De jongeren die langs de Hippie Trail reisden, noemden zichzelf meestal geen ‘hippies’. Dat was een term die buitenstaanders voor hen gebruikten. Die benaming was overgewaaid uit de Verenigde Staten, waar inwoners van San Francisco in 1967 voor het eerst kennismaakten met deze nieuwe tegencultuur. Op een zonnige zaterdag in januari was daar een zogenaamde ‘Human Be-In’ gepland in het Golden Gate Park, die de westerse cultuur voorgoed zou veranderen.

Tussen de twintig- en vijfentwintigduizend jongeren met lang haar, blote voeten en beschilderde gezichten hadden zich op het grasveld verzameld om de ‘dawning of the new age’ te vieren. Ze genoten van muziek, poëzie en elkaars aanwezigheid en hoopten met deze positieve energie een einde te maken aan materialisme en geweld, met name de oorlog in Vietnam. De vreedzame bijeenkomst duurde tot vijf uur ’s middags, waarna alle aanwezigen weer naar huis vertrokken en zelfs hun afval netjes opruimden.

Spirituele zoekers

Na deze happening verspreidde het gedachtegoed van de hippies zich eerst als een olievlek over San Francisco en daarna over de rest van de westerse wereld. In de nieuwe jeugdcultuur stonden ‘love and peace’ centraal, opgeleukt met rock-‘n-roll muziek, kleurrijke kleding, oosterse mystiek en geestverruimende drugs. De beweging vormde een radicale breuk met de heersende maatschappij, waarin traditionele normen en waarden rondom gezin en werk centraal stonden. Hippies stelden vrede tegenover oorlog, milieubewustzijn tegenover consumentisme en eenvoud tegenover luxe.

Boegbeeld van de nieuwe beweging waren The Beatles, die hun spirituele heil zochten bij de Indiase goeroe Maharishi Mahesh Yogi. In 1968 maakte de popgroep met veel publiciteit een reis naar Maharishi’s ashram in India. Daarmee inspireerden ze een hele generatie jongeren om in hun voetsporen te volgen. Het vliegtuig was op dat moment nog te duur voor de meeste mensen, dus de reis naar het verre oosten werd veelal over land afgelegd. Per trein, bus of auto, afhankelijk van welk vervoersmiddel op welke locatie beschikbaar was. Zo ontstond er langzaam een min of meer vaste route die avonturiers en spirituele zoekers konden volgen.

Summer of Love

De reis begon vaak vanuit Amsterdam, dat vanwege het tolerante klimaat bekend stond als de hippiehoofdstad van Europa. Vanaf 1969 werd het Nationaal Monument op de Dam tijdens de lente- en zomermaanden bevolkt door Damslapers en ook het Vondelpark kende zijn eigen ‘Summer of Love’. Magisch centrum Amsterdam bloeide op door de aanwezigheid van de bloemenkinderen, die niet alleen uit Nederland afkomstig waren, maar ook uit de Europese buurlanden. Zelfs Amerikanen en Canadezen waagden de overstap over de oceaan om de sfeer te kunnen opsnuiven.

Sommigen vertrokken van daaruit op eigen houtje in een auto, minibus of zelfs op de motor naar India, anderen besloten te gaan liften. Wat Amsterdam tot populair startpunt maakte, was de aanwezigheid van de Magic Bus, die de eerste jaren helemaal naar India reed. Er vertrokken ook speciale bussen richting Istanboel, waar alle wegen vanuit Europa samenkwamen. De stad aan de Bosporus vormde de toegangspoort tot het Midden-Oosten en was voor veel westerlingen de eerste kennismaking met een andere cultuur. In de Pudding Shop aan de westkant van de stad ontmoetten de jongeren elkaar om informatie en ervaringen over hun reis uit te wisselen.

