De tijd meten in een zandkorrel. Dat kan dankzij een speciale methode: OSL-datering (Optically Stimulated Luminescence). Recent is ook bewezen dat je met zandkorrels uit een kleidijk kan bepalen hoe oud deze werkelijk is. “De dijk bij Warder gaat de geschiedenisboeken in met deze ontdekking,” aldus Jan-Willem Oudhof, archeoloog bij de Alliantie Markermeerdijken. Hij vertelt enthousiast over deze doorbraak waarbij de dijk hoofdrolspeler was in dit onderzoek.
>Als Vondst op Vrijdag van deze week koos Guus van den Berg een houten hamer die nog helemaal gaaf in de beerput verdween op de plek waar vroeger poppodium Atlantis zat.
>
3 min
Als liefhebber van het spel Dungeons & Dragons ben ik inmiddels wel gewend aan personages die zwaaien met buitensporig grote wapens. Eén van mijn eigen karakters is een cleric: een gelovige die met goddelijke magie kan genezen, maar tegelijk een enorme warhammer met zich meedraagt. Misschien juist daardoor was ik verrast toen ik eindelijk eens een échte oorlogshamer in handen kreeg. Vooral het formaat! Ondanks dat hij kleiner is dan de fantasievarianten uit het spel, blijft het een indrukwekkende vondst.
> 1 min
Een ongebruikelijke vondst deze week. Guus belicht een intrigerende plak werkplaatsafval uit wat ooit de Hoornvaarderssteeg werd genoemd.
> 4 min
Voor de vondst van deze vrijdag koos Maartje een beker uit met een religieuze voorstelling erop: Adam en Eva en de zondeval.
> 2 min
Bij archeologisch onderzoek op landgoed Ter Coulster in Heiloo werd een bijzondere ontdekking gedaan: een muntschat bestaande uit 44 zilveren munten, zorgvuldig begraven in de grond. Wie verstopte deze schat en waarom? Op zondag 15 maart vindt in Archeologiemuseum Huis van Hilde in Castricum een lezing plaats over de muntschat van Ter Coulster.
> 1 min
Voor de vondst van deze week koos Guus een kleurig bordje, waarschijnlijk uit eind zestiende of begin zeventiende eeuw. Het kwam naar boven bij de opgraving in Zuidschermer waar we de afgelopen dagen al meer van lieten zien.
> 3 min
De locatie van het Westfries Museum geldt als het oudste bewoonde gedeelte van Hoorn: archeologen vonden in archiefstukken al aanwijzingen van het oudste stenen huis in Hoorn, mogelijk daterend uit de 14e eeuw. Voor Archeologie West-Friesland vormt de omvangrijke verbouwing van het museumcomplex een intensieve onderzoeksfase waarvan veel wordt verwacht. Die verwachting is ingelost, aldus archeoloog Christiaan Schrickx. Tijdens het funderingsherstel van het monumentale hoofdgebouw aan de Roode Steen uit 1632 zijn zware middeleeuwse muren, kelders en zelfs een stenen traptoren van het oudste bakstenen huis van Hoorn tevoorschijn gekomen.
> 5 min
Aan de hand van een tegeltje, gevonden aan het Verdronkenoord, neemt Maartje ons deze week mee in de Chinese astrologie en wenst ze ons een succesvol jaar van het paard.
> 2 min
Voor de Vondst van deze week liet Guus zijn oog vallen op een eenvoudig bordje dat in 1993 gevonden werd aan de Langestraat 103. Hij vraagt zich af of de tulp op het bordje een boodschap heeft.
> 2 min
Maartje koos deze week een baardmankruikje, gevonden bij de opgraving aan de Boterstraat in 2023. Of is het nou een kannetje?
