De vrouw op een schilderij van de zeventiende-eeuwse schilder Frans van Mieris leest geen liefdesbrief voor, maar een krant. Het is geen wereldschokkende ontdekking, maar het zet je wel aan het denken.
Donderdag 16 april opent het Noord-Hollands Archief (NHA) in de Janskerk in Haarlem de tentoonstelling ‘Wij leefden hier. Sporen van vergeten natuur’. De tentoonstelling brengt vergeten planten- en diersoorten opnieuw tot leven en biedt een verrassend perspectief op de natuur van vroeger en nu. We zijn gewend aan hoe de natuur er nu uitziet. Maar wat leefde hier vroeger?
Donderdag 12 maart opent in De Gang in Haarlem de expositie ‘Kwetsbaar, maar aanwezig. Natuur en recreatie verweven’, van fotograaf Stacii Samidin. Hij legde de dynamische en soms gespannen relatie vast tussen natuur en recreatie. De serie, bestaande uit indrukwekkende luchtfoto’s en meer intieme beelden, is het resultaat van de jaarlijkse documentaire foto-opdracht voor de collectie Provinciale Atlas Noord-Holland.
Fotograaf Ilvy Njiokiktjien is geselecteerd voor de jaarlijkse documentaire foto-opdracht voor de collectie Provinciale Atlas Noord-Holland, die het Noord-Hollands Archief voor de provincie in beheer heeft. Het thema is dit jaar ‘wonen – verhalen van woningnood’. Njiokiktjien gaat in beeld brengen hoe woningnood er in Noord-Holland uitziet.
Vanaf 2 februari 2026 is het mogelijk om een plek reserveren in de studiezaal van het Noord-Hollands Archief (NHA), die van andere Regionaal Historische Centra (RHC’s) en het NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies om te zoeken in het gedigitaliseerde deel van het Centraal Archief Bijzondere rechtspleging (CABR). Tot nu toe kon het digitale CABR alleen bij het Nationaal Archief in Den Haag worden bekeken. Dat is nu uitgebreid met twaalf extra locaties.
Het Noord-Hollands Archief (NHA) herbergt niet alleen hele oude en bijzondere collecties die dankzij digitalisering een stuk toegankelijker zijn geworden. Het archief heeft ook een breed werkgebied, want veel Noord-Hollandse gemeenten hebben er hun archief ondergebracht.
Voor liefhebbers van de 16e en 17e eeuw heeft het Noord-Hollands Archief een cadeautje. Want ook het oudste deel van het notarieel archief van Haarlem is vanaf nu op woordniveau doorzoekbaar in een speciale zoekomgeving. Daarmee is nu het gehele notarieel archief van Haarlem uit de periode 1570-1925 te doorzoeken op bijvoorbeeld de naam van een straat, huis, beroemdheid, voorouder, gebruiksvoorwerp, schilderij of welk woord je dan ook kan bedenken. De transcripties zijn gemaakt met behulp van automatische tekstherkenning (Handwritten Text Recognition, HTR), een vorm van kunstmatige intelligentie.
Het Noord-Hollands Archief (NHA) is de schatkamer van de provincie Noord-Holland. Het archief herbergt een schat aan historische prenten en foto’s, dus het werd hoog tijd om daar een keuze uit te maken. Dat leverde zowel een tentoonstelling als een boek op.
Zaterdag 22 november viert het Noord-Hollands Archief (NHA) Haarlems 780ste verjaardag, een dag eerder dan de daadwerkelijke verjaardag. Alle Haarlemmers zijn om 10.30 uur uitgenodigd in de Janskerk om dit historische moment traditiegetrouw te vieren met een stukje taart en een mooie bijeenkomst. Het is dubbel feest. NHA presenteert ook zijn boek ‘Op reis door Noord-Holland’ mét gelijknamige tentoonstelling.
Op 22 november 2025 verschijnt het boek ‘Op reis door Noord-Holland: verhalen en beelden uit de collecties van het Noord-Hollands Archief’. Voor het eerst geeft het Noord-Hollands Archief een rijk geïllustreerd werk uit met hoogtepunten uit de eigen collectie. Deze uitgave is een uitnodiging aan iedereen om zelf op onderzoek uit te gaan in het archief. De begeleidende tentoonstelling geeft context en verdieping.