Hippieparadijs Goa

Vanuit Istanboel ging de route dwars door Turkije verder, hoewel sommige levensgenieters vroegtijdig afsloegen richting Libanon, dat al eeuwenlang de grootste hasjproducent van het Midden-Oosten was. De meesten gingen echter door naar Iran, destijds een seculier land onder het bewind van sjah Mohammad Reza Pahlavi, en Afghanistan, de eerste grote bestemming van de reis. In elke stad langs de Hippie Trail waren hotels, restaurants en cafés ingericht voor de westerse bezoekers, die door de lokale bevolking goedhartig van hasj werden voorzien om een kleinigheidje te kunnen bijverdienen.

Na Afghanisten lag de keuze open. Sommigen trokken naar Chitral in het noorden van Pakistan, anderen sloten hun reis pas in India of Nepal af. Kasjmier en Manali in Noord-India waren populaire bestemmingen. In de zomer eindigde de Hippie Trail veelal in de bergen van Nepal, waar de westerlingen de hoofdstad Kathmandu onveilig maakten. In de wintermaanden trokken velen van hen zuidwaarts naar de stranden van Goa, dat tegenwoordig nog steeds als het hippieparadijs van India bekend staat. Visa konden redelijk gemakkelijk aan de grens of in steden onderweg verkregen worden.

Cultuurshock

Eenmaal aangekomen, dompelden veel hippies zich onder in de plaatselijke cultuur. Ze sliepen in eenvoudige accommodaties en kleedden zich in Indiase gewaden. Meer dan andere toeristen deden ze moeite om contact te maken met de plaatselijke bevolking. Maar het ging natuurlijk ook wel eens mis. Dan was ineens het geld op en moesten ze halsoverkop terug of kwamen ze onverwacht in aanraking met de politie. Sommige jongeren werden flink ziek of konden simpelweg niet omgaan met de cultuurshock van een derdewereldland.

Gerard Aartsen (1957) uit Assendelft beschrijft zijn indruk van India als volgt: ‘India overmant je, overrompelt je, overweldigt je. En als ik er niet over land naartoe gereisd was, zodat ik geleidelijk gewend raakte aan een grotere kloof tussen rijk en arm, schamele hygiëne en gezondheidszorg, extreme armoede, andere manieren en gewoonten, vuil, stof en stank, zou India me verpletterd hebben, want alles is er intens — niet alleen de geuren en kleuren, maar ook de stank, de drukte, de armoede, de rijkdom, de onverschilligheid, de hartelijkheid en de nieuwsgierigheid.’

Het einde van de Trail

Hoewel sommigen besloten om voorgoed in India te blijven, kwamen verreweg de meeste hippies na een tijdje gewoon weer thuis. Met hun verhalen over het exotische oosten inspireerden ze andere leeftijdsgenoten om dezelfde reis te maken. Zo maakten duizenden jongeren de avontuurlijke tocht, totdat hier in 1979 abrupt een einde aan kwam. De Iraanse Revolutie en de Russische invasie van Afghanistan sloten de landroute af voor westerlingen. Ook in Libanon was op dat moment een burgeroorlog gaande en in Chitral en Kasjmier waren spanningen onder de bevolking voelbaar.

Gelukkig waren vliegreizen inmiddels een stuk betaalbaarder geworden voor veel Nederlanders. Vanaf de jaren tachtig vlogen steeds meer toeristen gewoon direct naar Goa toe, waar nieuwe hotels langs de kust verrezen om aan hun groeiende wensen te voldoen. Maar de Hippie Trail, die iets meer dan tien jaar had bestaan, was toen al ten einde. En ook het gedachtegoed van de hippies, voor wie de reis even belangrijk was geweest als het doel, liep op zijn laatste benen. Wat overbleef was geen route op de kaart, maar een herinnering aan een tijd waarin onderweg zijn voelde als de ultieme vrijheid.

Tekst: Sarah Remmerts de Vries

Bronnen:

• Willem Oosterbeek, In het voetspoor van de hippies. Over land van Europa naar India en Nepal (Amsterdam 2019).
• Richard Gregory, A Brief History of the Hippie Trail.
• Gerard Aartsen, Van Nederland naar Nepal – en weer terug.
• Andere Tijden, Op reis naar Afghanistan.
• Fotoverslag van de Hippie Trail.

Publicatiedatum: 16/01/2026