> 2 min
Een wel heel bijzonder verhaal deze week van Guus. Over een instrumentarium dat onze eigen kastelenonderzoekster Nancy ontving van de Nederlandse Kastelen Stichting. Het was het werkmateriaal van Jaap Renaud, Nederlands eerste hoogleraar in de kasteelarcheologie. En wij mogen het tijdelijk bewaren in het archeologisch depot.
> 3 min
Deze week neemt Maartje ons mee in de wereld van de fabeldieren. Aan de hand van twee tegeltjes met afbeeldingen van magische wezens, gevonden aan de Langestraat.
> 2 min
Kom zaterdag 31 januari naar Lorenzo en De Schat van Hoogwoud op Kasteel Radboud. Lorenzo Ruijter is stiekem wereldberoemd: hij vond in 2023 de Schat van Hoogwoud, gewoon met zijn metaaldetector! Hoe dat precies is gegaan en waarom het nieuws over deze schat de wereld overging, vertelt hij je deze middag in de Ridderzaal. Dat niet alleen, hij legt je ook uit hoe je zelf op onderzoek uit kunt gaan, wat je daarvoor nodig hebt en wat wel en niet mag. Het allerbelangrijkste? Hoe je kiest wáár je gaat zoeken.
> 1 min
Bij het verdronken dorp Ethersheim groef men in 2023 profielsleuven in de dijk: doorsnedes dwars door de dijk heen. Dit had een bijzondere vondst tot gevolg: een middeleeuwse sluis. “Hét bewijs dat we al eeuwenlang inventief bezig zijn met waterbeheer,” aldus Jan-Willem Oudhof, die het archeologisch onderzoek leidt namens de Alliantie Markermeerdijken. In 2023 was echter al bekend dat dit slechts een deel van de sluis was. De rest zou onder de weg achter de dijk kunnen liggen, als er tenminste nog wat van overgebleven was. Dus toen de weg afgelopen zomer verplaatst werd, werd het spannend: ligt het er of ligt het er niet?
>Bij een rondje door het depot werd mijn aandacht getrokken door de vondsten uit zes beerputten die in 1991 werden gevonden op de plek van het voormalige ABN-gebouw aan de Breedstraat. Lang geleden bestond mijn eerste grote klus voor de Alkmaarse archeologische dienst uit het inventariseren en beschrijven van precies deze vondsten. Mijn oog viel in het bijzonder op een porseleinen kommetje met een omgeslagen accoladerand.
> 2 min
Depotbeheerder Maartje Kramer trof bij het registreren van vondsten een paar vreemde eenden in de bijt… Vier zeventiende-eeuwse tegeltjes met vogels waarover ze niets terugvindt in het registratiesysteem. Wat zijn het voor vogels en waar zijn de tegels gevonden? Wie het weet mag het zeggen.
> 3 min
Deze eerste Vondst op Vrijdag van dit nieuwe jaar is niet van Guus of Maartje maar van één van de monumentenadviseurs. Errol van der Sijde die de archeologen in het team regelmatig een handje helpt, vertelt over zijn bijzondere vondst van 2025. Een minikanon, waarmee we, samen met jou, knallend het nieuwe jaar ingaan!
> 2 min
Een nieuwe uitgave van Huis van Hilde werpt nieuw licht op de rijke geschiedenis van landgoed Ter Coulster in Heiloo. Het boek Ter Coulster opgedolven – geschreven door de eerder dit jaar overleden dr. G.P. Alders – brengt archeologische vondsten, historische bronnen en bouwhistorisch onderzoek samen in één compleet verhaal over het enige particuliere historische landgoed in Noord-Holland boven het Noordzeekanaal.
> 2 min
De provincie Noord-Holland heeft de nieuwe archeologische kroniek gepubliceerd — een jaarlijkse uitgave met verhalen en foto’s van bijzondere vondsten die in 2024 in de provincie zijn gedaan. De kroniek bundelt onderzoeksresultaten en ontdekkingen die samen een beeld geven van het verleden dat nog in de Noord-Hollandse bodem verborgen ligt.
> 1 min