naar de buurt. De internationale sfeer van de Pijp is op de Albert Cuypmarkt goed voelbaar. In de omliggende straten stikt het van de Surinaamse, Indonesische en andere exotische eettentjes.

Quartier Latin van Amsterdam

Vanaf de beginjaren van de Pijp staat de buurt bekend om zijn levendige, ‘bohemien-achtige’ uitstraling. Vele kunstenaars en schrijvers, waaronder Piet Mondriaan, Carel Willink, Frederik van Eeden en Gerard Reve hebben er gewoond en gewerkt. Ook studenten vonden al gauw hun weg naar de vele kamers die bij hospita’s gehuurd werden. De mix van kunstenaars, studenten en arbeiders bracht vele cafés, koffiehuizen, theatertjes, maar ook prostitutie naar de wijk. De variété theaters in de Pijp waren de voedingsbodem voor de ontwikkeling van het cabaret, met de Joodse Eduard Jacobs als grondlegger van deze kleinkunststroming in Nederland.

Een van de straten in de Oude Pijp, jaren vijftig. Foto: Stadsarchief Amsterdam.

Buurt YY

Buurt YY, zoals de Pijp officieel heette, werd in de jaren 1870 aangelegd in de rommelige, industriële zone die zich in het buitengebied langs de Singelgracht – de toenmalige stadsgrens – had ontwikkeld. In de laatste decennia van de 19de eeuw ging het Amsterdam economisch weer voor de wind. Er werd gesproken van een ‘Tweede Gouden Eeuw’ en de havens, industrie en opkomende dienstverlening trok tienduizenden nieuwe bewoners aan. De stad barstte letterlijk uit haar voegen.

Om al deze nieuwkomers te huisvesten werden er nieuwe wijken gebouwd langs de Singelgracht. Zo ontstond er een nieuwe negentiende eeuwse gordel rondom de oude stad. De Pijp behoorde tot de eerste van deze stadsuitbreidingen. Bierbrouwerij Heineken opende in 1886 aan de Stadhouderskade, op het randje van de nieuwe wijk in wording, een moderne en grote brouwerij. Naast de Albert Cuypmarkt trekt ook deze locatie veel buitenlandse toeristen naar De Pijp.

Publicatiedatum: 20/08/2013

Aanvullingen

Vul deze informatie aan of geef een reactie.

Plaats een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Vereiste velden zijn gemarkeerd met *. Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.