Begin september 2025 deden onze archeologen een opgraving aan het Verdronkenoord, aan het plein voor de Sint Laurentiuskerk. Op grond van hun ervaringen en archiefinformatie, zijn er altijd wel bepaalde verwachtingen. Deze keer hoopten de archeologen op pottenbakkersafval. Dat kwam inderdaad naar boven. Guus maakte twee afleveringen voor Vondst op Vrijdag over dit onderwerp. Vandaag deel 1 en over twee weken deel 2.
>
2 min
Voor de vondst van vandaag, dook Maartje in de kast met vondsten van de verdwenen kastelen in Oudorp. Deze eeuwenoude signaalhoorn werd gevonden in de gracht bij de muren van de voorburcht van kasteel De Nieuwburg.
> 2 min
Deze week een speciale aflevering van de rubriek Vondst op Vrijdag van Erfgoed Alkmaar. De gemeentelijke archeologen kregen bezoek van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Zij kwamen kijken hoe het gaat met twee bijzondere rijksmonumenten in de Oudorperpolder. Monumenten van grote waarde, waar je boven de grond alleen heel weinig van ziet.
> 3 min
Voor deze week koos Maartje een bordje uit dezelfde opgraving waaruit de twee bordjes kwamen die ze belichtte op de achterkant van de lente-editie van Erfgoedmagazine Alkmaar. Toen een vrouw, nu een man. Beiden op de rug gezien.
> 2 min
Op 19, 20 en 21 juni zijn de Nationale Archeologiedagen. Museum Kaap Skil doet hier met verschillende activiteiten aan mee. Er is een vondstenspreekuur, een lezing over historische munten, rondleiding en schervenworkshop. Kies je dag en kom meedoen!
> 1 min
Vier weken geleden liet Guus hier de trekker zien van een pistool uit een beerput achter het Alkmaarse stadhuis. Vandaag borduren we weer even voort op dat thema. Als vondst van deze week koos Guus voor jachttafereeltjes op een paar Delfts Blauwe tegels die de archeologen kortgeleden vonden aan de Krebbesteeg.
> 2 min
Wat vertelt archeologie over hoe we vandaag de dag met water omgaan? Volgens archeoloog Jan-Willem Oudhof van de Alliantie Markermeerdijken heel veel. “De geschiedenis van het gebied achter de 33 km lange dijkversterking laat zien hoe we al meer dan duizend jaar proberen te leven met water – én hoe de keuzes van toen doorwerken in het hier en nu.”
>Een zeer recente vondst koos Maartje voor deze vrijdag! Misschien had je het al gezien, maar de afgelopen twee weken waren onze archeologen druk bezig aan de Gedempte Nieuwesloot 16-18. Tijdens het onderzoek zijn twee ‘kamerwoningen’ opgegraven. Dit zijn kleine huisjes waar vroeger de armere mensen in woonden. Achter één van de huisjes deden de archeologen een opvallende vondst. Een houten keldervloer met onderdelen die waarschijnlijk ouder zijn dan de kelder zelf…
> 3 min
De vondst van deze week is een grote bakstenen bak, gevonden aan de Gedempte Nieuwesloot. Vorige week waren we daar ook al even voor een kijkje bij de opgraving en inmiddels zijn onze archeologen een stapje verder. Kayleigh maakte een filmpje waarin we Rebekka een oude goot zien schoonmaken en waarin we Guus aantreffen in de bak van baksteen. De gedachte was meteen al dat die zou horen bij het uitvoeren van een ambacht.
> 1 min
Maartjes oog viel deze keer op een intensief gebruikte negentiende-eeuwse schoen uit het leerdepot. Tijdens een opgraving aan de Bloemstraat in 2006 vonden de gemeentelijke archeologen een grote hoeveelheid leer. Afkomstig uit de vijftiende tot de negentiende eeuw. Tussen al die fragmenten leer en versleten zolen kwam een bijna complete schoen tevoorschijn uit de grond. Een hoge veterschoen in maat 38, met een hak van 3 centimeter en een schacht van 18 centimeter hoog.
