Zuid-Scharwoude

De dankdag voor het gewas en de kool ligt in de schuur Het verwerken van kool naar zuurkool Onderhoud aan de akkers en de sloten Koolzaad zaaien

Het echte leven van een tuinder

Kool halen vanaf de schuit Kool halen vanaf de schuit Langedijker Volkslied“Koôlplante zette”Ik zou lest nei Van Etten, te koôlplante zette,dat doen ik nou zo maar al jare.maar ’t land dat ie huurt, loit een end uit de buurtdat je moet eerst een hallef uur vare.Maar ben je deer ienmaal an wendden skeêlt je dat […]

>

De dankdag voor het gewas en de kool ligt in de schuur

De Nederlandse rooms-katholieke bisschoppen vieren het zogeheten kruis- en quatertemperdag. Die dagen, die aansluiten op de vier jaargetijden, zijn bedoeld om God te danken voor de schepping en de vruchten van de aarde en om te bidden voor bijzondere noden van de kerk. De bisschoppen willen daarmee aansluiten bij dagen voor gewas en arbeid die de protestantse kerken kennen. De kruis- en quatertemperdagen in de RK-Kerk stammen uit de vijfde eeuw maar zijn in Nederlandse parochies grotendeels van de liturgische kalender verdwenen. De benaming quatertemperdagen is afgeleid van het Latijnse quattor tempora (de vier jaargetijden). Ze stonden in het teken van dankzegging voor de vruchten van de aarde (vooral de graan-, wijn- en olijvenoogst), waarvan de eerstelingen aan God werden toegewijd. Het waren dagen van vasten en gebed. De bisschoppen hebben de quatertemperdagen vastgesteld op de derde zondag in september en de woensdag in de eerste week van de advent, de tijd voor Kerst. Traditioneel hielden de gelovigen op die dagen een kruisprocessie, vaak door velden en akkers. Bisschop Mamertus van Vienne stelde de kruisdagen in 475 om Gods hulp af te smeken in tijden van rampen.

>

Het verwerken van kool naar zuurkool

In 1878 begon de Fa. Grelinger, Jansen en Co. met de verwerking van witte kool tot zuurkool in Noord-Scharwoude. Enkele jaren later nam de heer Cornelis Brinkman, de latere burgemeester van Noord-Scharwoude, de fabriek over en in 1894 was de heer Peter Verburg de nieuwe eigenaar. Onder zijn energieke leiding werd het bedrijf behoorlijk uitgebreid. Wie was deze Peter Verburg?

>

Veiling en transport via het spoor

In de Noorderbond in oktober 1913 valt het besluit tot het stichten van die veiling aan de Wuijversloot. De vereniging beschouwt dit als zijn officiële begin. Het veilinggebo uw zal ook Noordermarktbond genoemd worden. Voorzitter wordt S. Brugman, die de veiling tot 1931 naar volle tevredenheid zal besturen. Hard wordt er gewerkt om de financiering rond te krijgen. In maart 1915 start de bouw. Jacob van der Plas uit Broek op Langedijk heeft het werk aangenomen voor f 25.680 en bouwkundige H. Tauber uit Oudkarspel zal er toezicht op houden.

>

Onderhoud aan de akkers en de sloten

Het onderhoud aan de akkers en sloten was van wezenlijk belang voor de tuinders. De waterkant moest geschouwd worden en de slootkanten opgehakt. Het vele kroos werd een probleem, doch in de jaren ’60 kwam daar de kroosmachine die het kroos vooral uit de Voorburggracht en de Oosterdijksloot haalde en de kroos werd weer gebruikt op het land als alternatieve organische bemesting. Dit waren helaas te mooie praatjes, want al gauw bleek dat de bemesting wel er tegenviel en dat het land als gevolg daarvan ook nadelige natte en stugge plekken vertoonde.De hoeveelheid kroos was eigenlijk het gevolg van de fosfaten van wasmiddelen c.a. in het slootwater door de bewoners zelf. Een te rijke bemesting van het land werkte ook contra productief.

>

Het planten van kool met de hand

Hoe werd het land bewerkt om kool te planten? Op het gespitte of geploegde land wordt op het eind van april kunstmest gestrooid, de ruggen van het ploegen worden gevlakt met de eg, en later met een frees bewerkt. Op de dag dat de planten gezet moesten worden, moesteneerst de planten  worden geplukt van de plantenbaan. Soms ook wel de avond van te voren, in bossen van 50 stuks verzameld in poterbakjes gelegd met een vaak natte jute zak afgedekt.Aangekomen op het land werden strepen getrokken met een regelhaalder op de gewenste breedte, meestal tussen de 45 en 60 cm, dit afhankelijk van het soort kool.

>

Koolzaad zaaien

Het zaaien van de koolzaden gebeurde meestal in de volle grond rond 1 maart, voor de herfst oogsten op een groetje dicht bij het huis of zelfs achter het huis van de tuinder. Later kwam ook de vroege teelt onder eenruiter ramen bak met betonnen staanders en leggers. Dan werd er gezaaid na de laatste vorstdagen en de hel was uit de bak. (hel= voorst in de grond).Veel tuinders hadden een eigen zaad gewonnen uit de oost van het vorige jaar.

>