Nieuws

Stuk van de maand: een felicitatie uit een soes

Elke maand plaatst het Regionaal Archief Alkmaar een bijzonder archiefstuk uit de collectie in de schijnwerpers. Deze keer: een felicitatie die in 1802 gebakken zat in een soes. Op dit briefje van 12 november 1802 staat een versje met een felicitatie voor Aldert Boon uit De Rijp, ‘oud 80 jaar’. Het is maar een klein papiertje, van nog geen tien bij zeven centimeter. De reden voor het kleine formaat staat op de achterkant geschreven: ‘dit briefje is door Wessel Middelveld, bakker, in een soes gebakken’. Aan de vele vouwen in het papier is te zien dat het briefje inderdaad heel klein opgevouwen moet zijn geweest, zodat het verborgen kon worden in een soes.

> 2 min

Stuk van de maand: Castricummers willen telefoon

Elke maand plaatst het Regionaal Archief Alkmaar een bijzonder archiefstuk uit de collectie in de schijnwerpers. Deze keer: een brief uit 1898 waarin inwoners van Castricum vragen om aansluiting op het telefoonnet. Op 29 januari 1898 stuurden tien Castricumse prominenten dit verzoekschrift aan de gemeenteraad. Zij wilden dat Castricum werd aangesloten op het netwerk van telefoon en telegraaf. Snel berichten ontvangen en versturen via een telefoonverbinding was voor de handel van groot belang, schrijven ze. Maar ook bij ziekte of andere rampen kon het van doorslaggevende betekenis zijn. Bovendien was een gemakkelijke omgang met andere plaatsen – ‘niet alleen voor personen en goederen, maar ook voor gedachten’ – goed voor de bloei van de gemeente.

> 2 min

Stuk van de maand: Gasloze uren

Elke maand plaatst het Regionaal Archief Alkmaar een bijzonder archiefstuk uit de collectie in de schijnwerpers. Deze keer: een aankondiging van ‘gasloze uren’ uit 1954. Eind januari 1954 bleek er plots niet genoeg gas beschikbaar in de regio Alkmaar en de Kop van Noord-Holland. Het gasbedrijf stuurde daarover op 28 januari deze brief aan de verantwoordelijke Alkmaarse wethouder, A.J.M. Leesberg. Het gasverbruik was door ‘plotseling ingetreden abnormale strenge koude, gepaard met sterke Oostenwind’ enorm gestegen, staat in de brief.

> 2 min

Stuk van de maand: Een boek vol weeskinderen

Elke maand zet het Regionaal Archief Alkmaar een bijzonder archiefstuk in de schijnwerpers. Deze keer: een register van het weeshuis van Texel. In het boek werd geregistreerd wanneer kinderen het weeshuis binnenkwamen en wanneer ze het weer verlieten – en ook waarom. Er waren bijvoorbeeld kinderen die uit het weeshuis werden gezet vanwege een zwangerschap, en weesjongens die moesten dienen in het leger van Napoleon. Achter iedere inschrijving in het boek gaat zo een verhaal schuil.

> 5 min

Stuk van de maand: Bijeenkomst voor vrouwenkiesrecht

Elke maand zet het Regionaal Archief Alkmaar een bijzonder archiefstuk in de schijnwerpers. Deze keer: het programma van een bijeenkomst van de Alkmaarse afdeling van de Bond voor Vrouwenkiesrecht in 1909 – voorzien van commentaar op de lezing en de muziek die er te horen was.

> 3 min

Stuk van de maand: De tovenaar van Alkmaar

Elke maand plaatst het Regionaal Archief Alkmaar een bijzonder archiefstuk uit de collectie in de schijnwerpers. Deze keer: een langspeelplaat met de jeugdmusical ‘De tovenaar van Alkmaar’ uit 1972.

> 3 min

Januari: De Zoeker in beeld

In het kader van het 100-jarige jubileum van vereniging De Zaansche Molen wordt elke maand één van de molens uitgelicht. Oliemolen De Zoeker trapt af met het verhaal in woord en beeld van de redding en verplaatsing van deze prachtige molen. Verder zijn er uitgebreide rondleidingen en demonstraties olieslaan bij inschrijving.

> 2 min

Save the date: Historische Markt Purmerend

De Vereniging Historisch Purmerend is enorm blij dat er in 2025 weer een historische markt georganiseerd kan worden en wel op zondag 26 januari van 12.00 tot 16.00 uur.

> 1 min

De Gezonken meesters

In het jaar 1771 zonk het schip Vrouw Maria. Aan boord waren meesterwerken van Nederlandse schilders. In het televisieprogramma De Gezonken Meesters van Omroep MAX wordt zes van deze kunstwerken nieuw leven ingeblazen. De Gezonken Meesters is vanaf zondag 19 januari wekelijks om 20.25 uur te zien op NPO 1. Na afloop van de serie worden de winnende kunstwerken in Het Scheepvaartmuseum tentoongesteld. Deze werken zijn vanaf 24 februari in het museum te zien.