> 2 min
Vandaag is het 81 jaar geleden dat er officieel een einde kwam aan de Tweede Wereldoorlog in Europa. Op die dag werd het burgerlijk gezag weer overgedragen in het stadhuis aan de Langestraat. De plek waar vrijheid en onvrijheid samenkwamen, zoals Guus het zo mooi omschrijft. En waar de vondst van vandaag vandaan komt, de onderdelen van een handvuurwapen.
> 3 min
Maartjes oog viel deze week op een majolica bord. Het bord was beschadigd, maar de geschilderde afbeelding van een vrouw was nog prima herkenbaar. Het is gevonden in een beerput, bij een opgraving aan de Bloemstraat in 1998.
> 2 min
Het is vandaag op de kop af 36 jaar geleden dat de Hubble Space Telescope werd gelanceerd. Zo’n dertig jaar lang zou de beeldkwaliteit van de ruimte-opnamen door geen enkele andere telescoop geëvenaard worden. Tot de lancering van de opvolger, de James Webb Space Telescope, op 25 december 2025. Het inspireerde Guus voor het onderwerp van deze Vondst op Vrijdag, een echte ‘kometenbeker’ uit de eerste helft van de zeventiende eeuw.
> 3 min
Wat hebben de heilige Ursula van Keulen, een Schotse prinses van de Orkney-eilanden en een leger van vrouwen te maken met onze Vondst op vrijdag? Maartje liet zich deze week inspireren door een legendarisch verhaal uit de vierde eeuw. De Schotse prinses is namelijk Cunera en die is afgebeeld op een insigne dat in 1991 bij de Wortelsteeg werd gevonden.
> 2 min
Na het fijne houten hamertje twee weken geleden, koos Guus ook als vondst van deze week een stuk handgereedschap. En deze keer een combinatie van staal en hout.
> 2 min
Het is weer mogelijk om financiering aan te vragen voor kleinschalige, innovatieve projecten binnen de archeologische sector. Initiatiefnemers kunnen voorstellen indienen bij het innovatiefonds binnen de schaalgrootte Element, met een maximale bijdrage van € 25.000 per project. De uiterste datum voor het indienen van een aanvraag is 1 juni 2026.
> 1 min
De tijd meten in een zandkorrel. Dat kan dankzij een speciale methode: OSL-datering (Optically Stimulated Luminescence). Recent is ook bewezen dat je met zandkorrels uit een kleidijk kan bepalen hoe oud deze werkelijk is. “De dijk bij Warder gaat de geschiedenisboeken in met deze ontdekking,” aldus Jan-Willem Oudhof, archeoloog bij de Alliantie Markermeerdijken. Hij vertelt enthousiast over deze doorbraak waarbij de dijk hoofdrolspeler was in dit onderzoek.
>Als Vondst op Vrijdag van deze week koos Guus van den Berg een houten hamer die nog helemaal gaaf in de beerput verdween op de plek waar vroeger poppodium Atlantis zat.
> 3 min
Als liefhebber van het spel Dungeons & Dragons ben ik inmiddels wel gewend aan personages die zwaaien met buitensporig grote wapens. Eén van mijn eigen karakters is een cleric: een gelovige die met goddelijke magie kan genezen, maar tegelijk een enorme warhammer met zich meedraagt. Misschien juist daardoor was ik verrast toen ik eindelijk eens een échte oorlogshamer in handen kreeg. Vooral het formaat! Ondanks dat hij kleiner is dan de fantasievarianten uit het spel, blijft het een indrukwekkende vondst.
> 1 min
Een ongebruikelijke vondst deze week. Guus belicht een intrigerende plak werkplaatsafval uit wat ooit de Hoornvaarderssteeg werd genoemd.
> 4 min