Primeur vroege Mondriaan in Stedelijk Alkmaar

Het Stedelijk Museum Alkmaar wijdt aandacht aan het vroege werk van Piet Mondriaan.

De tentoonstelling ‘Mysterie Mondriaan’ is opgehangen aan een pas ontdekt portret van Mondriaan, maar daar is inmiddels nog een tweede portret bijgekomen: een portret van Elisabeth Sophia Maria Cavalini uit 1901. Dit portret van Mondriaan dook op bij de taxatie van een inboedel.

Een nog jonge Mondriaan maakt het schilderij in opdracht van een succesvol koffiehandelaar uit Amsterdam, Cornelis Bergman, met wie de schilder goed bevriend was. Het schilderij was zeer waarschijnlijk een huwelijkscadeau aan Cavalini, met wie de koffiehandelaar kort na de voltooiing van het schilderij trouwde.

Piet Mondriaan schilderde Elisabeth Sophia Maria Cavalani in 1901. Het schilderij is te zien in Stedelijk Museum Alkmaar.

Mondriaan maakte dergelijke portretten om in zijn levensonderhoud te kunnen voorzien. Uit zijn brieven blijkt dat hij aan dergelijke opdrachten weinig plezier beleefde, ook al maakte hij zich er niet met een Jantje van Leiden vanaf, zoals aan dit fraaie schilderij van de 27-jarige jongedame is te zien.

Na 118 jaar in privébezit te zijn geweest is het portret nu voor het eerst in een museum te zien, samen met het portret dat Mondriaan in de periode 1908-1910 maakte van Aletta de Iongh.

Laatstgenoemd portret wordt getoond in combinatie met andere schilderijen en tekeningen, die Piet Mondriaan in dezelfde periode maakte. Ook zijn er bijzondere foto’s en persoonlijke brieven van Mondriaan te zien. De bezoeker kan zich op de hoogte stellen van het speurwerk van conservator Marjan van Heteren, die ontdekte welke vrouw door Mondriaan werd geportretteerd. Het gaat om muzikante Aletta de Iongh, met wie Mondriaan een nauwe relatie onderhield. De muzikante was lange tijd vioollerares van de jonge prinses Juliana.

De tentoonstelling over Mondriaan is tot en met 10 maart te zien. www.stedelijkmuseumalkmaar.nl

Tekst: Arnoud van Soest