Piet van Wijngaerdt, grondlegger van de Bergense School

Piet van Wijngaerdt is voornamelijk bekend om zijn bloemstillevens. Maar dat doet geen recht aan de rol die hij heeft gespeeld in de ontwikkeling van het expressionisme.

Lees volgende nieuws

Piet van Wijngaerdt (1873-1964). Grondlegger van de Bergense School

Piet van Wijngaerdt moest meer dan honderd jaar wachten op een grote monografische tentoonstelling. Als gevierd Amsterdams kunstenaar kreeg hij al in 1910 de ruimte in het Stedelijk Museum Amsterdam. In de jaren tien en twintig van de vorige eeuw werd meer over hem gepubliceerd dan over Piet Mondriaan, Jan Sluijters en Leo Gestel samen. Tegenwoordig wordt het beeld van Piet van Wijngaerdt bepaald door de bloemstillevens die hij in de latere fase van zijn leven in grote getale heeft gemaakt en die nog geregeld op veilingen worden aangeboden. Deze werken doen geen recht aan zijn kunstenaarschap en aan de rol die hij heeft gespeeld in de ontwikkeling van het expressionisme. De tentoonstelling Piet van Wijngaerdt. Grondlegger van de Bergense School zal het beeld van de kunstenaar en van zijn werk blijvend veranderen.

 

Modernist en kritisch recensent

Rond 1912-1913 maakte Piet van Wijngaerdt de ommezwaai naar het modernisme. Hij werd hierbij beïnvloed door de Fransman Henri Le Fauconnier die het manifest La sensibilité moderne et le tableau publiceerde. Le Fauconnier verwoordde precies wat Van Wijngaerdt zocht. Op zijn beurt publiceerde Van Wijngaerdt zijn ideeën over vernieuwing in de kunst in Het Signaal. Hij gaf hiermee het theoretische fundament aan het donkere, kubistische expressionisme dat verbonden is met de kunstenaarsplaats Bergen. Dit maakt Van Wijngaerdt tot de grondlegger van de Bergense School. Piet van Wijngaerdt zelf bleef een Amsterdamse kunstenaar. Ondanks zijn grote invloed op de Bergense School kon hij nooit direct aan de plaats Bergen worden verbonden. Diepgaand onderzoek van gastconservator Renée Smithuis, specialist op dit terrein, brengt hierin verandering. Zij toont aan dat hij wel degelijk in Bergen heeft gewerkt. Enkele werken op de tentoonstelling zullen dit bewijzen. Interessant is verder dat Van Wijngaerdt ook kunstrecensent was en het werk van collega’s vaak scherp bekritiseerde. Hij was met name kritisch op de meer traditionele kunstenaars die, volgens hem, met hun gezapige landschapjes van huisje, boompje, beestje de vernieuwingszin frustreerden.

 

Verborgen topstukken uit privécollecties

Het werk van Van Wijngaerdt uit zijn topperiode is opmerkelijk krachtig en veelzijdig. De tentoonstelling past hiermee in het tentoonstellingsbeleid van Stedelijk Museum Alkmaar dat er op gericht is de kracht en betekenis van de Bergense School aan een breed publiek te tonen. Voor de Bergense School geldt dat veel werken in handen zijn van particuliere verzamelaars, waaronder absolute topstukken. Ook in deze tentoonstelling zullen unieke werken te zien zijn uit particulier bezit. Bij de tentoonstelling verschijnt een rijk geïllustreerde publicatie, geschreven door Renée Smithuis.

Kijk voor alle informatie op www.stedelijkmuseumalkmaar.nl

 

Ook te zien:

24.11.2018 – 10.03.2019

Mysterie Mondriaan

Door een wonderlijk toeval is nog niet zo lang geleden een prachtige, dubbelzijdige tekening van Piet Mondriaan in de collectie van het museum opgedoken. Voor Stedelijk Museum Alkmaar was die bijzondere ontdekking aanleiding om nader onderzoek te doen naar de mysterieuze herkomst en de achtergronden van het werk.

 

Written by:

Other posts by

Oneindig Noord-Holland maakt verborgen verhalen zichtbaar samen met:

Bekijk het gehele partneroverzicht