> 1 min

Laatste kans: My World

Nederland herbergt een schat aan hedendaagse kunst, vaak ‘verborgen’ in privéverzamelingen. Singer Laren brengt een selectie van deze kunstwerken samen in de tentoonstelling My World, die nog tot 12 januari te zien is. Er is werk te zien uit alle windstreken van onder anderen Yayoi Kusama, Charles Avery, Ai Weiwei, Zanele Muholi, Marlene Dumas en Anselm Kiefer. De tentoonstelling is samengesteld door kunstcriticus en curator Hans den Hartog Jager en belicht de wereld die een kunstverzamelaar opbouwt en zich steeds verder uitbreidt.

> 1 min

Historisch café en tentoonstelling over het Brongebouw in Haarlem

Van 1894 tot 1932 heeft in het Haarlemse Frederikspark het ‘Wilhelmina Brongebouw’ gestaan. Aanvankelijk als kuuroord met een badhuis en drinkhal waarvoor het water werd aangevoerd vanuit een toevallig ontdekte bron in Vijfhuizen. Nadat rond 1900 de watertoevoer werd afgesloten, bleef het brongebouw in gebruik als cultureel centrum voor concerten en tentoonstellingen. Het water werd ook in flesjes op de markt gebracht als Hollandia-bronwater. Van 31 januari tot 27 april is in Verwey Museum Haarlem een kleine tentoonstelling over het Haarlems Brongebouw te zien.

> 2 min

Stuk van de Maand: Verkade-album Texel

Elke maand plaatst het Regionaal Archief Alkmaar een bijzonder archiefstuk uit de collectie in de schijnwerpers. Deze keer: het Verkade-album ‘Texel’ geschreven door Jac. P. Thijsse.

> 3 min

Stuk van de maand: Voor straf naar Oost-Indië

Elke maand plaatst het Regionaal Archief Alkmaar een bijzonder archiefstuk uit de collectie in de schijnwerpers. Deze keer: het besluit van de bestuurders van Barsingerhorn om Dirk Duxs wegens slecht gedrag naar Oost-Indië te sturen.

> 3 min

Stuk van de maand: Historische zwendel

Elke maand plaatst het Regionaal Archief Alkmaar een bijzonder archiefstuk uit de collectie in de schijnwerpers. Deze keer: frauduleuze negentiende-eeuwse bewijzen van grondbezit in het verzonnen land Poyais.

> 3 min

Stuk van de maand: De Regels van het Spel

Elke maand plaatst het Regionaal Archief Alkmaar een bijzonder archiefstuk uit de collectie in de schijnwerpers. Deze keer: een boekje met spelregels voor voetbal van rond 1900.

> 3 min

Stuk van de maand: Het stadsrecht van Alkmaar

Elke maand plaatst het Regionaal Archief Alkmaar een bijzonder archiefstuk uit de collectie in de schijnwerpers. Deze keer: het middeleeuwse stadsrecht van Alkmaar.

> 2 min

Stuk van de maand: katholieken eisen Witte Kerkje op

Elke maand plaatst het Regionaal Archief Alkmaar een bijzonder archiefstuk uit de collectie in de schijnwerpers. Deze keer: een verklaring uit 1798, toen een paar katholieken de Witte Kerk van Heiloo probeerden te vorderen.

> 3 min

Stuk van de maand: Brieven uit Amerika

Elke maand plaatst het Regionaal Archief Alkmaar een bijzonder archiefstuk uit de collectie in de schijnwerpers. Deze keer: de brieven uit Amerika van emigrant Jan Jonker uit Eenigenburg. Jan Jonker en zijn vrouw Trijntje Blom emigreerden in 1881 met hun vier jonge kinderen vanuit het dorpje Eenigenburg – tegenwoordig in de gemeente Schagen – naar de Verenigde Staten. Vijf brieven die Jan in de jaren daarna vanuit Amerika naar zijn familie in Nederland stuurde zijn bewaard gebleven. De brieven waren bedoeld om doorgegeven te worden binnen de familie, zodat iedereen ze kon lezen. Ze geven een mooi beeld van het leven van Nederlandse immigranten in Amerika.

> 3 min

Stuk van de maand: Bloemen van anderhalve eeuw oud

Elke maand plaatst het Regionaal Archief Alkmaar een bijzonder archiefstuk uit de collectie in de schijnwerpers. Deze keer: een boekje met notities over de zeereizen van een negentiende-eeuwse kapitein, met daarin ook gedroogde bloemen en bladeren.

> 3 min

Stuk van de maand: brandspuitpenningen

Elke maand plaatst het Regionaal Archief Alkmaar een bijzonder archiefstuk uit de collectie in de schijnwerpers. Deze keer: een grote verzameling zogeheten brandspuitpenningen. In het archief van de Alkmaarse brandweer wordt een map bewaard met daarin meer dan 130 penningen. Het zijn metalen ‘muntjes’ in allerlei soorten en maten met daarop een nummer, tekst en soms ook een afbeelding. Met zulke penningen – brandspuitpenningen genoemd – kregen brandweermannen toegang tot een plek waar brand was én konden ze bewijzen dat ze waren komen opdagen om te blussen. Brandspuitpenningen waren vanaf de late zeventiende eeuw tot in de twintigste eeuw in gebruik.

> 3 min