100 jaar vrouwenkiesrecht in Noord-Holland

De tentoonstelling ‘Stemt Hoopvol’ besteedt aandacht aan 100 jaar vrouwenkiesrecht. De eerste vrouwelijke politici in Noord-Holland worden uitgelicht en gekoppeld aan vier politici van nu.

In 2019 is het precies 100 jaar geleden dat vrouwen in Nederland kiesrecht kregen. Een groot goed, waar dit jaar op verschillende plaatsen door heel Nederland bij stilgestaan wordt. Met de tentoonstelling ‘Stemt Hoopvol’ vieren de Provinciale Staten van Noord-Holland 100 jaar vrouwenkiesrecht én wordt aandacht gevraagd voor de positie van vrouwen in de politiek.

Speldje Vrouwenkiesrecht, een van de voorwerpen uit de tentoonstelling ‘Stemt Hoopvol’. Via Provincie Noord-Holland.

De eerste feministen

Een politieke rol is namelijk niet altijd vanzelfsprekend geweest voor vrouwen. In de negentiende eeuw hebben vrouwen zowel in de politiek, als in het onderwijs en op de arbeidsmarkt minder rechten dan mannen. Ook hebben hun echtgenoten volmacht over hun bezit. Om deze achtergestelde positie aan de kaak te stellen, ontstaat er aan het eind van de eeuw een beweging van vrouwen uit de gegoede burgerij. Dit wordt later de Eerste Feministische Golf (ca. 1870-1920) genoemd.

Vergadering van de Bond voor Vrouwenkiesrecht op het landgoed van J.Th. Cremer te Santpoort, 1915. Via Noord-Hollands Archief, fotonummer KNA001016578.

In 1894 wordt op initiatief van Wilhelmina Drucker (1847-1925) de Vereeniging voor Vrouwenkiesrecht (VVK) opgericht. Ook Aletta Jacobs (1854-1929) is lid van het eerste uur en wordt tot tweemaal toe tot voorzitster gekozen, eerst van de afdeling Amsterdam en later van het landelijk bestuur. De VVK en andere emanciperende groepen boeken langzaam vooruitgang. In 1917 krijgen vrouwen het recht om zichzelf verkiesbaar te stellen, het zogeheten ‘passief kiesrecht’. Twee jaar later krijgen vrouwen ook het recht om te stemmen, ‘actief kiesrecht’.

Affiche van de Vereniging Voor Vrouwenkiesrecht. Via Provincie Noord-Holland.

Stemt hoopvol

In de tentoonstelling ‘Stemt Hoopvol’ wordt teruggekeken naar deze en andere belangrijke momenten voor vrouwen uit de Nederlandse geschiedenis: de kiesrechtstrijd (1890-1919), de afschaffing van de wet handelingsonbekwaamheid voor vrouwen (1956) en de tweede feministische golf (1967-1985). Deze periodes worden in de tentoonstelling vertegenwoordigd door de eerste vrouwelijke politici in Noord-Holland. Er worden diverse objecten uit deze periodes getoond, wat de tentoonstelling tot een tijdsdocument maakt.

Joke Corver-van Haaften werd in 1968 in Heiloo de eerste vrouwelijke burgemeester in Noord-Holland. Via Provincie Noord-Holland.

Daarnaast worden vier vrouwelijke politici van nu via dubbelportretten gekoppeld aan hun historische voorgangers. De portretten zijn gemaakt door fotograaf en kunstenaar M.C. de Waal. Maar de tentoonstelling blikt ook vooruit, door af te sluiten met de vraag: hoe ziet u de toekomst van vrouwen in de politiek? Ook in de huidige maatschappij is dit nog altijd een actueel onderwerp.

De tentoonstelling ‘Stemt Hoopvol’ is vanaf 25 januari tot 20 maart 2019 (de dag van de Provinciale Statenverkiezingen) te zien in het provinciehuis Paviljoen Welgelegen in Haarlem. De toegang is gratis. Kijk voor meer informatie over de tentoonstelling op de website van de Provincie Noord-Holland.

Tekst: Sarah Remmerts de Vries