Dit jaar maakt het Noord-Hollands Archief Open Monumentendag extra speciaal met een familiedag op zaterdag 13 september. Kom met (of zonder) kinderen langs voor diverse activiteiten.
Dit jaar is het archief van de Abdij van Egmond integraal gedigitaliseerd. Hierdoor is het oudste archief in de collectie van het Noord-Hollands Archief online te raadplegen. Om de afronding van dit bijzondere project te vieren, organiseert het archief een Middeleeuws Midzomerfestival. Zet het in je agenda! Op 21 juni wanen we ons in de middeleeuwen met veel muziek, verhalen, eten en workshops.
Het oudste archief in de collectie van het Noord-Hollands Archief (NHA) is nu geheel online toegankelijk. De integrale digitalisering van het archief van de abdij van Egmond is afgerond. Hierdoor levert het NHA een unieke bijdrage aan het behoud en de toegankelijkheid van ons erfgoed, want dit archief is van groot belang voor de Nederlandse geschiedenis: in de abdij begint het verhaal van Holland. Om de afronding van dit bijzondere project te vieren, organiseert het Noord-Hollands Archief een Middeleeuws Midzomerfestival en een symposium op 21 en 23 juni.
Vanaf donderdag 5 juni toont kunstenaar-fotograaf Linda Bais een deel van haar installatie ‘Reise Nach Jerusalem’ in het Archiefcafé van het Noord-Hollands Archief.
Op 11 oktober komen binnen- en buitenlandse historici naar Haarlem om te spreken op het Geschiedenis Festival. Dit jaar staan onder andere Dick Harrison, Geert Mak en Maarten van Rossem op het podium.
Vanaf 22 april is in het Noord-Hollands Archief de tentoonstelling ‘Bevrijd! En nu? Het eerste jaar na de oorlog’ te zien. De tentoonstelling wordt gepresenteerd in het kader van 80 jaar vrijheid in Nederland. Brieven, foto’s, rapporten en meer uit de collectie van het archief, geven een ongekend inkijkje in de chaotische overgangsperiode van oorlog naar vrede en vrijheid in 1945 en 1946.
Maandag 17 maart ondertekent Mirjam Vrees de schenkingsovereenkomst waarmee ze de dagboeken van haar moeder en verzetstrijdster, Netty Offers officieel overdraagt aan het Noord-Hollands Archief.
Fotograaf Stacii Samidin is geselecteerd voor de jaarlijkse documentaire foto-opdracht voor de collectie Provinciale Atlas Noord-Holland, die het Noord-Hollands Archief voor de provincie in beheer heeft. Het thema is dit jaar ‘natuur en recreatie’. Samidin gaat in beeld brengen hoe natuur en recreatie elkaar beïnvloeden, waar bezoekers van recreatie en natuur elkaar ontmoeten en hoe deze gebieden zich ontwikkelen.
Op 13 februari is de feestelijke opening van de tentoonstelling ‘De leeuw en het pistachenootje. Familiegeschiedenis door de ogen van Haarlemse kinderen’ in het Noord-Hollands Archief, in de Janskerk. Het is het resultaat van het inclusieve leerprogramma Ancestors UnKnown, waarin kinderen op zoek zijn gegaan naar hun familiegeschiedenis.
Van 1894 tot 1932 heeft in het Haarlemse Frederikspark het ‘Wilhelmina Brongebouw’ gestaan. Aanvankelijk als kuuroord met een badhuis en drinkhal waarvoor het water werd aangevoerd vanuit een toevallig ontdekte bron in Vijfhuizen. Nadat rond 1900 de watertoevoer werd afgesloten, bleef het brongebouw in gebruik als cultureel centrum voor concerten en tentoonstellingen. Het water werd ook in flesjes op de markt gebracht als Hollandia-bronwater. Van 31 januari tot 27 april is in Verwey Museum Haarlem een kleine tentoonstelling over het Haarlems Brongebouw te zien.