Oneindig Noord-HollandBeleef de geschiedenis van jouw provincie

Stadsherstel viert 70-jarig jubileum met openstelling uniek monument aan de Zaan

Stadsherstel Amsterdam viert dit jaar haar 70-jarig bestaan en zet dat jubileum kracht bij door wekelijks gratis een monument open te stellen. Een van de meest bijzondere panden bevindt zich aan de Zaan in Zaandam: Het Calff-huis uit 1704 met een zeldzaam luchthuis, momenteel in restauratie.

Het pand werd in 2016 geschonken aan Stadsherstel door mevrouw Olthoff Mulder. Zij, haar ouders en haar zoon hebben er tientallen jaren met grote zorg en liefde voor gezorgd. Dankzij die inzet overleefde het huis de sloopwoede die veel omliggende bebouwing niet bespaard bleef. Slechts weinig historische panden zijn hier nog aanwezig. Naast het huis ontvingen de Vrienden van Stadsherstel ook een aanzienlijk bedrag, waarmee de restauratie mogelijk werd gemaakt. Deze is momenteel in volle gang.

Het huis aan de Westzijde in Zaandam. Foto: Sjors van Dam.

Rococo- stijl

Het huis werd in 1704 gebouwd door de rijke Zaandammer Nicolas Calff, die onder andere actief was in de walvisvaart. Het pand is uitgevoerd in de Lodewijk-XV-stijl, ook wel rococo genoemd: een zwierige en verfijnde bouwstijl. Dit is terug te zien in de natuurstenen ornamenten in de voorgevel, het stucwerk in de gang en de gesneden trapbaluster. Ook de betegelde keuken is een bijzonder bewaard gebleven onderdeel van het interieur.

Tsaar Peter de Grote kwam er op bezoek

Aan het huis kleeft bovendien een bijzondere historische anekdote. Volgens overlevering zou tsaar Peter de Grote, een persoonlijke vriend van Calff, het marmer in de gang hebben geschonken. Vaststaat dat de tsaar in 1717 samen met zijn vrouw, tsarina Catharina de Grote, een bezoek bracht aan het huis. Peter de Grote verbleef meerdere malen in Zaandam om zich te verdiepen in de scheepsbouw, die hier in die periode tot bloei was gekomen.

Nicolas Calff. Beeld: Stadsherstel Amsterdam.

Luchthuis aan de Zaan

Extra bijzonder is het luchthuis dat zich achter het pand, aan de Zaan, bevindt. Dit bouwwerk is deels boven het water, dus in de lucht gebouwd en vangt daardoor ook een grote hoeveelheid licht en lucht. Langs de Zaan stonden vroeger meerdere luchthuizen, die dienst deden als theehuis of extra verblijfsruimte. Door de intensieve scheepvaart had een luchthuis aan de waterzijde een statige uitstraling. Tegenwoordig zijn er nog maar weinig over; ook deze bouwwerken zijn grotendeels verdwenen door sloop.

Bezoekers zijn van harte welkom op vrijdag 6 februari van 14.30-16 uur. Vergeet niet om stevige schoenen aan te trekken.

Bron: Stadsherstel Amsterdam

Publicatiedatum: 03/02/2026

Aanvullingen

Vul deze informatie aan of geef een reactie.

Plaats een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Vereiste velden zijn gemarkeerd met *. Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.